Marije Weterings

Creativiteit en orginaliteit: nabootsen versus inspiratie

dinsdag 1 maart 2011, 19:16 door | 8.945x gelezen | 14 reacties

Na lang overwegen heb ik besloten om toch maar een tekst te schrijven met deze titel. Waarom? Ja, het is ook mij gebeurt en het gebeurt veel in fotografenland, de ene maakt een topfoto, de andere fotograaf vind die zo mooi dat hij dat ook zo wil maken. Ik wil de discussie openen...

Ik kom hier in conflict met mezelf en met de normen en waarden: mijn werk is dus een keer nagebootst, tot in detail. En hoe ga je hier dan mee om? Ik heb destijds hier om verduidelijking gevraagd op diverse fora. En ik kwam tot de conclusie dat ik mooi werk aflever en dat een ander daar van wil leren.

Ik zie mezelf ook bijna de fout in gaan. Zoals ik al eerder schreef, ben ik kritisch op het werk van anderen. Maar van enkele fotografen ben ik zo onder de indruk dat ik ook dezelfde richting in wil. Is het dan niet verstandig om een aantal foto's kritisch te bekijken en te analyseren hoe je collega die heeft gemaakt? Is het niet een leermoment? En wanneer noem je het nabootsen en is het een kwestie van inspiratie opdoen? Waar ligt de grens?

In mijn eerdergenoemde voorval was het misschien verstandig geweest dat de fotograaf in kwestie de foto wel nog steeds had gemaakt, maar die dan niet ging publiceren op internet. Maar dat is achteraf gepraat. Want ook hij wil leren van een ander en hij wil inspiratie en creativiteit opdoen. Hij wil weten waar zijn eigen mogelijkheden liggen. Liggen die in de buurt van mijn methodes?

Petra Smits @ Marijeweterings.nl

Persoonlijk gezien haal ik inspiratie uit emoties die ik in een week beleef. Ik bemerk bij mezelf dat mijn stijl be´nvloed wordt door mijn gevoel op dat moment. Maaaaar, technische vernuftigheden tijdens een shoot zouden eventueel gebaseerd kunnen zijn op foto's die ik van een ander in het verleden heb gezien. Ben ik dan nog origineel en creatief of ook gewoon aan het nabootsen?

Ik denk dat het niet verstandig is om hier een vast standpunt in te nemen. Men dient zichzelf af te vragen, of jouw foto in kwestie heel erg lijkt op de foto waar je inspiratie uit hebt gehaald. En dat je dan moet besluiten om de foto niet openbaar te maken. Zie het als een leermoment, ook al is het in jouw ogen een topfoto en wil je het aan de hele wereld laten zien.

Als laatste, even voor de duidelijkheid: ik zeg niet dat je niet zou mogen nabootsen en ik zeg ook niet dat je dat wel moet doen. Ik zeg wel dat je als fotograaf moet zorgen dat je steeds origineel blijft, creatief blijft, inspiratie moet blijven opdoen maar vooral ook dat je moet blijven leren. Leer van anderen, kijk naar anderen maar het belangrijkste bewonder en respecteer ook anderen.

Uit respect voor de betrokken fotograaf genoemd in mijn eigen persoonlijke voorval publiceer ik een foto ik zelf heb gemaakt als inspiratie die ik elders heb opgedaan.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Marije Weterings

Over de auteur

Marije Weterings staat voor gevoel, creativiteit, passie en contact. Haar stijl laat zich omschrijven als chic, artistiek, hip en persoonlijk. Ze is gespecialiseerd in mode, reclame en bedrijfsfotografie en geeft tevens workshops en masterclasses reclamefotografie en interieurfotografie.

14 reacties

  1. gast schreef op dinsdag 1 maart 2011 om 20:24  | reageer

    Er was eens een muzikant met een zeer succesvol album. Een collega muzikant was van mening dat er plagiaat was gepleegd en stapte naar de rechter. Tijdens de rechtszaak vroeg de beklaagde of hij mocht tonen hoe hij muziek componeert. De rechter stemde toe en tijdens de demonstratie zag men een geïnspireerd persoon gepassioneerd zijn instrumenten bespelen en hoe hij tot zijn compositie was gekomen. De rechter stelde de beklaagde in zijn gelijk. Het was waar, er waren herkenbare melodieën en ritmes aanwezig, maar er was volgens de rechter geen sprake van plagiaat. De man had zich laten inspireren, maar maakte op zijn eigen manier gebruik van zijn instrumenten en inspiratie. Ook hier geldt, wat maakt een kunstwerk een kopie. Is het de melodie, het ritme, of de instrumenten?

    Als iemand er bewust voor kiest om iets exact na te maken, dan is het zeker een kopie. Als iemand zich laat inspireren en vervolgens op geheel eigen wijze een eigen versie creëert, dan wordt het een grijs gebied. De wereld zit vol met voorbeelden.

    Als iemand een foto van mij als inspiratie gebruikt, dan vind ik dat zelf erg inspirerend en probeer het bij de volgende nog beter te doen en onderscheidend te maken. Het geeft mij zeker een gevoel van trots.

    Nou is mijn niveau nog lang niet goed genoeg om als inspiratie gezien te worden en ik moet ook toegeven dat ik mijn boterham er niet mee verdien.
    Ik kan mij het dilemma van Marije goed voorstellen. Het enige wat ik hoop is dat mijn collega fotograven, amateur en pro, zich niet laten verleiden tot plat kopiëren. Denk in ieder geval na waarom je een bestaande foto als inspiratie gaat gebruiken en doe dan je eigen ding.

  2. dennis van den eijnden
    Profiel dennis van den eijnden schreef op dinsdag 1 maart 2011 om 20:32  | reageer

    tja, lastig. het ligt (denk ik) grotendeels aan het gebruik van de kopie. Als de bewuste fotograaf ermee gaat pronken/exposeren en doet voorkomen dat het een origineel concept betreft ligt het toch wat anders dan dat de foto in een portfolio komt (of niet eens) om klanten te treken (die vervolgens teleurgesteld zijn dat dit het enige originele idee is dat de fotograaf schijnt te hebben).

    Maar altijd onthouden: imitation is the highest form of flattery knipoog

  3. EdC
    Profiel EdC schreef op dinsdag 1 maart 2011 om 22:04  | reageer

    Ik neem aan dat iedere fotograaf een foto die hem/haar aanspreekt zal analyseren. Wat maakt nou dat die foto mij aanspreekt? Hoe heeft de fotograaf dat voor elkaar gekregen. En iedereen zal proberen dat een keer na te doen, misschien zelfs heel nauwkeurig. Daar is niets mis mee. Het probleem ontstaat als je de kopie als origineel eigen werk publiceert of verkoopt.

    In geen enkel creatieve functie is het werk van epigonen te voorkomen. Architecten, bladenmakers, adverteerders, televisiemakers en ook fotografen nemen iets van collega's over. Hoeveel mensen zullen niet door workshops van Martin Hoogenboom dezelfde ideeën en technieken overnemen? Als je naar een workshop gaat, dan wil je doen wat de meester doet. En met dat resultaat wil je graag kunnen pronken. Of neem je aan een fototocht met Johannes Klapwijk deel om libellen heel anders dan hij dat doet in beeld te brengen?

