Michelle Peeters

8 Tips voor uitvaartfotografie

maandag 14 mei 2018, 20:02 door | 5,206x gelezen | 12 reacties

Mijn schoonzus vroeg me een tijdje terug of ik de uitvaart van één van haar clienten wilde fotograferen. Een primeur, maar inmiddels heb ik uitvaartfotografie wel aan mijn portfolio kunnen toevoegen.

Mijn schoonzus, Wies Sanders is uitvaartbegeleidster in Twente. Zij zocht een fotograaf voor de uitvaart van een jonge vrouw uit een bekende advocatenfamilie.

Uitvaartfotografie


De familie had niet bezuinigd op de kosten, de beste bloemist was ingeschakeld om de kerk prachtig te versieren en er werd een koor uit Amsterdam ingevlogen dat onder andere het Lacrimosa (het laatste gedeelte van het requiem van Mozart) ten gehore bracht.

Daar begon het eigenlijk mee. Ik heb de hele uitvaart gefotografeerd en vroeg me vervolgens af of ik het 'leuk' vond. De dankbaarheid die je krijgt voor dit werk gaf de doorslag. Mensen willen graag iets bewaren als herinnering. De keuze komt dan vaak te liggen tussen foto's of film.

1. Respect en niet opvallen


Het fotograferen van een emotionele gebeurtenis vergt veel respect. Je moet heel bewust nadenken en de aanpak is totaal anders dan bij bijvoorbeeld bruidsfotografie.

Er is meer dan alleen de foto maken. Je kunt de dingen fotograferen zoals ze zijn, ensceneren is not done en ook vaak helemaal niet mogelijk. Een uitvaart is zoals hij is. Gebruik van flits is uit den boze, je zult het moeten doen met het licht dat er is.

Je fotografeert dus vooral wat je ziet en je probeert de sfeer vast te leggen. Het is de kunst om jezelf zo onopvallend mogelijk te verplaatsen. Bedenk van tevoren een paar plaatsen waar je kunt gaan staan. Van daaruit ga je dan de foto's maken.

Uitvaartfotografie


2. Geluidloos


Als je je wilt verplaatsen kun je dat het beste doen tijdens het draaien van een muziekstuk of een speech. Mensen zijn dan daarop gefocusseerd. Ik kreeg veel complimenten over mijn geruisloosheid en onopvallendheid (ook tijdens concerten trouwens).

Zorg dat je zo min mogelijk geluid maakt. Draag daarom schoenen met zachte zolen. Geen harde of leren zool bijvoorbeeld en geen hoge hakken. Daarnaast staat de camera altijd op de stille modus. De stilte onderbreken door geklik van de camera is iets wat je niet wilt.

3. Contact


Vaak is er van tevoren wel contact met de nabestaanden. In mijn geval was dat niet mogelijk en zag ik de familie pas bij het uitvaartcentrum. Achteraf is er wel veel communicatie geweest over de foto's.

Soms is er vooraf een telefoongesprek, bijvoorbeeld over de aanpak of de kosten. Maar het komt ook voor dat dat al via de uitvaartbeleid(st)er is geregeld.

Op de dag van de uitvaart zelf wordt er maar weinig gesproken met je als fotograaf. Je bent gewoon aan het werk, dus praat je eigenlijk niet met de mensen. Naderhand is er wel vaak contact en krijg je ook wel complimenten of opmerkingen of ze het mooi of fijn vonden.

Als er kinderen in het spel zijn gaan de contacten vaak niet via de ouders, maar via de familieleden. Ouders hebben vaak wel wat anders aan hun hoofd. De keuzes worden vaak aan de fotograaf overgelaten. Vaak wordt wel van tevoren bepaald of er foto's van de overledene moeten worden gemaakt of niet.

Uitvaartfotografie


4. Emotie en sfeer vastleggen


Bijna nooit bestaat de wens om een foto van de dierbare in de kist te laten maken, maar het komt wel voor. Niet echt mijn voorkeur, het gaat uiteindelijk om de sfeer van de uitvaart. Maar je kunt er een paar maken als er behoefte aan is.

Wat de nabestaanden doen is tijdens de uitvaart is belangrijker om vast te leggen. Foto's die bij de overledene passen en die de emotie en sfeer goed laten zien. Mensen zitten niet te wachten op foto's van zichzelf waar ze in tranen uitbarsten, maar de sfeerfoto's willen ze wel vaak terugzien.

5. Vroeger


Vroeger rustte er een taboe op uitvaartfotografie. Er werden echter wel vaak doodsportretten gemaakt van kinderen tijdens grote kindersterfte. Een foto was dan nog het enige dat men had van een overleden kind.

En nog steeds vinden sommige mensen het ongepast of vreemd dat een uitvaart gefotografeerd wordt. Maar met de opkomst van de mobiele telefoon is uitvaartfotografie wat populairder geworden.

Uiteindelijk is de uitvaart de laatste herinnering aan iemand. Vaak worden de uitvaartfoto's pas na een tijdje na de uitvaart voor het eerst bekeken. De foto's wekken de sfeer en de emoties van de uitvaart dan weer op.

De verhoudingen tussen uitvaartondernemers en fotografen zijn soms wat gespannen. Dat komt doordat er een groot aantal fotografen zijn die storend werken.

Uitvaartfotografie


6. Eigen emoties


Als je te maken krijgt met uitvaarten van overleden kinderen kunnen je eigen emoties nog weleens opspelen. Bij oudere mensen is dat vaak minder, al kan dat ook behoorlijk heftig zijn. Ik heb weleens huilend staan fotograferen. Ik vind niet dat je je emoties hoeft in te houden.

Zelfs al ken je de overledene niet, dan nog kan het voelen als een familielid. Ik probeer zelf wel mijn emoties te beheersen, maar soms ontkom je er niet aan. Soms komen mensen naar je toe om een hand op je schouder te leggen, uit begrip.

Als je een hoog punt kunt vinden (bijvoorbeeld een trap of een balkon in een kerk, bij het orgel) werkt dat erg goed en stoor je helemaal niet.

Zeker als je een tele-objectief gebruikt, hoef je er niet bovenop te gaan staan en kun je mooi van bovenaf fotograferen. Het bewaren van voldoende afstand is essentieel.

7. Wensenlijstje


De wens om een uitvaart te fotograferen komt altijd van de nabestaanden, bijna nooit van de overledene zelf. Marokkaanse of Surinaamse uitvaarten zijn vaak veel uitbundiger en interessant om te fotograferen.

Het is moeilijk om daar tussen te komen, ze kiezen vaak hun eigen mensen. Maar via connecties lukt het toch weleens om binnen te komen.

Uitvaartfotografie


8. Eerbetoon


Fotografie tijdens een uitvaart kun je zien als een soort eerbetoon aan de overledene. Zeker als het gaat om mooie foto's waar je naar kunt blijven kijken. Het is ook een vorm van erkenning van wat er was. Het kan je helpen het moment te herbeleven en je kunt anderen laten zien hoe de uitvaart was.

Ook voor de rouwverwerking kan fotografie een grote rol spelen. Vroeger waren de regels voor fotografie veel strenger, ook door het taboe op uitvaartfotografie. Fotograferen werd als ongepast gezien, maar dat beeld is nu veranderd.

Bij een doodgeboren kindje kan het een erkenning zijn dat het bestaan heeft en het geeft ook nog een boodschap dat het doorleeft in de harten van de nabestaanden.

Het ligt je of het ligt je niet


Uitvaartfotografie is wel iets dat bij je moet passen. Het is een specialisme dat je echt moet liggen en je moet je er prettig bij voelen. Lukt dat niet, dan komen er ook geen mooie foto's uit.

Uitvaartfotografie is ook niet iets dat je zomaar even doet, met behulp van deze 8 tips. Je moet uiteraard volledig thuis zijn in het gebruik van je apparatuur om alles onder alle (licht-)omstandigheden tot een goed einde te brengen. Maar dat geldt eigenlijk voor iedere vorm van professionele reportagefotografie.

Deze vorm van reportagefotografie is volledig anders dan bijvoorbeeld bruidsfotografie. Je hebt nu niet met vrolijke, maar met verdrietige mensen te maken. Totaal andere emoties. Denk daar goed over na voordat je eraan begint.

Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

12 reacties

  1. Rob de Joode
    Rob de Joode schreef op dinsdag 15 mei 2018 om 00:02

    Beste Michelle en redactie Photofacts,

    Heel fijn en goed dat er aandacht besteed wordt aan uitvaartfotografie, maar als ik lees:
    8 tips voor uitvaartfotografie, dan komt het bij mij over dat je er met het gebruik van die 8 tips gewoon mee aan de slag kunt.

    Ik ben fotograaf, met specialisatie afscheidsfotografie, en geloof mij er komt veel meer bij kijken dan in dit artikel wordt beschreven. Ik mis essentiële zaken.

    Hoe om te gaan met slechte licht omstandigheden, zo veel mogelijk zonder flitser werken, daar moet dan wel je apparatuur op afgestemd zijn. Als je een tijdje terug een uitvaart heb gefotografeerd en er nu al een artikel er over schrijft…..

    Verplaatsen terwijl iemand spreekt, dat moet je juist proberen te voorkomen, het is dan vaak heel stil. Naar mijn mening is dat niet het juiste moment om te verplaatsen.

    Ook het contact met de nabestaanden, dat is er vaak wel. Ik kan een tal van zaken opnoemen waar de fotograaf rekening mee moet houden, die niet in het artikel worden genoemd, maar die zeer belangrijk zijn om een waardevolle herinnering te kunnen maken.

    Maar nogmaals ik vind het heel fijn dat er over deze vorm van fotografie wordt geschreven, maar veel essentiële zaken worden niet benoemd.
    En het komt bij mij over dat als je rekening houdt met deze 8 tips , dat het dan wel goed komt. Uit ervaring kan ik zeggen: dus niet!

    Ik ga nu stoppen met mijn relaas, want ik kan er nog heel veel over vertellen.
    Maar naar mijn menig is dat bij deze bijzondere vorm van fotografie dit artikel erg tekort schiet maar ook het werk van veel goede afscheidsfotografen tekort doet! Een afscheidsfotograaf moet zorgen voor een waardevolle herinnering, anders is het verdriet juiste erger, door een mooie herinnering te maken hoop je dat het troostend kan werken. Afscheidsfotografie /uitvaartfotografie is een specialisme.

    Met vriendelijke groet,
    Afscheidsfotograaf Rob de Joode

    www.kiekfoto.nl/uitvaartfotografie
    www.kiekfoto.nl/afscheidsfotografie

  2. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op dinsdag 15 mei 2018 om 00:11

    @Rob: daar heb je absoluut gelijk in, dat je uitvaartfotografie niet zo maar even doet met behulp van deze 8 tips. Het is inderdaad een specialisme wat je wel of niet ligt. Mij bleek het wel te liggen en ik deed veel dingen intuïtief goed. Bovendien heeft mijn schoonzus me behoorlijk goed bijgepraat en voorbereid. En daarnaast moet je natuurlijk genoeg ervaring hebben op fotografisch gebied om dit onder alle (licht)omstandigheden tot een goed einde te brengen, maar dat geldt ook voor andere genres, zoals bruidsfotografie.

  3. Rob de Joode
    Rob de Joode schreef op dinsdag 15 mei 2018 om 00:29

    @Michelle, dankjewel voor je reactie, ik geloof meteen dat uitvaartfotografie je goed zal liggen en dat je het met je ervaring het tot een goed eind brengt. Maar er zijn zaken die je beschrijft die ik en andere collega's toch anders ervaren. Heel goed dat je schoonzus je behoorlijk goed heeft bijgepraat en voorbereid. Ik weet niet goed hoe ik het moet verwoorden. Zeg maar dat ik het artikel, gemaakt door een enkele ervaring, te licht vind voor deze specialisatie. (zo zeg ik het toch netjes.)

  4. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op dinsdag 15 mei 2018 om 10:14

    @Rob: het is geen enkele ervaring hoor, maar zo kwam het misschien wel over in dit artikel. Eigenlijk is uitvaartfotografie en alles wat erbij komt kijken ook niet te vangen in één artikel. Naast fotografische skills (die eigenlijk vanzelfsprekend zijn) moet je over een hoop andere, vooral sociale vaardigheden en empathie beschikken. Naast dat je de sfeer goed aanvoelt (weet wanneer je onzichtbaar of stil moet zijn). En weten hoe je met je eigen emoties omgaat. Een vak op zich, wat zeker niet iedere fotograaf zal liggen!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

51.444 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

51.444 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.