Photofacts.nl
Experimenteren met pinhole fotografie
De laatste paar weken ben ik erg enthousiast geworden over pinhole-fotografie. Deze vakantie ben ik ermee aan de slag gegaan. De pinhole-camera, of gaatjescamera, is één van de eerste camera’s in de geschiedenis. De eerste ontwerpen dateren uit de 16e eeuw! Een pinhole-camera is, simpel gezegd, een doos met een gat van minder dan een millimeter groot. Door dat gat komt het licht binnen, je hebt dus geen lens.Voordelen hiervan zijn:
- Geen vertekening
- Oneindige scherptediepte
- Het weegt een stuk minder dan een lens.
Nadelen zijn:
- Doordat het licht niet gebundeld wordt, zoals bij een lens, wordt je foto nooit precies scherp.
- Veel licht nodig, vanwege het kleine gat waar het licht door komt.
De onscherpte kan natuurlijk ook een voordeel zijn, ik persoonlijk vindt onscherpte vaak heel mooi, ook als helemaal niets op de foto scherp is. Om toch nog een beetje een scherpe foto te maken heb je een heel klein gat nodig. En dat gat is vergelijkbaar met een diafragma van tussen de f/64 en f/128. Dus heb je veel licht nodig. Overdag heb je al gauw te maken met sluitertijden van ½ tot 4 seconden (ja, gewoon buiten!). Een statief is dus een must.
Net als het diafragma en de scherpte hangt ook de brandpuntsafstand af van de grootte van de 'pinhole'. Op het internet zijn hier tabellen voor te vinden, zoek maar eens op 'pinhole calculator'. Zo staat een gat van 2mm gelijk aan een brandpuntsafstand van zo'n 3.000mm.
Dit is echter niet aan te raden, de scherpte is dan namelijk ver te zoeken. Eén van de grote charmes van pinhole-fotografie is de mogelijkheid van zeer extreme groothoekopnames. Een pinhole van 0,1mm staat namelijk gelijk aan een brandpuntsafstand van zo'n 7mm!
Een 'beginners-pinhole-camera' maken is helemaal niet moeilijk, en je zult al snel verrassende (mooie) resultaten boeken! Het is het makkelijkst om een bodydop te gebruiken. Gebruik dan niet de enige die je hebt, je camera is namelijk niet meer stofvrij met deze dop, er zit immers een gat in.
Een nieuwe bodydop kun je al kopen voor zo'n tien euro, dus dat is helemaal niet duur. Nu moet hier een gat in komen, je kunt hiervoor het beste een elektrische boor pakken met de kleinste boorkop die je hebt. Heb je geen hele kleine boorkop, of niet eens een boor? Ik heb gewoon een spijker gepakt.
Ook spijkers kosten weinig geld, dus het blijft low-budget. Neem wel een zo klein mogelijke spijker. Zet hem vast in een tang of bankschroef, met de punt omhoog. Nu verwarm je de spijker voor zo’n tien seconden lang met een aansteker of lucifer. Houdt hem niet eerst in je hand zoals ik eerst deed, het doet écht pijn!
Goed, nu je een hete spijker NIET in je hand vasthebt, pak je je bodydop en druk je hem zo over de spijker heen, met de spijker ongeveer in het midden van de dop. Tenzij je een luxe metalen bodydop hebt, zal de spijker er zo doorheen gaan! Nu ben je eigenlijk al klaar! Draai de bodydop op je camera, digitaal of analoog, en hup, naar buiten!
Nu denk je vast, zo komt er toch stof naar binnen? Inderdaad! Je wilt niet om de haverklap je sensor schoonmaken, dus plak je een filter op je 'pinhole-lens'. Ik heb hiervoor een oude polarizer gepakt. Je moet wel een filter hebben van zo'n 49 of 52 mm (een 105mm gaat zo lastig). Met een beetje secondelijm op de filterrand plak je deze zo op (de voorkant!) van de bodydop. Maak het filter wel eerst goed schoon, want je krijgt hem er nooit meer af.
Nu kun je foto's gaan maken.
Veel plezier!
Eén van mijn eerste resultaten
Okee, deze is erg onscherp. Ik heb wel scherpere plaatjes kunnen schieten, maar die vond ik gewoon niet erg mooi. Ik denk dat mijn pinhole-lens niet helemaal goed is, maar het blijft leuk om ermee te experimenteren.
reacties (15)
-
Mattijs | zaterdag 3 januari 2009, 21:01Leuk artikel en goed geschreven! Pinhole fotografie is iets wat al een tijdje in m'n achterhoofd zit, maar waar ik maar niet de tijd voor maak om aan te beginnen. Maar zoals jij het beschrijf kan ik helaas niet wachten om het eens te proberen. Helaas heb ik nog maar 1 bodydop...
