Sportfotografie; voetbal door een lens

Sportfotografie is een tak van fotografie dat bij Photofacts niet zo vaak besproken wordt. Ik hoop hier verandering in te brengen omdat ik vaak voetbalwedstrijden fotografeer en zo nu en dan ook andere sportevenementen. Dit keer de populairste sport van Nederland, namelijk voetbal. In principe is sportfotografie natuurlijk niet over één kam te scheren. Bij voetbalfotografie werk je totaal anders dan bij een basketbalwedstrijd of een waterpolowedstrijd.

Zelf fotografeer ik al sinds jaren de gebeurtenissen rondom voetbalwedstrijden. Als supporter van amateurclub IJsselmeervogels (hoofdklasse amateurs) fotografeerde ik verschillende sfeeracties, al gebeurde dat nog met compactcamera's. Maar zoals het altijd gaat in de fotografie wil je meer. Sinds ik een digitale spiegelreflex heb en daarnaast ook een telelens ben ik mij meer gaan richten op de wedstrijd op zich. Dat is tegelijk mijn uitdaging: momenten vastleggen die de wedstrijd zo goed mogelijk weerspiegelen.



Voetbalfotografie in een notendop
Hoe gaat het echter allemaal in zijn werk? Voorafgaande aan de wedstrijd is het belangrijk om te kijken wat voor weer het wordt. Regen en dikke bewolking zijn al snel dompers, want je foto's krijgen ongewild een grauwe sfeer. Al zijn daar ook leuke dingen mee te doen uiteraard. De beste omstandigheden zijn helder weer, het liefst met de zon zo hoog mogelijk en dan mag hij best af en toe gehinderd worden door enkele wolken. Deze omstandigheden tref je echter alleen aan in het voorjaar en de zomer, wanneer het voetbalseizoen vrijwel afgelopen is.

De meeste bizarre omstandigheden zijn natuurlijk harde regen en wind. Bij helder weer schiet ik altijd op ISO 200 of 400. Nu kan je je afvragen waarom ik de ISO nog zo hoog gooi, maar mijn telelens is niet van het lichtsterkste soort. Bij slecht weer wordt dit dus al snel ISO 800 en rond november ISO 1600. Ja, je begrijpt het al.. Ik spaar voor een lichtsterkere telelens.

Verder is het belangrijk om een diversiteit aan accessoires mee te nemen. Je telelens mag niet ontbreken. Men zegt vaak dat een 18-200mm een ideale lens is voor voetbal, zelf gebruik ik een 70-300mm. Een prime van 150mm of nog meer is zeker aan te raden maar zijn ook erg prijzig. Een ander nadeel is het vaste brandpuntsafstand, waardoor je de lens slechts bij enkele situaties kan gebruiken. Een counter goed in beeld brengen zal niet gaan.

Ik fotografeer altijd in de Diafragmastand (A-stand). Hierbij belicht ik met opzet -0.25 onder omdat ik anders enige overbelichting krijg. Als sluitertijd zit ik het liefst rond 1/500 seconde of meer om de actie goed te bevriezen. Al zweren sommige fotografen bij een lange sluitertijd om juist die beweging vast te leggen. Zelf ben ik hier geen voorstander van, omdat het de foto er niet mooier op maakt, maar dat is persoonlijk.

Als nabewerking ben je voornamelijk bezig met knippen en eventueel lichte bewerkingen wat betreft witbalans en kleurstelling. Soms pak ik wel eens een goede foto om daar een wat extremere bewerking van te maken.



Ik ga fotograferen en neem mee
Zelf neem ik altijd een volle accu mee, geen reserve. Na een wedstrijd schieten staat mijn accu op 90 of 85%, ik zie dus het nut er niet van in tenzij je op zeker wil spelen. Ook neemt bijna iedere fotograaf een krukje of klapstoel mee en ook een statief. Zelf heb ik (nog) geen statief maar uit de losse hand werkt net zo goed, al kunnen daardoor je composities wel scheef uitvallen.

Tijdens de wedstrijd zoek ik altijd de beste plekjes op. Als je op let bij (amateur)voetbalwedstrijden zitten veel fotografen altijd achter de achterlijn, van cornervlag tot cornervlag. Ook populair zijn de hoeken van het veld. Dit komt omdat een team altijd aanvalt of verdedigt en zodoende met het gezicht naar je toe speelt of juist niet. Het hangt er maar net vanaf of je fotografeert voor een team of juist een neutraal beeld wil geven. Zelf richt ik mij volledig op het team zodat ik ook in de rust van positie wissel naar de kant waar gescoord moet worden.

Punten van aandacht
Waar let je op tijdens de wedstrijden? Ik let altijd op de bal, waar het uiteraard ook om draait. Als er gescoord is let ik vooral op de emotie van de betrokken spelers. Ik merk dat ik altijd veel foto's schiet, maar als net die 'ware' ertussen zit ben ik tevreden.

Timing en een snelle camera zijn erg belangrijk. Als amateur met niet het beste van het beste qua materiaal moet ik mij nog behelpen met 3 foto's per seconde en een gemiddelde telelens, waardoor je tijdens sommige wedstrijden, waar fotografen van de De Telegraaf, AD en OrangePictures aanwezig zijn, vaak met gepaste jaloezie naast je kijkt. Een grappig beeld, een jongen met een 300mm tussen het geweld van soms 500mm-lenzen en burstrates waar je u tegen zegt. Het lijkt soms net een slagveld.

Mijn doel is om altijd de goals erop te hebben. Hierdoor moet je erg waakzaam zijn en de juiste positie innemen. In principe heeft elke fotograaf zijn eigen 'pad' en zie je ook fotografen vaak van positie veranderen. Zelf let ik ook hier op, want ik ben nooit te oud om te leren.



Groothoek
Een ander leuk aspect van voetbalfotografie kan bereikt worden door een groothoeklens te gebruiken. Vooral bij strafschoppen kan dit uitkomst bieden. Neem plaats centraal achter het doel, gebruik op zijn minst een lensbereik van 12 tot 18mm en schieten maar. Dit geeft een totaal ander effect dan van afstand de strafschopnemer of juist de keeper vast te leggen.

Dit is mijn visie op deze tak van fotografie, al zullen anderen er het zijne van denken. Ik zou het geweldig vinden om eens met een pro mee te gaan naar een grote wedstrijd in de Eredivisie om te kijken hoe zij het doen.