Nachtfotografie deel 1: Motion blur

In augustus vorig jaar heb ik de nieuwe wolkenkrabber van Soho China in Shanghai gefotografeerd en tevens een aantal commerciële top area's. Jullie hebben dat kunnen lezen in mijn artikel 'Hoe fotografeer je een wolkenkrabber?'. Dat was een mooie gelegenheid om de dynamiek van het nachtleven vast te leggen. Ook heb ik toen driftig geëxperimenteerd met motion blur om een extra dimensie aan de kleurrijke beelden toe te voegen.

Sinds dat moment ben ik een beetje verslingerd geraakt aan nachtfotografie. Waarom? Tja, de kleuren zijn vaak meer uitgesproken dan bij dagfotografie. Het heeft natuurlijk beiden zijn charmes. Maar goed, terug in Beijing wilde ik de motion blur techniek meer cultiveren. Zodoende ben ik regelmatig 's avonds de stad in getrokken op zoek naar tot de verbeelding sprekende lokaties.



Science fiction
Onder de noemer motion blur kennen we natuurlijk de cliche's met de langgerekte lichtsporen veroorzaakt door verkeer. Helemaal niet verkeerd, maar ik had iets anders voor ogen. In mijn fantasie zag ik beelden met een surrealistische, haast science fictionachtige sfeer. Een beetje zoals de sfeer in de beroemde cult fim Blade Runner.

Daarom wilde ik voorbijrazend verkeer 'bevriezen' zodat er nog vage contouren en markante kleursporen zichtbaar zijn. Wanneer je ook nog een beetje scherptediepte wilt betekent dat al snel relatief hoge ISO waardes. Met mijn 40D zou dat het risico van teveel ruis geven maar de Canon 5D mark II bleek een uitstekende camera voor dit specifieke doel.



Camera instellingen
De eerste shots uit mijn motion blur serie zijn gemaakt op Beijing Guomao, waar het China World Trade Center is gevestigd. Het was een beetje experimenteren met de camera settings en na wat proefshots kwam ik uit op diafragma f/8 tot f/11 en een sluitertijd van 0,5 tot 0,6 seconden bij ISO 1250. De gekozen diafragma's zitten nog net in de sweet spot en geven dus voldoende beeldkwaliteit en scherptediepte.

En met de ingebouwde ruisonderdrukking geactiveerd produceert de 5D mark II bij ISO 1250 RAW's die er prima uitzien. Met wat verdere ruisonderdrukking in Photoshop CS4 (Bridge en/of LAB mode) krijg je de beelden werkelijk zo strak als een biljartlaken zodat ze geschikt zijn voor de stock photo markt of bijvoorbeeld extreme vergrotingen waarover dadelijk meer.

Groothoek
Helaas is mijn ultieme groothoek (de Zeiss Distagon T* 2.8/21 mm) er nog niet dus is het nog even roeien met de Canon EF 17-40 f/4L die op de Canon 5D mark II toch redelijk goed overeind blijft. Toegegeven, het is flink Photoshoppen geblazen om de lensvertekening, chromatische aberratie en randonscherpte te corrigeren maar het eindresultaat is dan ook verre van beroerd.



Bewust heb ik bij deze serie zonder uitzondering gebruik gemaakt van vernoemde groothoek omdat ik op een brandpuntafstand van 19 tot 24 millimeter wilde schieten. In combinatie met de full frame 5D mark II geeft dat een snel, dynamisch perspectief aan de beelden, zeker in combinatie met voorbij razende kleurrijke stadsbussen die de mooiste motion blur effecten gaven.

Massa en snelheid
Zoals gezegd bleken gewone personenauto's onvoldoende massa te hebben om het gewenste effect te krijgen. De vele kleurrijke stadsbussen die in er in Beijing rondrijden zijn veel geschikter objecten. Dat bevriezen van bewegende objecten zoals in de foto's is te zien hangt enerzijds af van de sluitertijd maar ook de snelheid die de voertuigen hebben.

Proefondervindelijk kwam ik uit op een ideale sluitertijd van rond een halve seconde wanneer de voertuigen niet sneller rijden dan zo'n 50 kilometer per uur. Op de rondweg gaat het gas wat dieper en voor hetzelfde 'freeze effect' kom je dan snel uit op 0,3 seconden. Uiteraard is elk gewenst effect mogelijk door andere combinaties van ISO, diafragma en sluitertijden.



Beijing Night Life keepers
Het is haast overbodig te vermelden dat dit statieffotografie is. Zelf werk ik met een Canon remote control en de spiegelopklapfunctie geactiveerd om elke mogelijke trilling te voorkomen. Na een paar maanden schieten heb ik nu een serie van zo'n 70 beelden waarvan er hier vijf worden getoond. De hit rate bij dit soort fotografie is erg laag, door de bank genomen ongeveer 10%.

Je moet dus heel wat foto's schieten om er een paar 'hot shots' aan over te houden. Ik loop met het plan rond een selectie van de beelden te gaan printen op canvas, formaat 150 x 200 cm, en die te exposeren in de nieuwe Beijing CBD Art Area (alweer een hele mond vol). Voor dat doel krijgen de beelden samenhangende typografische elementen dat visueel verrassend goed werkt.



Moeilijkheidsfactoren van nachtfotografie
Alles heeft twee kanten dus ook nachtfotografie. Als je shots raak zijn heb je vaak spectaculaire beelden maar zoals gezegd is het motto zoveel schieten als je kunt. Heb je eenmaal een geschikte spot en ideale camerasettings gevonden schiet dan gerust dertig of meer foto's van bewegende objecten om je te verzekeren dat dat ene ultieme shot erbij zit.

Verder is het stevig Photoshoppen om (naast correctie van lensgebreken) kleurzweem te verwijderen en balans in het beeld te brengen dat vaak wordt verstoord door dominant aanwezige lichtbronnen zoals straatverlichting en neonreclames. Helaas kun je met HDR of exposure fusion hier niet uit de voeten maar zijn er voldoende technieken (pseudo HDR, layers) om de beelden strak af te werken.

Motion blur is maar een aspect van nachtfotografie maar daarover meer in deel 2.
Wordt vervolgd..