Photofacts.nl
3 januari 2009, 19:04 | | 14823x gelezen

Experimenteren met pinhole fotografie

De laatste paar weken ben ik erg enthousiast geworden over pinhole-fotografie. Deze vakantie ben ik ermee aan de slag gegaan. De pinhole-camera, of gaatjescamera, is één van de eerste camera’s in de geschiedenis. De eerste ontwerpen dateren uit de 16e eeuw! Een pinhole-camera is, simpel gezegd, een doos met een gat van minder dan een millimeter groot. Door dat gat komt het licht binnen, je hebt dus geen lens.

Voordelen hiervan zijn:
- Geen vertekening
- Oneindige scherptediepte
- Het weegt een stuk minder dan een lens.

Nadelen zijn:
- Doordat het licht niet gebundeld wordt, zoals bij een lens, wordt je foto nooit precies scherp.
- Veel licht nodig, vanwege het kleine gat waar het licht door komt.

De onscherpte kan natuurlijk ook een voordeel zijn, ik persoonlijk vindt onscherpte vaak heel mooi, ook als helemaal niets op de foto scherp is. Om toch nog een beetje een scherpe foto te maken heb je een heel klein gat nodig. En dat gat is vergelijkbaar met een diafragma van tussen de f/64 en f/128. Dus heb je veel licht nodig. Overdag heb je al gauw te maken met sluitertijden van ½ tot 4 seconden (ja, gewoon buiten!). Een statief is dus een must.

Net als het diafragma en de scherpte hangt ook de brandpuntsafstand af van de grootte van de 'pinhole'. Op het internet zijn hier tabellen voor te vinden, zoek maar eens op 'pinhole calculator'. Zo staat een gat van 2mm gelijk aan een brandpuntsafstand van zo'n 3.000mm.

Dit is echter niet aan te raden, de scherpte is dan namelijk ver te zoeken. Eén van de grote charmes van pinhole-fotografie is de mogelijkheid van zeer extreme groothoekopnames. Een pinhole van 0,1mm staat namelijk gelijk aan een brandpuntsafstand van zo'n 7mm!

Een 'beginners-pinhole-camera' maken is helemaal niet moeilijk, en je zult al snel verrassende (mooie) resultaten boeken! Het is het makkelijkst om een bodydop te gebruiken. Gebruik dan niet de enige die je hebt, je camera is namelijk niet meer stofvrij met deze dop, er zit immers een gat in.

Een nieuwe bodydop kun je al kopen voor zo'n tien euro, dus dat is helemaal niet duur. Nu moet hier een gat in komen, je kunt hiervoor het beste een elektrische boor pakken met de kleinste boorkop die je hebt. Heb je geen hele kleine boorkop, of niet eens een boor? Ik heb gewoon een spijker gepakt.

Ook spijkers kosten weinig geld, dus het blijft low-budget. Neem wel een zo klein mogelijke spijker. Zet hem vast in een tang of bankschroef, met de punt omhoog. Nu verwarm je de spijker voor zo’n tien seconden lang met een aansteker of lucifer. Houdt hem niet eerst in je hand zoals ik eerst deed, het doet écht pijn!

Goed, nu je een hete spijker NIET in je hand vasthebt, pak je je bodydop en druk je hem zo over de spijker heen, met de spijker ongeveer in het midden van de dop. Tenzij je een luxe metalen bodydop hebt, zal de spijker er zo doorheen gaan! Nu ben je eigenlijk al klaar! Draai de bodydop op je camera, digitaal of analoog, en hup, naar buiten!

Nu denk je vast, zo komt er toch stof naar binnen? Inderdaad! Je wilt niet om de haverklap je sensor schoonmaken, dus plak je een filter op je 'pinhole-lens'. Ik heb hiervoor een oude polarizer gepakt. Je moet wel een filter hebben van zo'n 49 of 52 mm (een 105mm gaat zo lastig). Met een beetje secondelijm op de filterrand plak je deze zo op (de voorkant!) van de bodydop. Maak het filter wel eerst goed schoon, want je krijgt hem er nooit meer af.

Nu kun je foto's gaan maken.
Veel plezier!

Pinhole experiment
Eén van mijn eerste resultaten


Okee, deze is erg onscherp. Ik heb wel scherpere plaatjes kunnen schieten, maar die vond ik gewoon niet erg mooi. Ik denk dat mijn pinhole-lens niet helemaal goed is, maar het blijft leuk om ermee te experimenteren.

delen!

reacties (15)

  • Mattijs
    Profiel Mattijs | zaterdag 3 januari 2009, 21:01Leuk artikel en goed geschreven! Pinhole fotografie is iets wat al een tijdje in m'n achterhoofd zit, maar waar ik maar niet de tijd voor maak om aan te beginnen. Maar zoals jij het beschrijf kan ik helaas niet wachten om het eens te proberen. Helaas heb ik nog maar 1 bodydop...


