Recensie: Fotograferen met een professionele Nikon

Enige tijd geleden ontving ik het boek Fotograferen met een professionele Nikon door fotograaf en schrijver Dré de Man. Dit 288 bladzijden tellende boek behandelt de Nikon D300, D300s, D700, D3, D3x en D3s, de professionele en semi-professionele Nikons dus. Het ingebonden boek is opgedeeld in twaalf hoofdstukken.

De auteur heeft als fotojournalist gewerkt en volgde een fotografieopleiding bij Hans Götze, een bekend fotograaf die in de jaren '70 en '80 diverse fotoboeken schreef. Dré de Man heeft inmiddels zo'n tien boeken op zijn naam staan waarvan verschillende over diverse type Nikons en een aantal over digitale fotografie en Photoshop.

Inhoud
Het boek heeft een zeer fraaie lay-out en ziet er goed verzorgd uit. Nadeel van die fraaie lay-out is dat je af en toe moet zoeken waar het kader met extra informatie dat je aan het lezen bent verder gaat op de volgende bladzijde.

Na de inleiding wordt in het eerste hoofdstuk kort in de geschiedenis van Nikon gedoken. De fameuze Nikon F en zijn opvolgers passeren de revue en ook wordt er kort ingegaan op de geschiedenis van Nikkor objectieven. We gaan met zevenmijlslaarzen door de Nikon geschiedenis.

Het volgende hoofdstuk, 'Eerste Ontmoeting' is een uitgebreide kennismaking met de lay-out van de D300 en D3 lijn met veel foto's om een en ander te verduidelijken. Een soort veredelde gebruiksaanwijzing met een aantal extra tips. Zelfs hoe je een spiegelreflexcamera vast moet houden wordt uitgelegd aan de hand van diverse foto's. Dit gaat mij eerlijk gezegd wat ver voor een boek dat handelt over de 'professionele Nikons'. Het lijkt mij dat degenen die een camera kopen uit de 300, 700 en 3 serie inmiddels toch wel zullen weten hoe je een camera met (eventueel zwaar) objectief vasthoudt.



Het boek is op deze manier natuurlijk wel een zeer compleet boek voor elk niveau foto-enthousiasteling. Ook hoe je een objectief monteert en demonteert komt uitgebreid, geïllustreerd met zes foto's, aan bod. Verder een paar tips en uitleg over de diverse objectiefseries die Nikon inmiddels heeft gebouwd en hoe het zit met de comptabiliteit van al die objectieven (A, Ai, Ai-s en AF, AF-S, al dan niet met CPU). Tevens wordt ingegaan op geheugenkaartjes, bestandsformaten en accu's.

In het volgende hoofdstuk wordt ingegaan op alle belichtingsmodi en het belang/effect van de ingestelde sluitertijden en/of diafragma. Het is meer een basiscursus fotografie: wat doet mijn diafragma, hoe beïnvloed je de scherptediepte en hoe voorkom ik bewegingsonscherpte. Opnieuw erg basaal voor een boek waar de nadruk op professioneel ligt. Het diafragma instellen is een onderwerp dat je toch eerder verwacht in een boek over een instapmodel.

Lichtmeting
Hierna volgt een hoofdstuk over Belichting en Lichtmeting. Hier is voor amateur en pro veel interessante informatie te vinden: het verschil tussen het meten van gereflecteerd licht meten, wat elke ingebouwde lichtmeter in feite doet, en het opvallend licht meten dat je met een losse meter kunt doen. Dré geeft diverse fotovoorbeelden van de resultaten van de twee lichtmeetmethoden. Zeker voor degenen die nog nooit met een losse lichtmeter hebben gewerkt interessant om te lezen.

Dré poneert ook en passant nog even de stelling dat Nikon met zijn Matrixmeting de beste ingebouwde lichtmeter van alle merken heeft. Geen idee of hij zelf vergelijkingsmateriaal heeft van opnamen met andere merken camera, maar testen hier en daar hebben toch echt aangetoond dat elk merk camera een lichtmeter met sterke en zwakke punten heeft. Dat geldt óók voor Nikon.

Wanneer je de lichtmeter van je camera door en door kent kun je overigens met iedere camera perfect belichte opnamen maken. In mijn tijd met de Nikon F tot en met de F3 had je eigenlijk alleen de 60/40 meting en omdat je er veel mee werkte kon je prima voorspellen wat het resultaat van de lichtmeting zou zijn en er eventueel corrigerend naar handelen. Zelden ging dat mis! In de studio wanneer je diapositiefmateriaal moest schieten werkte je met een losse meter en gebruikte de opvallend-licht meetmethode. Je had dan altijd perfect belichte dia's.



Het volgende hoofdstuk gaat uitgebreid in op de autofocusfunctie van de professionele Nikons.
Uitleg over techniek en instelmogelijkheden van Nikon's autofocus en de vele tips helpen je optimaal gebruik te maken van de autofocusfunctie van je professionele Nikon.

Het boek vervolgt met een hoofdstuk over kleur. Via 'internetclown Ken Rockwell' zoals hij deze bekende blogger noemt, haalt hij voorbeelden aan over gebruik en instelling van kleur in je fotografie. Hij geeft uitleg over instellingen op de camera en achteraf bewerken in Nikon NX 2.2.1 software om optimale kleuren te bereiken. Ook gaat Dré in op het instellen van de juiste witbalans.

Objectieven en vertekening
In het zevende hoofdstuk worden Nikon objectieven besprokken. Er wordt uitleg gegeven over de diverse types objectieven en aan de hand van fotovoorbeelden wordt uitleg gegeven over de verschillende beeldhoeken en het perspectief dat daar bij hoort. Ook gaat de auteur dieper in op lichtsterkte van objectieven.

Dré beweert in zijn betoog dat er geen kwaliteitsverschil meer is tussen vaste brandpunt (prime) en zoomobjectief. Daarbij vergeet hij in mijn ogen dat er wel degelijk verschil is in de mate van vertekening van een vaste brandpunt en een zoom, vooral wanneer je een groothoekzoom met een vaste brandpunt groothoeklens vergelijkt.

Ik zie beslist heel veel verschil tussen de vertekening van mijn 24-105mm zoom bij 24mm en mijn 24 mm f/1,4 groothoek. Anders had ik die (kostbare) 24mm niet zo snel aangeschaft. Nu Photoshop CS5 die vertekening automatisch kan corrigeren wordt dit verschil natuurlijk wel minder belangrijk, maar het is er wel degelijk. Canon DPP corrigeert dit overigens al twee jaar automatisch, maar weinig mensen zullen dit gebruiksonvriendelijk programma gebruiken denk ik.

Erg jammer vind ik het dat de auteur niet wat dieper ingaat op de speciale objectieven. Vooral over een Tilt en Shift objectief kun je veel meer nuttige praktijkinformatie geven dan je in dit boek aantreft. Aangezien er toch al niet veel boeken te vinden zijn over het werken met een TS objectief vind ik dit een gemiste kans in een boek over professionele Nikons.



In het volgend hoofdstuk wordt zeer uitgebreid ingegaan op flitsfotografie met Nikon camera's gecombineerd met de originele Nikon flitsers. Je vindt hier héél veel duidelijke informatie met fraaie praktijkfoto's die de tekst uitstekend verhelderen.

Het volgende hoofdstuk; Nikon à la Carte gaat heel uitgebreid in op de menu's van de Nikon D300, D700 en D3 serie. Geen gemakkelijk hoofdstuk maar de auteur leidt je uitstekend door alle mogelijkheden van de menu's en knoppen. Ook wordt duidelijk uiteengezet hoe je menu's naar je hand kunt zetten en toegankelijker maakt. Verplichte leeskost voor elke bezitter van een Nikon!

Hoofdstuk 10 besteedt aandacht aan de bewerking van je gemaakt opnames in Nikon ViewNX, het gratis meegeleverde programma bij elke Nikon, en de bewerking in Nikon Capture NX en Photoshop CS4. Ook worden de verschillen tussen de diverse bestandsformaten nader bekeken en wordt, uiteraard, aangeraden in RAW te schieten om het optimale uit je foto's te kunnen halen.

Er wordt duidelijk uitgelegd hoe je je foto's in Adobe Camera RAW kunt aanpassen en optimaliseren. Uiteraard kan een boek als dit, dat op de diverse camera's is gefocust, niet uitgebreid genoeg ingaan op alle ins en outs van Photoshop, maar ik had wel wat meer informatie verwacht over het werken met het Nikon eigen Capture NX 2.2.

In Bloopers en ergernissen is een soort 'Troubleshooting' te vinden van veel voorkomende fouten en hoe je ze kunt voorkomen of herstellen. Soms wat al te simpel, maar je kunt er hier en daar toch je voordeel mee doen. Wel een beetje dubieus om een dergelijk hoofdstuk in een boek te plaatsen dat de pretentie heeft op professionele camera's geënt te zijn. Ik ga er vanuit dat de gebruiker van dit type camera's wel weet wat te doen wanneer een foto te licht uitvalt.. Achter in de gebruiksaanwijzing van je camera kijken wil desnoods ook nog wel eens helpen.

Het laatste hoofdstuk gaat kort in op Speciale onderwerpen en geeft tips en trucs voor diverse onderwerpen, met name portret-, landschap- en productfotografie. Eigenlijk informatie die niet uitsluitend voor Nikon gebruikers geldt.

Conclusie
Uitgeverij Pearson heeft met dit boek een fraaie uitgave in de schappen liggen waarvan het lezen zeer de moeite waard is. Niet alle info past bij de pretentie van een boek over professionele camera's maar iedere fotograaf, pro of hobbyist, kan genoeg informatie uit dit boek putten om het de moeite van het aanschaffen waard te maken.