De geheimen van naaktfotografie

Naaktfotografie is een populair maar controversieel onderwerp. Goede naaktfotografie is vooral een kwestie van aan de juiste kant blijven van de fijne lijn tussen kunstzinng en vulgair. Met een aantal prachtige naaktopname laten we je in dit artikel graag de schoonheid van het naakte menselijke lichaam zien en geven we de nodige tips om zelf aan de slag te kunnen.

Als gespreksonderwerp leidt naaktfotografie vaak tot opgetrokken wenkbrauwen en seksueel getinte toespelingen. In de praktijk is het echter niet zo spannend. Tijdens een shoot heb je immers zoveel dingen waar je op moet letten dat je geen tijd hebt om hier bewust mee bezig te zijn. Je bent bezig met de fotografie en dat heeft al je aandacht nodig om mooie resultaten te bereiken. Het geslaagd fotograferen van een naakt lichaam is een uitdagende tak van de fotografie.


Heidi door Herbie Vos

Basis
Hoewel je natuurlijk direct in het onderwerp naaktfotografie kunt duiken is het aan te raden te beginnen met een goede basis. Doe dus eerst voldoende kennis op met aangeklede modellen. Leer te spelen met het licht op het lichaam en het gezicht van een model. Als je de basis eenmaal door hebt is het niet moeilijk om geslaagde naaktopname te maken. Bij wijze van tussenstap is het fotograferen van modellen in lingerie of zwemkleding erg geschikt. Je kunt zo ervaring opdoen met de vormen van het -bijna- naakte lichaam. Daarbij bouw je zo een portfolio op waarmee je aan je toekomstige naaktmodel kunt laten zien wat je op fotografiegebied in je mars hebt.

Voordat je op zoek gaat naar een model kun je gaan nadenken over de foto’s die je gaat maken. Binnen de naaktfotografie zijn er erg veel verschillende stijlen. Ga je voor bijvoorbeeld artistiek, pin-up of juist abstract naakt. Wil je het model op een sexy manier vastleggen of wil je juist de kwetsbaarheid van het naakte lichaam in je opname terug laten komen. Allemaal keuzes waar je van te voren goed over na kunt denken. Het helpt als je in je hoofd, of op papier, een aantal ideeën hebt die je kunt uitwerken op het moment dat het model naakt voor je camera staat.

Als je eenmaal een aantal goede ideeën hebt liggen kun je op zoek gaan naar een model dat naakt voor je wilt poseren. Je vriend of vriendin voor de camera slepen voor een sessie naaktfotografie zal in veel gevallen nog wel lukken. Moeilijker wordt het al vrienden of bekenden te vragen naakt voor je te poseren. Gelukkig zijn er op internet websites waar modellen en fotografen elkaar kunnen ontmoeten. Op populaire modellensites zoals Dutchheaven.nl geven de modellen in hun profiel aan welk type foto’s ze wel en welke ze niet willen maken. Doordat je van een model zo vooraf weet dat ze geen problemen heeft om naakt te poseren wordt het een stuk eenvoudiger naaktfotografie ter sprake te brengen en een afspraak te plannen.

Hoe vind je naaktmodellen
Op internet zijn veel websites waarop je modellen kunt vinden die gratis of tegen een kleine vergoeding voor je poseren. Een paar voorbeelden:

- Dutchheaven
- Photo Place
- Modellennet
- One Model Place
- Model Mayhem
- Kixks; specifiek voor naakt

Wanneer je contact opneemt met een model kun je het best een concreet plan voor een shoot aandragen en verwijzen naar een aantal eerder door jou gemaakt foto’s.



Omgang met het model
Zorg dat het bij je model vooraf direct duidelijk is dat je van plan bent naaktfoto’s te maken. Het is erg onbeleefd om een model tijdens de shoot zelf pas te vragen om naakt te gaan. Je overvalt het model hiermee en wellicht doet het model dan iets waar hij of zij later spijt van krijgt. Onderteken voor aanvang van de shoot het modellencontract waarin ook duidelijk vermeld wordt dat het naaktfotografie betreft. Het kan helpen om de ideeën die je hebt voor de shoot vooraf met het model te bespreken, eventueel in een losstaande sessie. Door duidelijk te maken wat je van het model verwacht komt die niet voor verrassingen te staan.

Neem bij een dergelijk shoot geen risico’s; controleer dat het model minimaal 18 jaar oud is en zorg ervoor dat er altijd een derde persoon aanwezig is gedurende de shoot. Dit voorkomt problemen achteraf en beschermt zowel de fotograaf als het model. Het is altijd verstandig om bij een serieuze shoot te werken met een visagist. Bijkomend voordeel is dat de visagist ook gelijk de derde persoon kan zijn. Probeer bij een shoot van een vrouwelijk naaktmodel ook een vrouwelijke visagist te regelen. Zij kan dan gedurende sessie ook eventuele storende haren opzij schuiven of op een andere manier helpen. Het is als fotograaf niet verstandig om je model aan te raken tijdens de shoot. Mocht dat wel nodig zijn, vraag dan eerst toestemming en geef aan wat je gaat doen.

Tijdens een shoot met het naaktmodel is het, meer nog dan bij een normale fotoshoot, belangrijk om contact te hebben met je model. Laat weten dat ze het goed doet en zorg dat er een gezellig gesprek gaande blijft tijdens de shoot. Zorg ervoor dat het model zich op zijn of haar gemak voelt. Dit zie je niet alleen terug in de foto’s, maar zorgt er ook voor dat jullie beiden een goed gevoel aan de shoot over houden. Wanneer je in een studio fotografeert voorkomt een zacht muziekje op de achtergrond mogelijk vervelende stiltes. Kies hierbij wel voor een algemene popzender tenzij je weet wat de muzieksmaak van je model is. Niet iedereen is even blij met Frans Bauer of een of andere heavy metal band op de achtergrond.

Binnen naaktfotografie zijn veel verschillende stijlen te ontdekken die allemaal erg geslaagde opname kunnen voortbrengen.

Tien tips voor de omgang met een model
1. Werk altijd met een contract, voorkom problemen.
2. Bedenk vooraf wat voor een foto’s je wilt maken.
3. Regel visagie voor een professionele look.
4. Zorg voor iets te eten en drinken.
5. Zet een achtergrondmuziekje aan.
6. Toon interesse in je model.
7. Zorg dat je apparatuur op order is; accu’s vol en geheugenkaartjes leeg.
8. Blijf van je model af, wordt niet te intiem.
9. Toon tussendoor je resultaten, laat zien dat je mooie resultaten haalt.
10. Laat je model achteraf niet te lang wachten op de eindresultaten.

Bedekt naakt
Opvallend genoeg zijn de interessantste naaktfoto’s vaak die waar een gedeelte van het lichaam nog bedekt is. Bedekt naakt is dan ook een populaire tak van naaktfotografie. Doorgaans zijn de geslachtsdelen op dit type foto’s bedekt. Dit kan met een arm of een been, maar natuurlijk ook door kleding of een lap stof zoals vitrage. Een foto van een model dat haar borsten nog net verhult achter bijvoorbeeld een openhangende blouse kan spannender zijn dan dezelfde dame waarbij de borsten volledig getoond worden.



Glamour
Bij glamourfotografie wordt een model vaak in een Playboy-stijl vastgelegd. Het doel is doorgaans een sexy uitstraling te creëren. Er komt doorgaans ook de nodige nabewerking bij kijken om alle mogelijke onvolkomenheden weg te werken. Vaak worden dit soort foto’s onder goed gecontroleerd studiolicht gemaakt. Door naast je basisbelichting twee flitsers als spots van achteren op je model te richten komt deze mooi los van de achtergrond. De lichtlijnen langs het lichaam en door het haar geven gelijk de glamourlook die zo herkenbaar is voor veel van dit soort foto’s.

Abstract
Het menselijk lichaam leent zich ook prima voor het maken van abstracte opnamen. Kruip hiervoor wat dichter op je model zodat de vormen van het lichaam naar voren komen en het beeld hier volledig mee gevuld wordt. Je kunt zo bijzondere opname maken waarbij de kijker zich af zal vragen welk lichaamsdeel er afgebeeld is. Bij dergelijke abstracte foto’s zorgt het gebruik van low-key en high-key belichting vaak voor een extra vervreemdend effect.

Bij low-key dien je ervoor te zorgen dat donkere tinten het meest in de foto zitten. Gebruik een donkere achtergrond en laat de lichtbron bijvoorbeeld van achteren op het lichaam van het model schijnen. Hiermee creëer je een lichtlijn die de vorm van het lichaam weergeeft in een verder donker beeld.


Jori door Henny Sep

High-key is juist het tegenovergestelde; het merendeel van de foto bestaat uit lichte tinten. Gebruik een witte achtergrond en zorg dat het model volop in het licht staat. High-key neigt tegen overbelichting aan en in Photoshop kun je achteraf het effect nog verder versterken. Uiteraard is het gebruik van low-key en high-key ook uitstekend geschikt voor alle andere soorten naaktfoto’s.

Artistiek naakt
Artistieke naaktfoto’s hebben doorgaans een duidelijk minder sexy uitstraling dan glamourfoto’s. Vaak gaat de aandacht naar het lichaam en minder naar het gezicht van het model. Dergelijke foto’s worden vaak als kunstzinniger beschouwt. Zij tonen het naakte lichaam zonder opsmuk en vertellen een verhaal.


The Body door Steven Gillioen

Belichten
Zoals bij alle vormen van fotografie is licht het belangrijkste element. De meeste controle over licht heb je natuurlijk in de studio. Mooi zacht licht kun je in de studio bereiken door een softbox zo dicht mogelijk bij een model te plaatsen. Zo dichtbij als mogelijk is zonder dat de softbox binnen je beeld komt. Het licht zal zich op deze manier om je model vouwen. Door vanaf de andere kant een reflectiescherm te gebruiken voorkom je dat de schaduwkant dicht loopt. Plaats een softbox vlak naast je model in een hoek van 90 graden op de lijn tussen jou en je model. Dit is een uitstekend beginpunt voor een mooie belichting.

Een raam met vitrage kan echter ook voor prachtig zacht licht zorgen waarin de vormen en zachte rondingen van het model goed uit komen. Wanneer je buiten fotografeert moet je oppassen met zonlicht. Dit kan vaak ongewenst harde contrasten opleveren. Gebruik op een zonnige dag eventueel een doorzichtscherm om het zonlicht te verzachten of fotografeer in de schaduw.

Je kunt natuurlijk ook aan de slag met een reflectiescherm of een invulflits om harde schaduwen tegen te gaan. Een bewolkte dag is wat dat betreft vaak beter geschikt om buiten te fotograferen. Het wolkendek zorgt dan voor een mooie diffuus licht. Om te voorkomen dat de foto met dit licht saai wordt kun je eventueel een flitser inzetten om te zorgen voor een haarlicht. Met de meeste opzetflitsers is het mogelijk deze als een slave flitser in te zetten. Je kunt de flitser dan los van je camera gebruiken en bijvoorbeeld schuin achter je model plaatsen. Natuurlijk moet je tijdens een buitenshoot ook rekening houden met je omgeving. Zoek dus een rustige locatie om toeschouwers te voorkomen.

Klassiekers
Als je aan de slag gaat met naaktfotografie is het ook leuk om wat klassieke effecten te gebruiken of na te bootsen. Zo kun je, om een zachte dromerige sfeer te creëren, gebruik maken van zogenaamde soft focus. Dit geeft je foto een schilderachtig effect. Soft focus is iets anders dan gewoon een onscherpe foto en je kunt het bereiken met een speciaal soft focus filter of een objectief met soft focus stand.