  • Ronald
    Profiel Ronald | zaterdag 3 januari 2009, 21:09Hmm klinkt als leuk expiriment maar als ik zulke plaatjes als boven krijg vind ik het zonde van mn dop.
  • Remco
    Profiel Twitter Remco | zaterdag 3 januari 2009, 22:09Ik heb deze een paar maanden geleden gemaakt: Matchboxpinhole.com

    Op film ook, ik kan ze niet laten zien, ik heb geen scanner. Maar er waren er ook maar 2 echt enigszins herkenbaar. Maar het is erg leuk om te maken en er vervolgens foto's mee te maken, ik heb nog nooit zo veel aanspraak gehad..
  • Arend Oosterlee
    Profiel Arend Oosterlee | zaterdag 3 januari 2009, 22:31@ Ronald: Ik denk dat als je je er een beetje in verdiept en een goede pinhole weet te maken, je echt goede resultaten kunt krijgen! Google maar eens op 'pinhole', en kijk maar eens bij de afbeeldingen. het kan dus echt! vrolijk

    Groetjes, Arend
  • dipfico
    Profiel dipfico | zaterdag 3 januari 2009, 23:31Leuk,

    kant en klare tip die eenvoudig te maken is.
    Ga ik ook eens proberen.
  • Charles
    Profiel Charles | zaterdag 3 januari 2009, 23:46Sterkte verder met het experiment, Arend!
    Door op internet de nodige sites te bezoeken heb ik mijn best gedaan om hierdoor geboeid te raken. Helaas, niet gelukt!
  • libeco
    Profiel libeco | zondag 4 januari 2009, 14:19Dus als ik het goed begrijp: hoe kleiner het gaatje, hoe scherper de foto? Waarom dan geen naald verhitten i.p.v. een spijker? Daarnaast lijkt het me niet zo'n goed idee om een polarisatiefilter te plakken op je bodydop (overigens hier maar 5 euro voor Canon EOS) als de sluitertijden al zo lang zijn. Waarom dan geen UV-filter?
  • Arend Oosterlee
    Profiel Arend Oosterlee | zondag 4 januari 2009, 14:39@ Libeco: Ik heb van tevoren getest, het polarisatiefilter scheelde maar een heel klein beetje licht, dus het maakt niet erg veel uit. En een UV-filter heb ik niet.
  • libeco
    Profiel libeco | zondag 4 januari 2009, 15:08@Arend: bedankt! En mijn theorie van de naald i.p.v. de spijker? Of wordt het gat dan wel erg klein?
  • Arend Oosterlee
    Profiel Arend Oosterlee | zondag 4 januari 2009, 15:35Ik denk dat een naald prima gaat!
    Maar ik zou even googlen op pinhole. Dan kun je erg veel informatie vinden. Dit artikel is daar maar een hele beknopte versie van natuurlijk.
    Bovendien weet ik er ook niet veel van... nahnah
  • Margo
    Profiel Margo | zondag 4 januari 2009, 19:08Hé wat leuk! Ik ga het ook doen. Eerst een extra bodydop kopen.
    Leuk artikel!
  • Richard Hijmering
    Profiel Richard Hijmering | zondag 4 januari 2009, 22:45Erg leuk artikel en lekker duidelijk. Lijkt me erg leuk om het een keertje te proberen. Is toch weer lekker oldschool fotograferenvrolijk

    Richard
  • BBasje
    Profiel BBasje | zondag 4 januari 2009, 23:14Ik sluit me aan bij margo, eerst een lensdop halen! Ben ik even blij dat ik morgen in de buurt van een fotozaak kom want hier ga ik zeker mee experimenteren!

    Bas
  • Robbie Veldwijk
    Profiel Twitter Robbie Veldwijk | dinsdag 20 januari 2009, 00:06Ik heb hier ook wel eens mee proberen te spelen en ja het is niet altijd precies wat je wil maar zeker is het leuk om wat mee te spelen!
  • SKraaij
    Profiel SKraaij | zondag 8 maart 2009, 02:29Leuk beschreven, moet me er toch ook maar eens aan gaan wagen. Thanks.

Schrijf een reactie

Let op: Op een artikel ouder dan 7 dagen kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, registreer je dan gratis.

gerelateerde artikelen

Workshop herfstfotografie
Beginnersworkshop gegeven door Liesbeth van Asselt | kosten: € 99.00

Workshop herfstfotografie

De herfst is bij uitstek het seizoen voor natuurfotografie. Overweldigende kleuren, bedauwde spinnenwebben, zonneharpen, paddenstoelen en als we geluk hebben mist, staan garant voor mooie sfeervolle foto's.

» lees verder

Top artikel

Werken met kleurruimten; sRGB, AdobeRGB en ProPhotoRGB

Het begrip kleurruimte zal niet voor iedere fotograaf duidelijk zijn. Het is echter wel van belang wat te weten over kleurruimten wanneer je wat professioneler met je fotografie aan de slag wilt. Elk apparaat binnen je workflow beschikt over een bepaalde kleurruimte; je camera, de monitor waarop je de afbeelding bekijkt, het programma dat je daarvoor gebruikt en de printer (of afdrukcentrale) waarmee je het eindresultaat maakt. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat op elk moment de juiste kleurruimte gebruikt wordt.

» lees verder

 

Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord