Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Michelle Peeters

7 tips om die prachtige herfsttinten vast te leggen

maandag 14 oktober 2019, 20:02 door | 6,866x gelezen | 12 reacties

Wanneer de herfst eind oktober/begin november zijn piek bereikt, barst het landschap en de natuur van de kleuren. Menig natuurfotograaf kijkt hier dan ook reikhalzend naar uit. De monotone, groene kleuren van de zomer hebben plaatsgemaakt voor prachtige herfsttinten, de dagen zijn koeler en het licht zachter.

De ideale omstandigheden voor sfeervolle herfstfoto's. In dit artikel een zevental tips hoe je die kleuren écht laat knallen!

 L3B3482

Door de witbalans op 'bewolkt' te zetten, benadruk je de warme herfstkleuren

Het is nog niet zo eenvoudig om die intense kleurenpracht ook goed op beeld vast te leggen. De manier waarop jij die kleuren ervaart komt vaak niet overeen met de manier waarop je camera ze registreert.

Je moet de juiste weersomstandigheden afwachten, de juiste instellingen gebruiken en achteraf tijdens de nabewerking de kleuren vaak nog wat extra oppeppen.

De periode waarin de herfst op haar mooist is duurt ook nog eens niet al te lang… Maar met onderstaande tips ga je in ieder geval goed voorbereid op pad om dat korte moment zo optimaal mogelijk te benutten.

1. Camera-instellingen


Hoewel je achteraf nog heel veel aan je foto kunt veranderen (zeker als je in raw fotografeert), blijf het belangrijk om in het veld al naar de perfecte opname te streven. Een foto die al goed is, wordt achteraf alleen nog maar beter.

Vermijd in ieder geval de automatische standen om niet-optimale beslissingen van je camera te vermijden. Een halfautomaat-stand met diafragmavoorkeur (Av of A) is vaak ideaal omdat je hiermee je diafragma en dus ook scherptediepte kunt bepalen. Voor landschappen is een diafragma van f/11 of f/16 ideaal.

Houd de iso zo laag mogelijk, maar houd wel rekening met de omstandigheden en zorg dat je geen last krijgt van bewegingsonscherpte. Bij veel wind en weinig licht zet je de iso-waarde wat hoger, want zelfs met een statief kan in dat soort omstandigheden bewegingsonscherpte ontstaan.


Als de autofocus niet goed werkt kun je beter handmatig scherpstellen. Als je scherstelt op ongeveer 1/3e van het landschap, zal de foto scherp zijn van voor naar achteren. Gebruik eventueel liveview om de scherpte te controleren. Je kunt inzoomen en het kadertje door het beeld verplaatsen om te kijken of alles van voor naar achter mooi scherp is.

Ook kan je met liveview je compositie mooi beoordelen. Je batterijen gaan wel sneller leeg in liveview, dus zorg voor een reservebatterij!

 L3B3494

Door kleurrijke paddenstoelen op een bewolkte dag te fotograferen met een juiste nabewerking, krijg je de kleuren sprekend op de foto

2. Het moment


De beste omstandigheden om mooie herfstfoto's te maken vind je niet op een mooie, zonnige najaarsdag, maar juist op een bewolkte of regenachtige dag. Te fel zonlicht geeft vaak harde contrasten. De camera vindt het moeilijk om al die contrasten goed weer te geven en de kleuren komen minder tot hun recht.

Als het bewolkt of zelfs regenachtig is zijn de contrasten zachter en laat het diffuse licht de kleuren goed tot hun recht komen. Ook kun je de hele dag door (en dus veel langer) fotograferen en ben je niet aangewezen op het gouden of blauwe uurtje. De regen zou je niet mogen weerhouden om het bos in te trekken.

Wanneer de bladeren nat zijn komen de kleuren beter tot hun recht. De bruisende herfstkleuren vormen ook een mooi contrast met een grijze wolkenlucht. Als de lucht monotoon grijs is en er valt geen structuur in te ontdekken kun je de lucht beter buiten beeld houden.

Pak dan eens een telezoom-objectief (bijvoorbeeld een 70-200mm) om het landschap meer in detail te fotograferen. Of haal je macro-objectief weer eens uit de kast voor leuke, abstracte detailfoto's, je zult verbaasd staan over dingen die ineens tevoorschijn komen die je met het blote oog nauwelijks kunt onderscheiden.