    Er is net vandaag een Duitse minister over plagiaat gevallen. Je moet wel opletten als je het werk van anderen je eigen maakt. Kopieer, maar gebruik het om snel een eigen stijl en visie te ontwikkelen

  4. Rich
    Rich schreef op dinsdag 1 maart 2011 om 22:31  | reageer

    zoals je zelf al aangeeft: wanneer noem je het nabootsen en wanneer is het een kwestie van inspiratie opdoen?
    Afgelopen weekend heb ik vanwege het slechte weer ongeveer het hele world wide web rond gesurfd en ben ik inderdaad regelmatig foto's tegen gekomen waarbij ik het gevoel had dat ik de foto al eerder gezien had.
    Lastig is om dan aan te geven welke fotograaf er nu origineel is en welk de foto heeft proberen na te bootsen.
    zoals EdC ook al aangeeft gebeurt dit in alle branches, zelfs dieren gaan elkaar na doen als ze zien dat een bepaalde actie iets oplevert wat de ander ook graag had willen hebben.
    Het is ook niet iets van deze tijd, vroeger gebeurde dit ook. Er zijn diverse grootmeesters in de schilderskunst die soortgelijke schilderijen maakte.
    De "problemen" zijn echter vergroot door de enorme opkomst van het world wide web. Iederen kan tegenwoordig alles zien wat een ander doet, je typt iets in op google en je hebt tig voorbeelden (soms nog met uitleg en tips erbij)
    Het fotograferen is daarom net zaken doen, je moet je concurrent steeds een stapje voor zijn of dermate toegevoegde waarde hebben dat de klant toch voor jou blijft kiezen.

    Je geeft het zelf ook al aan dat je zelf ook geneigd bent anderen te imiteren. Dit gevoel bekroop me ook toen ik de meel serie bekeek. Ik kan het helmaal mis hebben, maar is dit ook niet een beetje afgekeken van de video van Adele - Rolling In The Deep?
    Niet dat het er mij iets toe doet hoor, de serie is in mijn ogen super. Maar wie is nu het origineel?

  5. gast schreef op woensdag 2 maart 2011 om 01:24  | reageer

    Je kunt geen inspiratie hebben zonder een werkelijk beeld of geluids ervaring te hebben meegemaakt. Een eigen mening is er eigenlijk ook niet want je bent door het leven gemaakt door je omgeving en welke mening daar ook uitkomt die is weer afkomstig uit het eerdere. Het artikel zegt me daarom ook eigenlijk ook niet veel en het is een discussie zonder einde maar ook zonder begin. Nutteloos eigenlijk maar ja die mening is dan ook weer gebaseerd op dit artikel dus eigenlijk ook nutteloos.

  6. lied
    Profiel lied schreef op woensdag 2 maart 2011 om 11:44  | reageer

    De Meelserie komt inderdaad ook voor in rolling in the deep. Dus je stukje roept wel wat vraagtekens op

  7. Thomas Dral
    Profiel  Thomas Dral schreef op woensdag 2 maart 2011 om 12:32  | reageer

    Ik vind dat je een foto van een collega fotograaf wel mag bekijken en goed mag bestuderen. Daar kun je zoals je zelf al aangeeft van leren, maar volledig namaken vind ik eigenlijk niet netjes. Je moet er dan wel je eigen draai aan geven en je eigen creativiteit in leggen.

    Voor een fotocursus die ik gevolgd heb heb ik ook wel eens een foto na moeten maken uit een magazine, dat het ik ook gedaan maar heb wel de foto voorzien van mijn eigen creatieve draai door de foto in spiegelbeeld te maken en ook de licht opstelling iets anders neer te zetten. Heb bij het publiceren uiteraard wel netjes de credits vermeld van de fotograaf waar de foto van afgeleid is. Dat voorkomt een heleboel gezeur waar je geen zin in hebt.

    Ik bekijk ook heel veel foto's van collega fotografen en geef daar zo nu en dan ook mn op en aanmerkingen op. En sommige sla ik ook op als inspiratie in mijn inspiratie album om nog eens een keer iets mee te doen.

  8. marijeweterings
    Profiel  marijeweterings schreef op woensdag 2 maart 2011 om 17:40  | reageer

    bedankt voor alle reacties! de foto in kwestie betreft een situatie van al weer wat langer geleden. Maar de fotograaf die het nabootste, heeft alles hetzelfde gedaan, tot en met de accessoires. maar zo heb ik dus bij een collega een foto gezien die 1 op 1 nagebootst is van een andere collega, ook tot en met de accessoire aan toe. En een bekend voorbeeld is misschien wel deze van Henny Sep, die het doet op verzoek van het model: http://www.seponline.nl/photography/photoblog/rosalie---reflections

    Maar is niet alles al een keer gedaan?

  9. Harry
    Harry schreef op donderdag 3 maart 2011 om 06:54  | reageer

    Wat wil je nou?
    Je kunt niet verwachten dat niemand meer een foto van iemand in het water mag maken omdat jij dat eens gedaan hebt.
    Een muziekant kan ook niet de rechten op een vierkwartsmaat opeisen.

  10. Thomas Dral
    Profiel  Thomas Dral schreef op donderdag 3 maart 2011 om 11:23  | reageer

    @Marijeweterings Veel is al een keer gedaan, maar als je je eigen draai aan de foto geeft dan is het in ieder geval nog een eigen foto en niet een exacte kopie van een foto die een collega fotograaf al gemaakt heeft.

    @Harry Natuurlijk mag je een foto maken in het water maar je moet niet een 1 op 1 copie maken van een foto die al gemaakt is. Je moet er wel je eigen stijl / draai aan geven.

  11. marijeweterings
    Profiel  marijeweterings schreef op vrijdag 4 maart 2011 om 09:19  | reageer

    @thomas nou ja, dat is ook precies mijn persoonlijke insteek. waarvan ik dus bij de collega's hoop dat ze ook op die manier er tegen aan kijken.

    @harry Dat is nogal kort door de bocht. Ik verwacht dat iemand niet, zoals in mijn persoonlijke situatie die ik aankaarte, exact dezelfde accesoires en zelfde pose en zelfde bewerking gooit op een foto. Ik hoop zeker dat mensen geïnspireerd raken door mijn foto's in het water (voorbeeld dat jij aanhaalt) maar dat ze op hun eigen manier er een twist aangeven zodat het eigen creativiteit wordt. Maar vooral ook, dat je iemand zijn eigen stijlkenmerk terug gaat zien. Dus daar sluit ik me volledig aan bij Thomas.

  12. MartinPhili
    Profiel MartinPhili schreef op zaterdag 5 maart 2011 om 13:40  | reageer

    Ik laat me graag inspireren door foto's van anderen maar als ik aan het werk ga om zo'n foto te benaderen komt er toch altijd een heel ander resultaat uit de bus. Op de een of andere manier is het blijkbaar eenvoudiger om je eigen draai aan een foto mee te geven dan om een foto pixel voor pixel te kopiëren.

  13. KC
    KC schreef op maandag 7 maart 2011 om 15:51  | reageer

    Ik denk dat deze discussie een beetje in rondjes draait en ieder het wel eens is maar de klemtoon net iets anders legt. Nabootsen om te leren mag mijns inziens, iets laten doorgaan voor je eigen werk zonder referentie naar het origineel niet. Het wordt helemaal leuk als iemand er zijn eigen touch aan geeft, zo bestaat een serie foto's waarbij historische foto's worden nagespeeld met lego.

  14. kmpoel
    Profiel kmpoel schreef op dinsdag 8 maart 2011 om 12:10  | reageer

    In elk museum waar ik kom en een rondleiding krijg, wordt mij verteld dat schilder A geinspireerd is door schilder B. Het gebeurde vroeger dus al in de kunstwereld en nog steeds eigenlijk. Ik voel me altijd wel vereerd als iemand mij "kopiert" of als ik iemand inspireer!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Cursus Luminar AI met Nando Harmsen
De Portretbijbel door Elja Trum
Toon alle artikelen binnen Overige

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

47.206 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord