Ed Coenen

Fotografen Federatie; nieuwe algemene voorwaarden

dinsdag 1 november 2011, 20:07 door | 8.760x gelezen | 22 reacties

Vorige week werd bekend dat de Fotografen Federatie de 2011-versie van de 'Algemene Voorwaarden' bij de Amsterdamse rechtbank heeft gedeponeerd. Na zes jaar was het tijd voor een kleine verandering. Nieuwsgierig naar de veranderingen heb ik oud en nieuw naast elkaar gelegd en heb me gelijk maar eens op het nut van de Algemene Voorwaarden geworpen.

AlgemeneVoorwaarden3.JPG

Volgens de federatie is in overleg met de achterban gekeken waar de voorwaarden uit 2005 niet meer voldeden. Dat overleg heeft duidelijk gemaakt dat op technisch vlak een aantal onderdelen verouderd was.

In het persbericht zegt de federatie: 'Zo stonden er in diverse rubrieken nog beelddragers genoemd die nu niet meer in gebruik zijn en zijn er aanpassingen gedaan die in de overgang van analoog naar digitaal nog niet waren doorgevoerd. Op dit vlak is advies gevraagd en zijn een aantal rubrieken verdwenen en een aantal aangepast.'

Veranderingen


De verandering lijkt meer dan het is. Er is welgeteld één artikel verdwenen. Vervallen is artikel 12 in de voorwaarden van 2005. Dat artikel rept over herstelkosten voor onleesbaar geworden of verdwenen aanduidingen achterop een beelddrager.

Inderdaad leveren fotografen bijna geen losse foto's meer en daarmee is het probleem verleden tijd dat stickers met copyright-info en fotonummers verdwenen. Ook is er geen handel meer in dia's, zodat het probleem voorbij is dat ze zonder omraming en archiefdata werden teruggeven.

De enige correctie op een 'technische veroudering' is te vinden in artikel 1 over de definities. Stond in 2005 nog de memory stick in de opsomming van beelddragers, die stick is nu vervangen door de usb-stick. Maar gelukkig duidt het woord 'zoals' in die zin erop dat de opsomming van beelddragers niet limitatief is, maar slechts voorbeelden aandraagt.

De memory stick valt dus nog steeds onder de definitie van beelddrager, net als een externe harde schijf of wat voor andere huidige of toekomstige drager van digitale foto's dan ook. Het moderne digitaal geprinte fotoboek staat niet genoemd, maar die zou zeker in het rijtje thuishoren: auteursrecht op de beelden en op de vormgeving.

Aanpassing wet


Publicatie van nieuwe Algemene Voorwaarden was strikt genomen niet heel erg nodig. De wijzigingen zijn klein en onbelangrijk. In feite viel de usb-stick ook wel onder de voorbeelden in de oude definitie. En met de herstelkosten in de voorwaarden viel ook te leven als je geen hard copy foto's aan zakelijke gebruikers levert. Je kunt de voorwaarden uit 2005 ook gewoon blijven gebruiken zonder jezelf in de vingers te snijden.

Lars Boering, directeur van FotografenFederatie, zegt dat er vaak vragen zijn binnengekomen over het jaartal 2005 dat op de oude voorwaarden stond. 'Men dacht daarmee dat de voorwaarden verouderd waren.'

Ook publicitair is publicatie op dit moment handig. 'Dit is ook meteen een mooie manier om de veranderingen die er aan zitten te komen met de auteurcontractenwet bij de achterban duidelijk in beeld te houden.' Boering verwacht dat deze wet, die waarschijnlijk volgend jaar van kracht wordt, voor fotografen een aantal verbeteringen gaat opleveren.

Het nut van de Algemene Voorwaarden


Misschien is het goed om gelijk eens even stil te staan bij het nut van Algemene Voorwaarden. Het gebruik is niet verplicht, maar wel nuttig, want een ondernemer hoeft dan niet elke keer uitleg te geven over de condities waaronder hij zijn werk wil doen. De klant weet ook wat de condities zijn. Maak je gebruik van de condities van een brancheorganisatie, dan kun je er ook van uit gaan, dat het om redelijk maatwerk gaat.

Hanteer je Algemene Voorwaarden, dan moet je ze overhandigen als je met de klant gaat praten, of eventueel bij het indienen van de offerte. Als je ermee komt bij de opdrachtbevestiging ben je te laat. Publiceer ze ook 'downloadable' op je website, dat maakt het ook bij eerste ontmoeting duidelijk.

Overigens, als je webverkopen hebt, dan moet je zeker algemene voorwaarden en eventueel ook de leveringsvoorwaarden publiceren. Heb je nog andere activiteiten, zoals de organisatie van workshops en fotodagtochten, dan kan je daarvoor ook Algemene Voorwaarden opstellen. Dat moeten dan wel andere zijn dan de 'federatievoorwaarden', want die hebben daarop geen betrekking. En maak duidelijk welke voorwaarden voor welke activiteit gelden.

Afwijken mag


Ik lees wel eens reacties van fotografen die onder de indruk zijn van 'gedeponeerd bij de Rechtbank' en menen dat afwijken niet mag. Dat blijkt een onjuiste gedachte. Fotograaf en klant mogen in overleg tot aanpassingen komen. Artikel 2 van de oude en nieuwe voorwaarden is er duidelijk over. De laatste zin zegt: '... tenzij partijen schriftelijk en uitdrukkelijk van deze voorwaarden zijn afgeweken.'

Soms zal afwijken ook wel moeten. Een voorbeeld. Bij advertenties is het niet gebruikelijk de fotograaf te vermelden. Volgens artikel 18 (nieuwe voorwaarden) is naamsvermelding echter verplicht. Als je met de klant overeenkomt dat er geen naamsvermelding volgt, dan moet dat in de overeenkomst met de klant zijn opgenomen. Maar in feite moet de klant er in zo'n geval om vragen.