IMG 6050

Zijlicht zet je landschap in reliëf en maakt structuren zichtbaar

3. Tegen het licht in


Als het dan wel mooi weer en lekker zonnig is als je op pad wil gaan, probeer dan tijdens de gouden uurtjes te fotograferen. Omdat de zon dan lager staat krijg je door het zijlicht mooi reliëf in het landschap te zien. Structuren worden zichtbaar en de herfstkleuren worden extra benadrukt door het warme licht.

Als je tegen de zon in fotografeert worden de herfstbladeren mooi opgelicht en krijg je enorme sfeerfoto's. Besteed wel extra aandacht aan je belichting als je met tegenlicht fotografeert. Controleer vooral de hooglichten op je histogram, de rechterkant van de grafiek mag niet geraakt worden, anders zijn je heldere tonen uitgebeten.

Met belichtingscompensatie ('plussen en minnen') kun je de foto donkerder of lichter maken en je histogram naar links of rechts schuiven. Als je de 'hooglichtenprioriteit' aanzet flikkeren de uitgebrande delen in je foto op op je cameraschermpje.

4. Laagje rijp


In het najaar krijg je al kans op grondvorst. Afgevallen bladeren, bedenkt met een laagje rijp zijn erg fotogeniek. Je combineert op die manier de warme herfstkleuren met de koele kleuren van de winter. Ingevroren bladeren in het water kan ook zorgen voor mooie, abstracte beelden.

 L3B3497

Met een macro-objectief kun je lekker abstracte foto's maken

5. Polarisatiefilter


Veel fotografen gebruiken een polarisatiefilter alleen tijdens zonnige dagen, maar ook op bewolkte dagen heeft zo'n filter nut. En zeker ook bij het fotograferen van herfstkleuren. Schroef het filter voor je objectief en draai net zolang tot je het gewenste effect hebt bereikt.

De (kleur-)contrasten in je foto worden verbeterd en de geelbruine herfstkleuren worden extra in de verf gezet. Bovendien worden reflecties van bijvoorbeeld bladeren of vochtige stenen verminderd. Omdat een polarisatiefilter wel wat licht tegenhoudt, worden je sluitertijden langer en heb je eerder een statief nodig.

Filters van B+W, Hitech, Lee of Singh-Ray zijn kwalitatief goed en de laatste produceert naast polarisatiefilters ook 'color enhancement filters' die je (net als polarisatiefilters) goed kunt inzetten om je herfstkleuren optimaal te laten spreken.

6. In RAW fotograferen


Het biedt uiteraard grote voordelen, ook ten opzichte van kwaliteit en sprekende kleuren. De camera heeft nog niet met de foto's gewerkt en je hebt nog alle speelruimte om van alles met je foto's te doen in de nabewerking.

Bovendien zijn je bewerkingen niet destructief. Je bewerken vinden niet op je foto zelf plaats, maar worden in een apart (met-)bestand bijgehouden. Een RAW-bestand is bovendien niet gecomprimeerd en heeft een veel groter dynamisch bereik als een jpg.

Hierdoor heb je tijdens het fotograferen veel minder problemen met de belichting en kunnen veel meer kleurinformatie en fijnere kleurnuances worden bijgehouden.

 L3B3445


7. Nabewerking


Nadat je je foto gemaakt hebt met de juiste instellingen, de goede accessoires en onder de meest optimale omstandigheden, komt het aan op de nabewerking.

Met Lightroom (een populair programma) kun je zowel mooie bewerkingen uitvoeren als een overzichtelijke bibliotheek aanleggen. Als je je beelden inlaadt en je kent meteen de juiste kernwoorden toe, kun je je foto's later gemakkelijk terugvinden in de bibliotheek.

Als je de witbalans op 'bewolkt' zet kun je de warmere kleuren wat meer accentueren. In RAW kun je dat altijd achteraf nog doen. Als je de witbalans zo natuurgetrouw mogelijk wilt instellen, klik je met het pipetje op een neutraal grijs punt in de foto.

Je kunt een waarde tussen +20 en +25 aan contrast toevoegen om de kleuren een eerste boost te geven. Het contrast van de middentonen bevorder je door de helderheid (+15) wat te verhogen. Dit moet je niet teveel overdrijven, het ziet er al snel onnatuurlijk uit.

Photoshop helderheid contrast aanpassen

Helderheid en contrast verhogen

Daarna kun je de kleuren wat extra verzadiging geven met de regelaars voor levendigheid en verzadiging. Met levendigheid accentueer je vooral de minder verzadigde kleuren, terwijl je met verzadiging alle kleuren extra benadrukt. Levendigheid (+30) levert meestal natuurgetrouwere resultaten op.

