Er wordt veel gezegd over het gebruik van High Dynamic Range. Sommige mensen vinden overdreven effect wat ermee bereikt kan worden prachtig en anderen gruwelen ervan. Misschien doe ik nu wel de titel van mijn artikel afbreuk, maar in mijn ogen kan beide waar zijn. Wat een prachtig diplomatiek antwoord, ik hoor je al zeggen 'hier kan je niets mee'. Hopelijk geeft de rest van het artikel uitsluitsel.

Heel duidelijk moet ik stellen dat het ook een kwestie van smaak is. Je kunt zelfs ook zeggen het zit ook al in de afkorting. In mijn opinie betekent het de ene keer High Dramatic Range en de andere keer staat de D voor Dynamic, aan jouw de keus. Mijn stijl is meer de Dynamic Way ofschoon ik af en toe ook wel eens wil uitschieten naar de dramatiek.

Wanneer het onderwerp grote verschillen heeft in lichtintensiteit, dan kies ik voor HDR en soms kan ik ook hier andere moeilijke licht omstandigheden mee verhelpen. Bijvoorbeeld ik heb in de avond foto's gemaakt van het transferium Hoogkerk vlakbij Groningen. Mijn camera moest in belichting een middeling maken van de schaduwen en de hooglichten.

Dit komt de foto niet ten goede, vlak en vaal. Maak je hier echter een HDR foto van dan kan de foto er beter uit zien; de details en de kleuren komen er beter uit. Hieronder zie je de HDR foto van het transferium. Beweeg met de muis over de foto om het origineel te zien.


Nog een paar voorbeelden.
Beweeg weer met de muis over de foto om de versie zonder gebruik van HDR te zien.


>
Voor het maken van een HDR foto maak je verschillende opnamen vanuit hetzelfde standpunt met daarin een belichtingstrapje. In een apart programma leg je deze opnamen op elkaar om tot één opname te komen die de eventuele verloren details te voorschijn laat komen.

Werkwijze

Ik zet altijd mijn camera op een statief. Het kan ook uit de hand, maar het moet wel een hele vaste hand zijn. Elk HDR-programma heeft een methode om de foto's ten opzichte van elkaar uit te lijnen. Hiermee zijn minimale bewegingen aardig te corrigeren. Uiteraard is dit wel beperkt. Mijn advies is dan ook gebruik het statief.

Gebruik de diafragmavoorkeuze stand van je camera. Zo kun je van het onderwerp de scherptediepte goed bepalen en de foto's hebben allemaal dan dezelfde scherptediepte.

Ik maak altijd drie opnamen. Hier kan ik een heel boek overschrijven. Dat doe ik niet, want er zijn er al genoeg van. Sommige fotografen zweren bij meer opnamen zelfs wel tot negen stuks. Ik ben van het makkelijke en gebruik drie opnamen, bevalt mij prima.

Bij het belichtingstrapje gebruik ik -2 EV, 0 en +2 EV. Telkens sprongen van twee stops dus. Ook hier zijn de meningen over verdeeld, het is gewoon een kwestie van uit proberen. Soms raakt de foto wel erg over- en onder belicht en gebruik ik ook wel eens trapje van één stop. Maar laat het duidelijk zijn er moet een belichtingstrapje gemaakt worden om de details weer te kunnen geven.

Een voordeel van deze methode je hebt altijd een foto die belicht is volgens het toestel, de 0-versie. Boven getoonde foto's (zonder HDR) zijn in dit geval overigens apart gemaakt direct voor of na de HDR opname.

Nabewerking

De in RAW geschoten foto's worden door mij volgordelijk bewerkt in Bridge, door Photoshop omgezet in een HDR opname en daarna in een HDR-bewerkingsprogramma aangepakt. Ik heb hiervoor meerdere programma's; Photomatix, Dynamic Photo HDR en Topaz Adjust4. Het laatste programma gebruik ik voornamelijk.

Voor beginners in HDR kan ik alleen maar zeggen gebruik zoveel mogelijk de voorinstellingen van het programma en blijf zoveel mogelijk af van de sliders. Pas wanneer je wat bedreven bent kun je de sliders gaan gebruiken.

Elk programma zal bij wat wild gebruik van de sliders al snel aardig wat ruis veroorzaken. Vandaar dat elk programma wel een ruisonderdrukking heeft. Daarnaast laat HDR soms heel duidelijk alle ongerechtigheden op de lens en sensor zien, mijn advies controleer na de HDR-bewerking de foto heel nauwkeurig.

Heb ik in het voorgaande het 'noodzakelijk kwaad' behandeld, ontkom ik niet er niet aan om ook het 'misverstand' te laten zien. Dus moest ik creatief worden. Misverstand is trouwens geen synoniem voor creativiteit, ik wist niet zo snel een ander woord.

Nu ben ik helemaal niet creatief, maar gelukkig zit in het programma een knop Feel Lucky en zoals eerder gezegd ben ik gemakkelijk ingesteld, dus klikken op die knop. Zo zijn de volgende platen ontstaan:



Uiteraard kun je dit ook handmatig zelf creëren, door niet de gemaksknop te hanteren maar aan de sliders te trekken. Voor de creatieve geesten onder ons een hele speeltuin en dat bedoel ik niet negatief. Ik zie wel eens HDR foto's waarbij ik denk dat ze zo uit de film van Harry Potter komen en dat zijn prachtige kunstwerken.

Natuurlijk heb ik niet alles kunnen behandelen, ik hoop alleen maar dat ik jullie wat inzicht heb gegeven over wat ik bedoelde met de titel van dit artikel.