Een eenvoudigere en flexibele oplossing is het gebruik van een gel, zoals bijvoorbeeld vaseline, op een filter voor je objectief. Het voordeel hierbij is dat je ervoor kunt kiezen bepaalde delen van het beeld vrij te laten van de gel zodat het beeld daar scherp is, maar op andere plekken het soft focus effect heeft. Er zijn ook speciale gels te koop in verschillende kleuren. Natuurlijk is dit effect na te bootsen in Photoshop met behulp van vervagen en verschillende overvloeimodes. Het direct toepassen op het beeld geeft natuurlijk wel een extra dimensie aan je fotografie. Fotografen als David Hamilton zijn beroemd geworden met het gebruiken van soft focus in hun beelden.


Rob van Berkel // VillaDomenica photography

Ook het omzetten naar een zwart-wit foto doet denken aan het analoge tijdperk. Niet alle type foto’s zijn even geschikt voor zwart-wit opname, maar naaktfotografie is een onderwerp waarbij zwart-wit vaak goed werkt. Probeer een geslaagde kleurenfoto dus ook eens als zwart-wit opname. Mogelijk is de afbeelding in deze vorm nog sterker. Binnen Photoshop CS3 is het gebruik van de nieuwe zwart-wit omzetting tool hiervoor erg handig. Je vind deze tool onder Image -> Adjustments -> Black & White.

Welke lens is geschikt
Natuurlijk is in principe elk objectief te gebruiken tijdens naaktfotografie, afhankelijk van het effect dat je op je foto wilt bereiken. De meeste gangbare keuze is echter een standaard objectief of een korte telelens. Tussen de 70mm en 120mm (omgerekend naar kleinbeeld) geeft de minste vertekening in het beeld. Dit levert een natuurgetrouw beeld op. Wanneer je met beschikbaar licht fotografeert is een lichtsterk objectief aan te raden, in de studio kun je ook met een goedkope lens uitstekende resultaten behalen doordat je het diafragma flink dicht kunt draaien. Diafragma f/9.0 of f/11.0 is in de studio een goede keuze.

Pose en omgeving
Een naakt lichaam past in veel omgevingen. Uiteraard kun je aan de slag in een studio met een effen zwarte of witte achtergrond, maar net zo makkelijk gebruik je een woon- of slaapkamer als achtergrond in je foto. De gladde en zachte structuur van de huid geeft ook een mooi contrast met bijvoorbeeld afbladderend behang of de bast van een boom.

De pose van je model is natuurlijk ook allesbepalend voor het eindresultaat. Een verkeerde houding kan een opname aardig in de weg zitten. Let goed op details, zoals armen, benen en handen. Wanneer een vrouwelijk model haar armen beweegt verandert bijvoorbeeld de vorm van haar borsten. Je kunt dit gebruiken in je beeldopbouw. Soms is het draaien van een hand al voldoende om een foto te verbeteren.


Nele door Pe Pieters

Niet alleen vrouwen zijn dankbare onderwerpen bij naaktfotografie. Ook van een mannelijke lichaam zijn prachtige naaktfoto’s te maken. Dat een mannelijk model minder populair is blijkt wel op de Zoom.nl fotogallerij. De meeste naakten zijn vrouwen. Toch kan een mannelijke torso of een krachtige bilpartij een dankbaar onderwerp zijn. Een eventuele combinatie van een mannelijk en vrouwelijk model biedt weer de nodige extra mogelijkheden.

Conclusie
Naaktfotografie is niet de makkelijkste vorm van fotografie, maar met wat ervaring en de juiste technieken kun je bijzondere en intieme opname maken die zo aan de muur kunnen. Het beste resultaat bereik je met een model dat zich op zijn of haar gemak voelt. Besteed er dus extra aandacht aan om hiervoor te zorgen en bedenk voor de shoot goed wat voor een eindresultaat je wilt bereiken.

Dit artikel is eerder verschenen in het fotografie magazine Zoom.nl.