Michelle Peeters

Helena van der Kraan overleden op haar 80e verjaardag

dinsdag 16 juni 2020, 21:12 door | 1,603x gelezen | 1 reactie

Kunstenaar-fotograaf Helena van der Kraan (1940-2020) verleed zondag 14 juni, op de ochtend van haar tachtigste verjaardag en in het bijzijn van haar geliefde Axel, na een kort ziekbed in het Franciscus Gasthuis in Rotterdam aan de gevolgen van kanker. Nederland verliest hiermee een grootheid in de fotografie.

Conservator Wim van Sinderen, die meer dan dertig jaar met de kunstenaar heeft samengewerkt, verklaart: Helena van der Kraan behoort tot de grootste fotografen die Nederland sinds de jaren 70 heeft gekend. Haar oeuvre strekt zich uit over vijftig jaar en wordt gekenmerkt door een ingetogen vorm van visuele poŽzie. Haar onnadrukkelijke, subtiele stijl van vastleggen wordt in fotografenkringen hogelijk gewaardeerd.

Helena van der kraan met wim van sinderen

Helena van der Kraan met Wim van Sinderen (links) in 2005.
Foto: Marie Jeanne de Rooij

Bij het grote publiek bleef zij nagenoeg onbekend tot haar onlangs verschenen 'berenboek' Portretten / Portraits en de bijbehorende tentoonstelling Beer & Teddy, een intrigerend actueel project over oude teddyberen, die zij vastlegde zoals zij ook mensen portretteerde.


In Praag geboren


Helena van der Kraan wordt in 1940 in Praag geboren als Helena Jirina Maazel. Vlak na de mislukte opstand in 1968 in het voormalige Tsjecho-Slowakije, wijkt zij uit naar Nederland waar zij, oorspronkelijk opgeleid tot graficus en schilder, wordt aangenomen bij Ateliers '63 (tegenwoordig de Ateliers), de gerenommeerde postacademische kunstopleiding. Hier ontmoet zij de beeldhouwer en graficus Axel van der Kraan (1949).

In de jaren 1970-1990 werken zij samen aan uiteenlopende projecten, zoals installaties en sculpturen. In 1970 koopt zij haar eerste camera en begint met fotograferen, aanvankelijk om hun gezamenlijke projecten te documenteren. Maar al gauw wordt de fotografie haar voornaamste medium.

In 1978 organiseert het Kunstmuseum een grote tentoonstelling van het kunstenaarskoppel. Sindsdien is er altijd een warme band geweest tussen het echtpaar Van der Kraan en het museum. In 1986 krijgt Helena in hetzelfde museum haar eerste solotentoonstelling. In 1989 worden Helena en Axel van der Kraan als duo onderscheiden met de Hendrik Chabot Prijs.

In 2005 organiseert Fotomuseum Den Haag een grote overzichtstentoonstelling van Helena's fotowerken ter gelegenheid van haar 65e verjaardag. Helena's werk is onder meer opgenomen in de collecties van Rijksmuseum Amsterdam, Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen en Kunstmuseum Den Haag.

Voorkeur voor formele aspecten zoals vormen, patronen en lijnen


Gedurende vijftig jaar fotografeert Helena van der Kraan voornamelijk vrienden, bekenden en alledaagse situaties die zij in haar omgeving aantreft. Altijd heeft zij gewerkt vanuit een persoonlijke relatie tot haar onderwerpen. Haar fotografische stijl kenmerkt zich door subtiliteit en verstilling en het gebruik van gelijkmatig, natuurlijk licht.

Haar analoge foto's, die veelal in zacht en grijzig zwart-wit vakkundig door haar zijn afgedrukt, bezitten een buitengewone directheid en strengheid wat compositie en kadrering betreft. Ondanks haar grote sociale betrokkenheid, had Helena als kunstenaar een sterke voorkeur voor de formele aspecten van de fotografie zoals vormen, patronen en lijnen.

Haar grafische achtergrond heeft zij hiermee nadrukkelijk laten doorschemeren. Nederland verliest met Helena van der Kraan een begaafd kunstenaar.

Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

1 reactie

  1. Donald Willemsen
    Profiel Donald Willemsen schreef op woensdag 17 juni 2020 om 00:45

    Helena zal altijd blijven voortleven in haar fotografisch werk. Graag betuig ik mijn medeleven met haar familie vrienden en bekenden.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.

Ook interessant

Toon alle artikelen binnen Nieuws

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.993 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.993 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.