Full-frame sensor vergeleken met een crop sensor

Elja kocht als back-up een 'oude' 5D van Canon. Een full-frame camera en dat vindt hij heel wat anders dan een crop-camera. Gelijk heeft-ie. De afgelopen dagen heb ik de verschillen maar eens in de praktijk opgezocht. Het werd een kleine ontdekkingsreis.

Voor de duidelijkheid, met een crop camera bedoelen we camera's die beschikken over een sensor van het APS-C formaat. Deze sensoren zijn een factor kleiner dan het formaat van een negatief (36mm). Hierdoor zijn ze goedkoper te produceren en daardoor is een cropcamera goedkoper. Bij een zogenaamd full-frame camera is de sensor even groot als het negatief uit een oude 'analoge' filmcamera.

Voor de eerste vergelijkende proef heb ik een geleende Canon 350D in de instelling 24 en 35mm op statief gezet, gevolgd door mijn eigen 5D mkII met dezelfde brandpuntsafstanden. De plaats van deze proef is onze keuken. Het statief staat hier voor alle foto's opgesteld op een meter van de pan, gelijk ook het scherpstelpunt. Het resultaat is een bijna standaard beeld om de verschillen te demonstreren.



Ik heb ooit besloten dat mijn volgende camera een full-frame zou worden omdat ik binnen bedrijven in beperkte ruimten van kantoren, productieruimten en magazijnen de crop een beperking vond. Ik kon, in vergelijking met het tijdperk van de kleinbeeldfilms, minder in beeld brengen.

Om te onderzoeken wat nu dat verschil is heb ik een paar foto's gemaakt van een blok bureaus in een modern kantoorlandschap van grijs beton, witte bureaubladen en zwarte stoelen en zonwering. Hier heb ik de full-frame camera opgesteld op twee mater van de voorste stoel. Het resultaat zijn de foto's rechts. Boven op 35mm, onder op 24 mm.

Vervolgens ben ik twee meter naar achter gelopen (verder kon niet) en heb met de crop-camera opnieuw foto's gemaakt op 35 en 24mm. In beide gevallen ben ik uitgegaan van de 24mm om het totaalbeeld te krijgen, met inzoomen op 35mm. Om het beeld niet onnodig te beïnvloeden, is de hoogte van het statief en de horizontaalstelling van de statiefkop gelijk gehouden. Diafragma hier steeds ingesteld op f/11.



De grootte van een sensor en de afstand van het glas tot de sensor hebben invloed op de dieptescherpte. Bij een compact camera is al snel alles scherp. Wie dat gewend is en overstapt op een spiegelreflex moet even slikken. Het beeld valt dan knap tegen. Wie van een compact overstapt op een full-frame moet zich vertwijfeld afvragen of hij daaraan zoveel geld heeft uitgegeven.

De keukenfoto brengt dat verschil aan het licht. Links de crop-versie, rechts full-frame. Bij diafragma 16. Dit verschil heeft weinig te maken met de kwaliteit van het objectief. Op de geleende crop-camera zit een consumentenlens, op de full-frame een professionele versie van Canon.

De verschillen zijn wetenschappelijk te onderbouwen. Zelf verklaar ik het vanuit de praktijk. Loop je van het onderwerp af, dan neemt het gebied van de dieptescherpte altijd toe. En met een cropcamera sta je relatief al verder van het onderwerp om de plaat te maken.



Conclusies
Een crop-camera geeft een ander resultaat dan een full-frame. 'Croppen' is designer-taal voor het maken van een uitsnede en in deze foto's is dat duidelijk. Een crop-camera levert een uitsnede uit het full-frameformaat. Je ziet dat het best in de keukenserie, waar het statief op een vast punt heeft gestaan.

Een voordeel van full-frame is dat je dichter op het onderwerp kunt staan en dan een zo breed mogelijk veld kan zien. Als je weinig ruimte hebt, dan kan dat nuttig zijn. De kantoorserie laat zien dat dat wel gevolgen heeft voor het totaalplaatje. De groothoek-effecten zijn overduidelijk zichtbaar.

De cropcamera behoudt enkele voordelen ten opzichte van full-frame. Een grotere dieptescherpte komt je misschien van pas bij macro-opnames. En de tele-effecten van een 'uitsnede' bieden voordeel bij het maken van foto's van dieren of andere objecten ver weg, zoals vliegtuigen. De beperkte scherptediepte van een full-frame komt je dan weer meer van pas bij portretten. Bij een crop heb je snel de achtergrond ook nog scherp in beeld; bij een full-frame is de scherpte voorbij het hoofd snel verdwenen.