Diefstal van foto's


De voorwaarden bieden bescherming tegen illegaal gebruik van fotomateriaal. De artikelen 10, 11 en 13 van de (nieuwe) voorwaarden zeggen dat de klant de foto's niet zonder toestemming van de fotograaf mag weggeven of verkopen en digitale zichtzendingen moet wissen als de foto's niet worden gebruikt.

En artikel 17 (nieuwe voorwaarden) zegt dat elk gebruik dat niet is overeengekomen, wordt beschouwd als een inbreuk op het auteursrecht. Tip: maak daarom met elke klant afspraken over het toegestaan gebruik en leg die licentie vast in de opdrachtomschrijving en opdrachtbevestiging.

Algemene Voorwaarden

Toch zijn de voorwaarden niet altijd bruikbaar in de strijd tegen illegaal gebruik van foto's. De genoemde artikelen in de Algemene Voorwaarden gelden alleen als er een overeenkomst is gesloten tussen verkoper en koper, tussen fotograaf en klant. En bij het downloaden van een foto voor illegaal gebruik is geen sprake van een overeenkomst. Tip: geef geen foto af in de aanloop naar een overeenkomst.

In de rechtspraak over illegaal gebruik van foto's is geen duidelijke lijn te trekken. In een zaak die op 4 oktober voor de kantonrechter in Delft speelde, werden de Algemene Voorwaarden meegenomen in een voor de fotograaf gunstige uitspraak. Daarbij nam de rechter mee dat de foto het werk is van een beroepsfotograaf die van de verkoop van zijn werk moet leven.

Maar met net even andere feiten kunnen kantonrechters anders oordelen. In veel gevallen blijkt wel dat een 'redelijke vergoeding' wordt toegekend en 'redelijk' is dan het gebruikelijke tarief van de fotograaf en de verdubbeling die ook in de voorwaarden staat. Met een 'boete'van twee- of driehonderd procent, zoals te vinden in oude tarieflijsten van fotobureaus, zal een rechter niet snel akkoord gaan.

Kantonrechter


De kantonrechter kan de Algemene Voorwaarden gebruiken om de schadevergoeding vast te stellen die aan de fotograaf toe komt. Voor de fotograaf is de weg naar de kantonrechter de beste weg om geld te krijgen voor zijn illegaal gebruikte werk. De andere weg levert mogelijk meer frustratie op.

Schending van het auteursrecht geldt in Nederland als een misdrijf. De fotograaf kan bij de politie aangifte doen, maar dan is het afwachten of het Openbaar Ministerie er brood in ziet. Als de officier van justitie er geen tijd voor heeft, of het onbelangrijk vindt, kan hij de zaak seponeren. Wordt het wel een zaak, dan heeft een fotograaf een advocaat nodig om bij een veroordeling ook nog eventueel een vergoeding te krijgen. Aan alleen een veroordeling van de foto-dief, als die er al komt, heb je als fotograaf niets.

Lay-out


Nog een laatste opmerking over de fotografenvoorwaarden. De download geeft de voorwaarden in de lay-out van een brief. 'De vormgeving sluit aan bij de (bekroonde) huisstijl, merkt Boering daarover op. 'De voorwaarden zijn ook in platte tekst te verkrijgen. De aangesloten verenigingen
hebben die al ontvangen. Fotografen die niet zijn aangesloten kunnen ze opvragen bij de Federatie en krijgen dan meteen een informatiepakket over het belang van collectiviteit en verenigen.'

Tot slot


Ik ben geen jurist, maar zeer geïnteresseerd in de juridische kanten van het ondernemerschap en (bijna vanzelfsprekend) in het bijzonder in de juridische aspecten van het fotografenvak. De juridische kanten van deze bijdrage heb ik wel besproken met enkele adviseurs die ondernemers helpen die links- of rechtsom met illegaal gebruik van beeld te maken hebben gekregen.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Ed Coenen

Over de auteur

Ed Coenen is onder meer reportagefotograaf. Hij ziet zijn foto's afgedrukt in tijdschriften.

22 reacties

  1. Damien Franscoise
    Profiel  Damien Franscoise schreef op dinsdag 1 november 2011 om 20:29

    Bedankt voor je kritische blik op de nieuwe algemene voorwaarden! Ik had er al over gelezen en op mijn to-do lijstje gezet om ze door te voeren maar ik begrijp uit bovenstaande dat ik daar geen haast mee hoef te maken. Scheelt weer vrolijk

  2. EdC
    Profiel EdC schreef op dinsdag 1 november 2011 om 21:03

    @Damien. De oude moet je zeker nog even aanhouden als je werk onder die voorwaarde hebt aangenomen. Maar ook daarna kun je er ook zeker nog een jaar mee vooruit. Als het om een nieuwe camera zou gaan, zouden we hier reacties lezen dat het meer marketing is dan een echte verandering. vrolijk

  3. Reinoud
    Profiel Reinoud schreef op dinsdag 1 november 2011 om 21:27

    Hoe zit het met de licentie op deze algemene voorwaarden? Mag iedereen die zomaar gebruiken?

  4. EdC
    Profiel EdC schreef op dinsdag 1 november 2011 om 21:54

    @Reinoud. Waarom zou dat niet mogen? De federatie stelt hem aan iedereen beschikbaar. De vraag is of 'iedereen' er iets aan hebt.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Sportfotobijbel
Cursus Natuurfotografie in Nederland met Rob Dijkstra
Toon alle artikelen binnen Overige

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

48.140 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord