Al vele jaren gebruik ik een carbon fiber statief voor reportages. Lichtgewicht en sterk en als het nodig is perfect passend achterop mijn grote Tamrac Expedition rugtas. Verlies van een rubber voetje en de constatering dat de kop eigenlijk te licht was en ook niet zo heel comfortabel, waren aanleiding om rond te kijken naar de moderne versies.

Helemaal zeker weet ik het niet, maar het zal al snel vijftien jaar geleden zijn dat ik een statief zocht en bij de plaatselijke fotowinkel op een toen net op de markt verschenen carbonstatief stuitte, met een driewegkop van magnesium. Voor duizend gulden mocht ik hem meenemenen en eerlijk is eerlijk, ik heb er jaren plezier van gehad. Hij droeg analoge spiegelreflexen, de grotere Mamiya 645 Pro TL en de laatste vijf jaar digitale camera's.

Ik was tevreden, maar er begon iets te knagen. Een paar maanden geleden ging ik kijken naar nieuw materiaal. Een rubber voetje verdween tijdens een shoot in een winkel en de onhandigheid van de kop stoorde mij eigenlijk al langer. Tijd om rond te kijken naar iets anders, maar het moest wel weer iets van carbon worden. Stevig en toch licht.


Vervanging van de kop kreeg prioriteit. De oude magnesium kop heeft een draagvermogen van drie kilogram en dat is voor mijn Canon 5D met stevige lenzen al snel te weinig. Bijzonder, want bij de medium format Mamiya 645 had ik geen probleem.

Maar ik heb een verklaring. De zware Mamiya was aardig in balans: er hing ongeveer evenveel gewicht voor het statiefplaatje als erachter. Bij de huidige dslr's en met inmiddels een aardige collectie stevige objectieven erbij hangt het gewicht overwegend voor het plaatje.

Er speelde nog iets anders, een kleiner ergernis die groter werd. De korte draaiknoppen zijn ongemakkelijk te bedienen. Vooral de knop rechtsboven in de foto is een lastige omdat hij te dicht onder het plateau met statiefplaatje zit. Wil je die knop goed bedienen, dan moet je het plateau met de linker knop lossen en omhoog kantelen.

Ik ging me er vooral aan ergeren als ik de 5D met Canons 100mm macro op het statief had staan. Mijn hand kon dan geen kant op. Verwonderlijk vind ik nu het dat de magnesium kop 460Mg van Manfrotto nog steeds met die ellende-knoppen wordt geleverd. Er zullen toch wel andere gebruikers ontevreden zijn?



In een aantal winkels heb ik naar nieuwe koppen gekeken en met verkopers de verschillende modellen en merken besproken. Uiteraard ook op internet rondgekeken en reviews gelezen en besloot tot aanschaf van magnesium balhoofd 054 van de Italiaanse ontwerpers. En dan de versie met een snelkoppeling met het 'standaard' statiefplaatje 200 PL 38.

Een leen-balhoofd met een vaste plaat op het balhoofd gaf een groter draagvlak voor een camera, maar als heavy user van statieven ga ik er van uit dat veelvuldig de camera op de plaat draaien niet goed kan zijn voor de schroefdraad in de camerabodem. Bij mij zit het plaatje bijna standaard onder de camera geschroefd.

Het balhoofd kan tien kilogram dragen en heeft een mooie voorziening om de camera in een 90 graden portretstand te plaatsen, of nog iets verder tot 105 graden. Minnetje, misschien: iets meer plastic dan in mijn oude 100 procent magnesiumkop. Benieuwd of deze ook vijftien jaar meegaat.


Ik ging ook kijken naar nieuwe carbonstatieven en heb de oude CarbonOne 440 naast de vergelijkbare huidige 055CXPRO4 gelegd. Manfrotto heeft ook een 190-serie in carbon, maar die heeft een draagvermogen van 5 kilogram en is naar mijn idee niet vergelijkbaar met de oude 440. De
550-serie kan meer dragen: 8 kilo. Wie nog iets zwaarder wil komt bij de 057-serie, of de daaraan gelijke carbonstatief van het merk National Geographic.

Een verbetering vind ik dat de poten van het nieuwe statief statief bijna plat uitgevouwen kunnen worden. Met de centrale kolom op 90 graden ingesteld komt je dicht bij de grond en een balhoofd is dan wel heel erg handig. Bij het oude statief is het een foto maken van vlak boven de grond iets omslachtiger de camera ondersteboven in de driepoot hangen, of het plaatje van de middenzuil schroeven in in de bovenkant klemmen en daarop de kop schroeven.

Mijn statief speciaal voor lage standpunten is buiten dienst gesteld. Het statiefplaatje, van Chinees fabricaat en net niet helemaal maatvast gebleken, gaat nu standaard onder een swivel voor strobistenwerk. Minpuntje: ook hier meer plastic, nodig voor de 'innovatie' 90 graden instelling van de middenzuil op het statief.

Waarom voor mij carbon?

Bij de aanschaf van de CarbonOne 440 vond ik het lage eigen gewicht een pluspunt. Al jaren krijg ik de vraag of dat een stevig statief oplevert. Mijn indruk is dat dit lichte statief net zo sterk is als een zwaarder 'gewoon' statief. Het statief is na jaren van redelijk intensief gebruik ook zeker nog niet aan het eind van zijn latijn.

Waarom de versie met vierdelige poten en niet die met driedelige? De laatste heeft langere poten en omdat de poten in een 'tas' achterop mijn grote rugtas gaan steekt een statief met kop dan al snel boven mijn hoofd uit. Met de vierdelige poten is de set nauwelijks hoger dan de bovenkant van de rugtas en dat is tijdens reizen wel zo handig. Als dat niet van belang is, dan zal een statief met driedelige poten wel net iets steviger zijn.

Winkels

Voor kop en statief heb ik heel wat winkels bezocht en dan specifiek winkels die meer in huis hebben dan alleen een eenvoudig plastic statief. Het valt nog niet mee om winkels te vinden die ook echt iets over statieven kunnen vertellen. Iets dat me sterk is bijgebleven, dat is de prijsstelling.

De kop is te koop voor prijzen tussen 170 en 230 euro. Een winkel in Rotterdam vroeg zelfs de ene dag 159 euro en een paar dagen later 239 euro voor hetzelfde model (dezelfde computer, andere verkoper). Voor het statief was de marge minder groot, 170-190 euro.

De zoektocht naar nieuwe voetjes voor mijn oude statief is ook doorgegaan. Op de website van Manfrotto kwam ik er niet uit. Twee dealers van het merk konden me ook niet helpen. De importeur in Groningen wist wel wat ik moest hebben en ik heb hen gevraagd die voetjes te bestellen.

Twee weken later nog eens gevraagd of de bestelling doorgekomen was, met toen pas het antwoord dat zij importeur zijn en aan mij niet verkopen. Vriendelijk dank voor het tijdig bericht! De voetjes 440SPK2 staan nu in bestelling bij een winkel met kennis van het assortiment. De set ligt daar niet op voorraad, maar de voetjes zijn nu wel in bestelling.

Merken

Ik ben voor statief en kop toch weer voor een Manfrotto 'gevallen'. Ik heb er eigenlijk geen andere reden voor dan dat ik jaren goede ervaringen met materiaal van dat merk heb. Het is tegenwoordig overigens een merk van de Britse beursgenoteerde onderneming Vitec, ook de moeder van Gitzo, National Geographic, Lastolite en Kata.

Daarvan is Gitzo de andere van ouds zeer gewaardeerd statievenmaker en ook leverancier van carbonstatieven. Anders merken met carbonstatieven zijn Benro, Novoflex, Redged en de vooral bij ornithologen bekende Swarowski. Mocht ik er nog een vergeten zijn, laat het maar weten. Er zijn overigens ook enkele winkels met huismerk-carbonstatieven, zag ik tijdens mijn zoektocht.