Naar een foto van hun eigen kind of huisdier zullen de meeste mensen weinig kritisch kijken door de emotionele waarde er van. Terwijl anderen bij het zien van diezelfde foto meewarig hun hoofd zullen schudden, meestal vanwege de slechte compositie. Maar wat is nu eigenlijk een 'slechte compositie'? En belangrijker: hoe kan de maker de volgende keer een betere foto maken?

Voor compositie kennen we allerlei regels, tips en trucs. Nu ben ik de eerste om toe te geven dat ik me meestal niet aan deze regels houd, maar het is toch handig om de regels te kennen. Zodat je er bewust van af kunt wijken als de situatie daar om vraagt. Daarom hieronder een aantal van die compositie regels.

Tip 1: Regel van derden

Misschien wel de bekendste regel. Het beeld wordt hierbij zowel horizontaal als verticaal in drieën gedeeld. Op de lijnen en snijpunten worden belangrijke beeldelementen geplaatst. Zoals hieronder de neus van de pelsrob.

Tip 2: Horizontaal versus verticaal

Ons blikveld is horizontaal georiënteerd. Horizontale composities worden daarom als natuurlijk ervaren. Maar soms leent een onderwerp zich veel meer voor een verticale compositie. In onderstaande foto om de hoogte van de bomen te benadrukken bijvoorbeeld.

Tip 3: Perspectief

Door een steen, struik of iets anders op de voorgrond te plaatsen, wordt de achtergrond als het ware kleiner, waardoor diepte in de foto gecreëerd wordt.

Tip 4: Diagonalen

Diagonalen in een foto geven de foto meer dynamiek, meer spanning. Onderstaande foto zou zonder diagonale lijnen veel saaier geweest zijn..

Tip 5: Patroon en ritme

Maak gebruik van de herhaling van vormen, lijnen of kleuren!

Tip 6: Ruimte

Geef bewegende onderwerpen de ruimte, zodat ze niet (letterlijk) hun neus stoten tegen de rand van de foto. Als het onderwerp in je foto een bepaalde richting op kijkt is het slim om in die richting ook ruimte te laten in je foto.

Tip 7: De kunst van het weglaten

Een bekende valkuil is dat mensen teveel op de foto willen zetten. Waardoor de foto's te druk worden en de aandacht van het hoofdonderwerp afgeleid wordt. Soms ligt de oorzaak van een te rommelige foto niet in het teveel op de foto willen zetten, maar in een drukke achtergrond. Probeer dan met een groot diafragma de achtergrond te vervagen.

Tip 8: Tele of groothoek

Een telelens drukt het landschap als het ware in elkaar, een groothoeklens trekt het juist uit elkaar. Bij onderstaande foto's is dit effect duidelijk te zien. De foto's zijn gemaakt met het model op nagenoeg hetzelfde standpunt. De een met een telelens (fotograaf op 10 meter afstand van het model), de ander met de groothoeklens (fotograaf bijna op de tenen van het model staand om hem even groot in beeld te krijgen).

Tip 9: Aansnijden

Maak eens een close-up portret van een mens, dier, bloem of voorwerp en experimenteer met de kadering. Meestal is het mooier om het onderwerp niet in zijn geheel op de foto te zetten!

Tip 10: Standpunt, invoerende lijnen

Zoek lange ononderbroken lijnen als wegen, muurtjes, beekjes, et cetera. Gebruik deze om het oog van de kijker naar de horizon of naar het onderwerp te leiden. Wissel van standpunt om te kijken wat het beste werkt, moeten de lijnen links, midden of rechts onderin de foto ontstaan?


Naast deze 10 tips zijn natuurlijk nog veel meer zaken van invloed op de impact die de foto heeft. Denk aan contrast, kleuraccenten, scherptediepte, enzovoorts. Genoeg om mee te experimenteren dus!