-
Ronald | zaterdag 3 januari 2009, 21:09Hmm klinkt als leuk expiriment maar als ik zulke plaatjes als boven krijg vind ik het zonde van mn dop.
-
Remco | zaterdag 3 januari 2009, 22:09Ik heb deze een paar maanden geleden gemaakt: Matchboxpinhole.com
Op film ook, ik kan ze niet laten zien, ik heb geen scanner. Maar er waren er ook maar 2 echt enigszins herkenbaar. Maar het is erg leuk om te maken en er vervolgens foto's mee te maken, ik heb nog nooit zo veel aanspraak gehad.. -
Arend Oosterlee | zaterdag 3 januari 2009, 22:31@ Ronald: Ik denk dat als je je er een beetje in verdiept en een goede pinhole weet te maken, je echt goede resultaten kunt krijgen! Google maar eens op 'pinhole', en kijk maar eens bij de afbeeldingen. het kan dus echt! 
Groetjes, Arend -
dipfico | zaterdag 3 januari 2009, 23:31Leuk,
kant en klare tip die eenvoudig te maken is.
Ga ik ook eens proberen.
-
Charles | zaterdag 3 januari 2009, 23:46Sterkte verder met het experiment, Arend!
Door op internet de nodige sites te bezoeken heb ik mijn best gedaan om hierdoor geboeid te raken. Helaas, niet gelukt!
-
libeco | zondag 4 januari 2009, 14:19Dus als ik het goed begrijp: hoe kleiner het gaatje, hoe scherper de foto? Waarom dan geen naald verhitten i.p.v. een spijker? Daarnaast lijkt het me niet zo'n goed idee om een polarisatiefilter te plakken op je bodydop (overigens hier maar 5 euro voor Canon EOS) als de sluitertijden al zo lang zijn. Waarom dan geen UV-filter?
-
Arend Oosterlee | zondag 4 januari 2009, 14:39@ Libeco: Ik heb van tevoren getest, het polarisatiefilter scheelde maar een heel klein beetje licht, dus het maakt niet erg veel uit. En een UV-filter heb ik niet.
-
libeco | zondag 4 januari 2009, 15:08@Arend: bedankt! En mijn theorie van de naald i.p.v. de spijker? Of wordt het gat dan wel erg klein?
-
Arend Oosterlee | zondag 4 januari 2009, 15:35Ik denk dat een naald prima gaat!
Maar ik zou even googlen op pinhole. Dan kun je erg veel informatie vinden. Dit artikel is daar maar een hele beknopte versie van natuurlijk.
Bovendien weet ik er ook niet veel van...
-
Margo | zondag 4 januari 2009, 19:08Hé wat leuk! Ik ga het ook doen. Eerst een extra bodydop kopen.
Leuk artikel! -
Richard Hijmering | zondag 4 januari 2009, 22:45Erg leuk artikel en lekker duidelijk. Lijkt me erg leuk om het een keertje te proberen. Is toch weer lekker oldschool fotograferen
Richard -
BBasje | zondag 4 januari 2009, 23:14Ik sluit me aan bij margo, eerst een lensdop halen! Ben ik even blij dat ik morgen in de buurt van een fotozaak kom want hier ga ik zeker mee experimenteren!
Bas -
Robbie Veldwijk | dinsdag 20 januari 2009, 00:06Ik heb hier ook wel eens mee proberen te spelen en ja het is niet altijd precies wat je wil maar zeker is het leuk om wat mee te spelen!
-
SKraaij | zondag 8 maart 2009, 02:29Leuk beschreven, moet me er toch ook maar eens aan gaan wagen. Thanks.
Schrijf een reactie
Let op: Op een artikel ouder dan 7 dagen kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.Wil je toch reageren, registreer je dan gratis.
gerelateerde artikelen
Beginnersworkshop gegeven door Willie Kers | kosten: € 99.00
Workshop Photoshop en/of Lightroom - individueel - data: doorlopend
Photoshop en Lightroom zijn de onmisbare digitale doka's van elke (amateur)fotograaf. Tijdens deze leerzame workshop wordt je op een heldere manier geleerd om de je foto's te optimaliseren.
Ook het bewerken in RAW komt uitgebreid aan bod!
De workshops zijn individueel. Zowel voor beginners als gevorderden!
Rubrieken
Top artikel
De verschillende soorten objectieven; van groothoek tot telelens
Een groot voordeel van spiegelreflex camera's is dat je de lenzen kunt verwisselen. Voor elk doeleinde is er tenslotte een objectief waarmee je de mooiste resultaten kunt behalen. Op je spiegelreflex camera wissel je eenvoudig van objectief. Er zijn veel verschillende objectieven beschikbaar, hierbij een overzicht van de verschillende mogelijkheden.