Erik van Rosmalen

Recensie: NLXL door Karel Tomei

woensdag 16 mei 2012, 23:28 door | 8.612x gelezen | 4 reacties

Luchtfotografie: een niet-alledaagse discipline binnen de fotografie. De Nederlandse luchtfotograaf Karel Tomeď is in ons land, maar ook ver daar buiten, al decennialang een begrip in het genre. De herdruk van het enorme 'NLXL' is het bewijs. Een paperback met het formaat van een flinke stoeptegel.

Dat luchtfotografie meer is dan een plat bovenaanzicht van –in dit geval– een plat land als Nederland, bewijst Tomeď met zijn bedrijf Flying Camera al jarenlang. Al sinds eind jaren tachtig voorziet hij allerlei kranten, weekbladen en tijdschriften van foto's vanuit de lucht. Van de Grote Bosatlas is hij ook al een aantal jaar hofleverancier. Daarnaast maakt hij ook vrij werk. Hij bracht al verschillende fotoboeken uit, bijvoorbeeld over Zuid-Afrika, verschillende Nederlandse provincies of Curaçao.

Paperback


De oorspronkelijke versie van NLXL met hardcover stamt alweer uit 2008 en is ruimschoots uitverkocht. Onlangs verscheen echter een herdruk: als paperback dit keer. Die term doet je wellicht denken aan een zakboekje om mee op vakantie te nemen, maar niets is minder waar. In ruim 480 pagina's op hetzelfde grote formaat als de oorspronkelijke druk geeft Tomeď blijk van zijn meesterschap.

NLXL door Karel Tomei
Een boek van flink formaat

De oorspronkelijke hardcover woog bijna 5 kilo; de paperback doet daar niet veel voor onder. Iets minder 'XL' is de prijs, die ongeveer de helft van de oorspronkelijke hardcover bedraagt (29,95 euro).

Geen groothoek


Wie denkt dat luchtfotografie vooral draait om rechttoe, rechtaan uitzichten in beeld brengen met een flinke groothoek, moet het boek zeker eens doorbladeren. Op een paar foto's trekt Tomeď inderdaad zijn breedhoek uit de tas, maar alleen als de wijdsheid en de vervorming zijn beeld versterken. Maar in veel gevallen blijkt een telelens zelfs beter te werken; landschappen met rijen windmolens die door de tele worden samengedrukt krijgen een heel andere sfeer mee.

NLXL door Karel Tomei

Maar is het plaatjes kijken en plekjes herkennen? Of laat Tomeď ook iets meer zien? Absoluut. Het niveau van registreren is hij ruimschoots ontstegen. De open deuren –molens, bollenvelden, polders en water – laat hij zeker niet links liggen, maar benadert hij vanuit een verrassende hoek.

Huwelijk in de cockpit


Hij kiest heel nauwgezet zijn hoeken, locaties en momenten. In het voorwoord beschrijft hij ook het samenspel met zijn piloot, dat van essentieel belang blijkt om zijn foto's te maken. 'Een wenk, een hint, een vingerwijzing. Meer heeft mijn vaste poloot niet nodig om me in een scoringspositie te brengen. Ik zie dit samenspel als een soort huwelijk in de cockpit', aldus Tomeď, die naast diafragma, sluitertijd, brandspuntsafstand en isowaarde ook nog met vliegregels en radioverkeer te maken heeft.

NLXL door Karel Tomei
De beelden in het boek varieren van bijna abstracte, serene landschappen tot stedelijke zoekplaatjes

Kleuren, lijnen en patronen spelen een belangrijke rol in de foto's. Alledaagse landschappen krijgen daardoor een bijzondere aanblik. En ook de opmaak en de manier waarop foto's bij elkaar geplaatst worden, versterken het spel van vormen.

2012 05 07   NLXL   p5070579   blog
Tomeď combineert vormen en kleuren op allerlei manieren

Ook inhoudelijk soms verrassend: een bovenaanzicht van een kerkhof combineert op een ongemakkelijke manier met een beeld van een flatgebouw

Essays


NLXL biedt naast de vele foto's ook een aantal essays van meer of minder bekende Nederlanders. Schrijvers als Gerrit Komrij, Aaf Brandt Corstius en Martin Bril, maar bijvoorbeeld ook fotograaf en schrijver Hans Aarsman. Ze schreven een tekst aan de hand van een foto van Tomeď.