Photoshop levendigheid verhogen

Levendigheid aanpassen in Photoshop

Als je lokale aanpassingen (dus niet op het volledige beeld) wil doen en je kleuren afzonderlijk wil accentueren, kun je dat doen via het HSL-paneel. Hiermee kun je de helderheid, kleur en levendigheid van bepaalde kleuren wijzigen, terwijl de andere kleuren onaangeroerd blijven.

Herfstkleuren bestaan vooral uit rode, gele en oranje tinten. Dat zijn dus hoofdzakelijk de kleurkanalen die je zult wijzigen. Je kunt opnieuw werken met het pipetje en op een kleur in de foto klikken om vervolgens de muis naar boven of beneden te slepen om het gewenste effect te bereiken.

Daarnaast kun je ook met het gegradueerd filter, radiaalfilter en het aanpassingspenseel lokale aanpassingen doen. Daarmee kun je de verzadiging, het contrast of de witbalans van een bepaald deel van de foto aanpassen of accentueren.

Je kunt zowel in Photoshop als in Lightroom je raw-bestanden bewerken via Camera-Raw. Dat is de raw-bewerkingsengine die beide bestanden gebruiken, met dezelfde instellingen en tools. Alleen zien ze er wat anders uit in beide programma's.

Als je geen raw- maar alleen jpg-bestanden hebt en je wil je foto's alsnog bewerken, gaat dit gepaard met kwaliteitsverlies, omdat in tegenstelling tot het bewerken van een raw-beeld de pixels van het beeld wél gemanipuleerd worden.

Om dat kwaliteitsverlies te beperken, kun je het beste werken met aanpassingslagen. Die lagen kun je bovendien achteraf nog gemakkelijk wijzigen. Een aanpassingslaag maak je door onder in het lagenpalet op het desbetreffende icoontje te klikken of in het menu te kiezen voor Lagen, Nieuwe aanpassingslaag.

Photoshop aanpassingslaag maken

Aanpassingslaag maken in Photoshop

Er verschijnen dan een heleboel mogelijkheden. Meestal zul je contrast, verzadiging, levendigheid en kleurbalans aanpassen om de herfstkleuren te beinvloeden. Je kunt ook meerdere aanpassingslagen combineren. Bij elke aanpassingslaag verschijnt bovendien een masker. Daarmee bepaal je of de aanpassing invloed heeft op de gehele foto of op een deel ervan.

Je kunt een aanpassingslaag dus ook gebruiken om lokale aanpassingen te oen. Met het masker geselecteerd schilder je met het penseel over de foto en laat je meer (met wit) of minder (met zwart) van die aanpassingslaag zien. Bepaalde delen in de foto zullen dus aangepast worden, terwijl andere ongemoeid blijven.

Meer weten?


Wil je na het lezen van dit artikel nog wat meer de diepte in, bekijk dan eens onze cursus Herfstfotografie op Photofacts Academy. Voor niet-leden is deze cursus (evenals alle andere) gratis te bekijken tijdens een tweewekelijks proeflidmaatschap.


Meer weten over Photoshop beeldbewerkingen?


Bij Photofacts Academy, onze online leeromgeving voor fotografen, hebben we diverse cursussen over Adobe Photoshop.

- Photoshop voor Beginners (Johan Elzenga)
- Photoshop voor Fotografen (Piet van den Eynde)
- Photoshop voor Gevorderden (Marit Hilarius)
- Photoshop Effecten (Elja Trum)
En nog veel meer...

Je kunt deze cursussen twee weken lang volgen met een gratis proeflidmaatschap.


Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

12 reacties

  1. HNe
    HNe schreef op dinsdag 15 oktober 2019 om 13:03

    Lee heeft ook een aantal filters om de kleuren in de herfst nog beter tot z'n recht te laten komen.

  2. Henk Vos
    Henk Vos schreef op dinsdag 15 oktober 2019 om 13:05

    Lee heeft ook een aantal filters om de kleuren in de herfst nog meer tot hun recht te laten komen

  3. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op dinsdag 15 oktober 2019 om 13:06

    @Henk: dat klopt ja, die had ik inderdaad ook wel kunnen vermelden! Heb je er zelf ervaring mee?

  4. Henk Vos
    Henk Vos schreef op dinsdag 15 oktober 2019 om 13:09

    Ja, vorige week even uitgeprobeerd, maar nog wel even de juiste manier vinden om tot het gewenste resultaat te geraken. Bovendien was het nog een beetje te groen in Park Clingendael/Den Haag.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

56.590 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

56.590 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.