Rondreizen en fotograferen in Myanmar

Vorig jaar november heb ik een maandje rondgereisd in Myanmar, het voormalig Birma. Na het lezen van de interessante artikelen over China van Ton Vingerhoets kwam ik op het idee een artikel te wijden aan mijn rondreis in Myanmar. Met name het artikel over het stadje Ruili aan de grens China-Myanmar van Ton brachten me op het idee om Myanmar hier te belichten als een 'Fototip'.

Dictatuur
Wellicht dat Myanmar bij meerdere mensen die een verre reis plannen op het lijstje staat, maar zijn er twijfels door de politieke situatie in het land. Een militaire dictatuur klinkt nu eenmaal niet écht aanlokkelijk als reisbestemming.

Toch moet je Myanmar niet zonder meer van je lijstje schrappen. Voor de mensen in Myanmar is het goed dat je er naar toe gaat omdat je hen kunt ondersteunen door in het land zelf trips, excursies, taxi's en dergelijke te boeken en dingen te ondernemen waar de mensen ter plekke economisch beter van worden. Veel reisorganisaties in ons land boeken de accommodaties dan ook rechtstreeks bij de mensen zelf zodat niet het militaire bewind er beter van wordt, maar de mensen die in Myanmar leven.



Gastvrij Myanmar
Birmezen zijn blij met je komst en je wordt supergastvrij onthaald, zoals eigenlijk in heel Azië. Ik ben al in veel Aziatische landen geweest, maar ik vind Myanmar veruit het mooiste Aziatische land. Doordat Myanmar decennialang afgesloten is van de buitenwereld is het nog erg puur en niet 'verwesterd'. Een waar fotoparadijs dus!

Heel veel redenen om wél naar Myanmar af te reizen. Per slot van rekening gaan er ook duizenden mensen naar China en op de keper beschouwd is dat óók een dictatuur. Daar zijn zelfs Olympische Spelen gehouden ondanks het feit dat het in China ook niet honderd procent pluis is!

Misschien verwacht je dat je tijdens je rondreis in Myanmar overal politie en militairen zult zien; Het tegenovergestelde is waar! Ik heb erg weinig soldaten gezien en ook niet meer politie dan in andere landen. Wanneer je in New York rondwandelt zie je op één dag méér politie en militairen dan in een week in Myanmar.

Ook hebben we ons nergens onveilig gevoeld. Vrijwel overal zijn de mensen hartelijk, gastvrij en nieuwsgierig naar jou. Ze zullen ook altijd proberen een praatje met je aan te knopen. Ze willen de geleerde Engelse lessen graag in praktijk brengen.

Markten
Zoals in veel Aziatische landen zijn ook de markten in Myanmar een onuitputtelijke bron van fotomomenten. Wanneer je zorgt dat je contact hebt met de mensen, en dat is in Myanmar niet echt een probleem, dan kun je mooie plaatjes van mensen in hun dagelijkse doen en laten schieten. Soms is oogcontact en een vragende blik al voldoende.

Ik was bijvoorbeeld twee dagen in Kalaw, een klein stadje in de Shan State, gelegen op 1320 meter hoogte. Het plaatsje was in de koloniale tijd een zogenaamde Brits 'Hill Station'. De Britten gingen er graag naartoe omdat het er lekker koel is.

's Morgens vroeg rond zonsopgang begint de markt al wakker te worden, dus ik zorgde dat ik er rond zeven uur was. Ik heb er de hele morgen rondgezworven en me prima geamuseerd; het is een kleine markt, maar zeer levendig.


Cheroot rokende vrouw in de typische kleding van de Pa-O bevolking
Er leven zo'n 135 (!) etnische groepen in Myanmar. Zodoende zie je in elk gebied diverse klederdrachten, behorend bij de bevolkingsgroep die er leeft.

Democratie?
Soms vraag je je af of het misschien maar goed is dat hier geen democratie heerst, want onder die 135 groeperingen zitten diverse stammen die vinden dat zij de baas zouden moeten zijn. Al die rivaliteit zou wel eens tot burgeroorlogen kunnen leiden wanneer er geen strak bewind meer zou zijn dat de boel bij elkaar houdt.

Niet dat ik die militaire junta goedkeur uiteraard, maar ik vraag mij wel af hoe het verder zou gaan wanneer al die groeperingen beginnen te kibbelen over wie de baas moet zijn in Myanmar. Zeker gezien het feit dat birma kan terugkijken op héél veel oorlogen.


Close-up groentenverkoopster

Wanneer je eenmaal contact hebt gelegd is zelfs een close-up van een groente verkopend meisje geen probleem. In het begin was ze wat verlegen, maar nadat ze wat gewend was aan mijn aanwezigheid ontspande ze en beloonde de fotograaf met een vriendelijke glimlach. Haar verkleurde tanden wijzen op het veelvuldig gebruik van betelnoot. In veel Aziatische landen wordt door mannen en vrouwen betelnoot gekauwd. Deze opname is gemaakt met de Canon 24-105mm f/4.0 op een fullframe body.



Monniken
Aan de rand van Kalaw ligt een treinstation. Ik heb er na een wandeling door Kalaw een tijdje rondgekeken en gewacht tot er een trein kwam. Ook bij die gelegenheid is het niet moeilijk een leuke plaat te schieten van de reizigers. Boven een foto van een monnik (rechts) en een man in de traditionele kleding van Myanmar.

In Myanmar is het, net als in veel boeddhistische landen, gebruikelijk dat je minstens één keer in je leven een periode in een klooster doorbrengt. Meestal gaan de jongens vóór hun pubertijd een poosje een klooster in: vaak slechts een paar dagen, soms een paar maanden. Dit alles om het hoogste boeddhisme te ervaren.

Overal waar je komt in Myanmar zul je dus monniken ontmoeten, van de leeftijd van zo'n 13 jaar tot stokoud. Een aantal van de novices (jonge monniken) blijft permanent in het klooster, een aantal gaat op latere leeftijd nogmaals terug en anderen houden het voor gezien en blijven burger.



Deze vrouw in de omgeving van het Inle Lake draagt een zware mand vol spullen op haar rug die voor ondersteund wordt door een textiele band die over haar hoofd loopt.

Thanakha
Dé traditionele cosmetica van Myanmar is Thanakha, een grijs-witte pasta die op het gezicht wordt aangebracht, vaak in fraaie patronen. Vooral vrouwen en kinderen gebruiken deze tot fraaie decoraties verwerkte cosmetica die bedoeld is als decoratie en die moet beschermen tegen felle zon. Thanakha is een stof die uit een bepaalde boomstam wordt gewonnen en tot poeder verwerkt. De gebruikster vermengt de Thanakha met water tot een papje en gaat er mee aan de gang.

Hieronder een portret van een in gedachten verzonken jongetje dat ik fotografeerde in een schooltje. Het schoollokaal waar dit klasje het alfabet opdreunde was een soort podium met een dak erboven. Het manneke was duidelijk niet bij de les.



Ook de man hieronder, gefotografeerd in Pindaya, vertoont op zijn gezicht nog wat resten van Thanakha. Hij draagt een brommerhelm die ons wat aan de periode '40 – '45 doet denken, maar in Myanmar is dit een normaal modelletje dat je in alle bromfietszaken aantreft.

Bij het horen van de term 'bromfietszaak' moet je trouwens niet denken aan de moderne winkels zoals die hier gebruikelijk zijn. Meestal gaat het om een soort garage of een hoekje van de plaatselijke markt. Overigens is aan het gebit van de bromfietser ook duidelijk te zien dat hij graag bedelnoot pruimt.



Telefoon
Inmiddels zijn wij in de Westerse Wereld al jaren gewend om met een mobieltje over de hele wereld te kunnen bellen. Dit geldt overigens ook voor het grootste deel van Azië. In Myanmar is dat allemaal niet zo vanzelfsprekend. Vrijwel niemand heeft een telefoon, laat staan een mobieltje.

Wanneer je in Myanmar wilt telefoneren ga je naar de markt of naar een belkantoortje waar een lieftallige dame je opwacht achter een batterij telefoons. Wanneer je geluk hebt krijg je inderdaad verbinding, maar het netwerk in Myanmar is zodanig dat het een avontuurlijk verhaal wordt, dat opbellen.


Dame in een piepklein hokje; achter haar telefoons wachtend op klanten

Markten in Myanmar
In de Shan State, een provincie in de buurt van Lake Inle, wordt iedere werkdag een markt gehouden die rouleert tussen verschillende plaatsen in de provincie. Je kunt hier je hart ophalen wanneer je van mensen fotograferen houdt.

Ik was twee dagen in het plaatsje Pindaya waar naast een aantal fraaie bezienswaardigheden ook een weekmarkt is die het bezoeken meer dan waard is. In Pindaya komen veel bergstammen op de markt af, zowel voor het kopen als het verkopen van hun waren. Veel van die bergvolken dragen markante klederdrachten die zorgen voor mooie, kleurrijke foto's.


Vrouw van één van die bergvolken

Ik hoop met bovenstaande foto's en de toelichting een wat positiever beeld te hebben gecreëerd van Myanmar/Birma, een prachtige bestemming voor je volgende verre (foto)reis! Wanneer er vragen zijn hoor ik dat uiteraard heel graag.

Ik heb zeker niet de pretentie superfoto's te maken, maar ik probeer de mensen die ik ontmoet op een zo natuurlijk mogelijke manier vast te leggen in hun eigen bedoening. Noem het straatfotografie, noem het gelegenheidsmodellen of stop het gewoon niet in een vakje..

Wanneer er interesse is in meer info en foto's van Myanmar wil ik graag nog een artikel aan dit prachtige land wijden met bijvoorbeeld, naast nog wat portretten van mensen, een kijkje in de talloze pagodes en kloosters. Ook ben ik in een bejaardenhuis geweest wat een aantal fraaie foto's heeft opgeleverd (al zeg ik het zelf). En niet te vergeten de talloze ossenkarren die je overal ziet.