Richard Krajicek haalt herinneringen op aan de tennisbaan waar hij als kleine jongen trainde, Adjiedj Bakas filosofeert over de ruimtelijke ordening in ons land aan de hand van een beeld van de bijzondere 's Hertogenbossche woonwijk de Haverleij. Sylvia Witteman schrijft een vermakelijke herinnering op aan de hand van de foto van een naaktstrand.

Spreken de foto's zelf niet genoeg? Voor de zuivere plaatjeskijkers zijn deze toevoegingen misschien minder interessant, maar ze brengen ritme in het boekwerk en een andere, (soms) frisse kijk op een foto. Dat niet elke tekst even veel toevoegt, nemen we dan maar voor lief en Tomeď en de uitgever hebben het aantal essays beperkt gehouden.

NLXL door Karel Tomei

Kortom, een boek dat de moeite waard is voor landschapsfotografen, maar ook anderen die zich willen laten inspireren door mooi lijnenspel of kleurcomposities. Maar ook gewoon leuk om eens te zien waar of hoe Tomeď boven je eigen woonplaats heeft rondgevlogen. Daarvoor is overigens een app beschikbaar (voor iPhone en iPad).

2012 05 07   NLXL   p5070575   blog
De shots van het boek zijn gemaakt met de Olympus PEN P3

Componist Jeroen van Veen liet zich inspireren door NLXL en zette de beelden op muziek:


NLXL door Karel Tomei kost 29,95 euro.

Erik van Rosmalen

Over de auteur

Erik werkt als redacteur/content specialist. Daarnaast is hij freelance tekstschrijver en fotograaf. Mensen vormen daarbij het hoofdonderwerp: portret- en reportage-fotografie. Volg Erik ook op Instagram!

GRATIS E-BOEK

25 Tips voor Fotografen

Praktische tips over apparatuur, camera-instellingen, compositie, nabewerking en flitsen. Je ontdekt:

Wat de beste camera is om mee te fotograferen

Hoe je de juiste belichting instelt, ook als je camera het even niet meer weet.

Een tip die ervoor zorgt dat jouw foto's direct aanspreken, zonder ingewikkelde techniek.

ebook: 25 Tips voor Fotografen

Gratis e-boek: 25 Tips voor Fotografen.

Maak indruk met jouw foto's!

Ontvang kosteloos wekelijks fotografietips en direct mijn e-boek met 25 tips voor betere foto's.

ebook: 25 Tips voor Fotografen
Je naam Je e-mailadres

4 reacties

  1. Cas van der Voorn
    Profiel Cas van der Voorn schreef op donderdag 17 mei 2012 om 11:23

    Leuk artikel en een fraai boek! De foto's die je gemaakt hebt zijn geslaagd, geven een prima indruk en hebben iets huiselijks bovendien.
    De muziek in de video vind ik minder, een beetje te chaotisch en wat te makkelijk gemonteerd met de beelden.

  2. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op donderdag 17 mei 2012 om 14:39

    Dank je Cas! Hoewel ik zelf van oorsprong meer van portret en documentair (in de 'traditionele' zin) hou, kon ik dit werk ook wel waarderen. Hoewel 'slechts' een paperback toch echt wel de moeite waard. De foto's; tja, ik kon natuurlijk gewoon wat platen van Tomei 'pikken' en erbij plaatsen, maar dit geeft hopelijk ook een beetje een indruk van het boek zelf vrolijk Ik vind het zelf wel mooi, maar 8 minuten ook wel weer genoeg...

    En de muziek: smaken verschillen gelukkig vrolijk

  3. gast schreef op vrijdag 18 mei 2012 om 17:52

    Voor een trailer is 8min. wel heel erg lang,meestal is dat 1,5 min of nog minder.onthou woor de volgende keer de film stelling"kill your darling".

  4. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op zondag 20 mei 2012 om 21:43

    Hallo gast-zonder-naam,

    Tja, het YouTube-bestand heet trailer, maar volgens mij is dit het hele muziekstuk. Voor mij is het ook lang genoeg inderdaad. en het gaat vooral om het boek he, waar je het filmpje dan wel weer voor als trailer kan beschouwen...!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Boeken

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.418 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord