Kijk op zwart-wit fotografie

Jarenlang was zwart-witfotografie echt tweede keus. Mogelijk kwam dat doordat de grote vraag naar kleurenfoto's en de voortgang van de technologie die kleurenfotografie kleurenfilms goedkoper maakte, evenals het ontwikkelen en afdrukken ervan. Het was een aantal jaren zelfs duurder om zwart-witfilms te laten ontwikkelen dan kleurenfilms en lang niet alle ontwikkelcentrales boden deze mogelijkheid.

Recentelijk is men anders tegen zwart-witfotografie gaan aankijken. Zwart-wit wordt als kunstzinniger beschouwd en er is een grote opleving in dit medium. Omdat zwart-witfotografie eerder een grafische interpretatie van een onderwerp is dan een rechttoe rechtaan presentatie ervan, ligt de nadruk vooral en meer dan bij kleurenfotografie - op textuur tint en compositie. Fouten vallen minder snel op in kleurenfotos omdat we gewend zijn aan de kleurige wereld om ons heen en de afbeelding daardoor gemakkelijker accepteren. Zwart-wit is vreemd ten opzichte van de manier waarop we gewoonlijk naar de wereld kijken en technische tekortkomingen zijn daarmee veel moeilijker te verbloemen.

Bij sommige digitale cameras moet u kiezen tussen zwart-wit of kleur. Gek genoeg bieden veel topcameras deze mogelijkheid niet. Is dat laatste het geval, dan is de foto naderhand met behulp van Photoshop om te zetten naar zwart-wit. U kunt dat eenvoudig doen door desaturate te kiezen, maar het resultaat zal minder indrukwekkend zijn dan wanneer u een duotoneafdruk maakt. Digitale zwart-witafdrukken geven de fotograaf een veel grotere controle over het hele proces dan zwart-wit uit de traditionele doka. Dat is ook een van de redenen waarom ik ben overgestapt naar digitaal. Met de zich continu uitbreidende reeks papiersoorten en duurzame inkten zijn nu fotos te printen die van een onovertrefbare kwaliteit zijn.

Goede zwart-witfotografie is in grote mate afhankelijk van de schaduwdetails. Een krachtig, gericht licht onthult details als de lijnen in iemands gelaat, de barst van een boom of golvende zandheuvels in de woestijn. Als het contrast tussen de schaduwen en de hoge lichten te groot is, zal de foto weinig middentonen hebben.
Omdat we de wereld in kleur zien en daardoor het ene voorwerp gemakkelijker van het andere kunnen onderscheiden, moeten we een andere manier van kijken aanleren wanneer we zwart-witfotos gaan maken.