Flitsfotografie is een behoorlijk complex onderwerp en je moet het goed bestuderen om het te begrijpen. Als je het goed kan toepassen is het een onderwerp wat veel voldoening schenkt en het leid tot het nemen van goede foto's in situatie's met te weinig omgevingslicht. Dit is het negende artikel in een serie over Nikon's CLS flitssysteem.


Lees ook de acht eerdere delen:
1. Nikon CLS; twee gescheiden meetsystemen
2. Nikon CLS; Nikon TTL flits meet systeem
3. Nikon CLS; Nikon TTL-BL Flits
4. Nikon CLS; Wat is flash value lock
5. Nikon CLS; CEV compensatie in TTL mode bekeken
6. Nikon CLS; Hoe werkt de flitser in TTL mode
7. Nikon CLS; fotograferen van grote groepen
8. Nikon CLS; werking van de ingebouwde flitslichtmeter

In dit artikel bekijken we wat testen om te bepalen hoe de camera en het flitsmeetsysteem omgaan met het gegeven dat het onderwerp niet in het centrum van het beeld staat. Het eerste wat ik wil testen is hoe TTL en TTL-BL van elkaar verschillen wanneer een licht voorwerp op een donkere achtergrond geplaatst is. Dit bij eenzelfde afstand van de camera.

Al deze opnamen zijn gemaakt met een Nikon D200 op een statief, een Nikon Speedlight SB-800 in de flitsschoen van de camera met de flitskop recht naar voren gericht (dus geen bounce flits). Nikkor 17-55mm f/2.8 AF-S-DX objectief. Camera ingesteld op 3D Matrix, Auto witbalans, f/2.8 en 1/60e sluitertijd (tenzij anders aan gegeven).

Hoe de positie van het voorwerp de flitssterkte beïnvloedt

Bij deze testen werd een donkerblauwe handdoek met een ronde witte papieren schijf van ongeveer acht centimeter gebruikt. Het ruwe oppervlak van de handdoek gaf de autofocus voldoende contrast om goed scherp te stellen.


Opname 1: referentie opname, geen flits, f/2.8, 1/1,6 seconde
Bij opname 1 werd alleen het omgevingslicht gebruikt als referentie. Merk op dat de blauwe handdoekkleur onder invloed van de AutoWB van kleur is verschoven omdat die probeert er 18 procent grijs van te maken. Het histogram laat een zeer smalle piek zien, voorstellende de zeer kleine helderheids waarde van de opname.


Opname 2: Flits TTL, f/2.8, 1/60e seconde
Opname 2 is ook een referentie. Het laat zien hoe de automatische witbalans de kleur nu goed weergeeft met flitslicht (de camera weet immers dat er geflitst is en gaat uit van de bijpassende witbalans). De curve in de histogram is het zelfde als van opname 1.

We gaan deze camera instellingen ook gebruiken voor de andere opnamen. Ik heb nog een testopname gemaakt waaruit blijkt dat er geen beschikbaar licht zichtbaar is op de sensor wanneer er in de gekozen opstelling met f/2.8 op 1/60ste gefotografeerd wordt. De foto is dan geheel zwart en het histogram bevestigd dit.


Opname 3: Witte schijf in rechter bovenhoek, TTL flits
In het histogram van opname 3 is het effect te zien van het plaatsen van de witte schijf in de rechter bovenhoek. Als je dit vergelijkt met histogram uit afbeelding 2 kun je zien dat de achtergrond donkerder is geworden.

Dit komt omdat het flits meetsysteem de witte schijf ziet. Als je nu nauwkeurig naar het histogram kijkt dat de kromme van de pixels van de achtergrond naar links is verplaatst en een kleine piek van pixels (van het voorwerp) tegen de rechterkant zit.

Doordat de schijf een sterk reflecterend vlak is heeft het ook invloed op de helderheid van de achtergrond, die is namelijk donkerder geworden (pixels van achtergrond zijn in het histogram verschoven naar rechts). Het feit dat de pixels van de schijf tegen de rechterkant opklimmen betekent dat ze overbelicht zijn. Mocht er wat detail in de witte schijf zitten is dit niet te herkennen.


Opname 4: dezelfde opname, alleen de flitser nu in TTL-BL mode
Opname 4 laat het effect zien van de flits in TTL-BL mode. We zien dat TTL-BL de schijf ziet en de helderheid in overeenstemming probeert te brengen met de achtergrond. Omdat de achtergrond donkerder is wordt de flits meer geknepen wat te zien is aan een geheel donkerdere opname.

De pixel kromme van de achtergrond zit bijna geheel tegen de linkerkant aan en de pixels van de schijf zijn ook verder naar links geschoven en zit dus niet meer tegen de rechterflank aan. Er zijn geen opgeblazen pixels in deze opname en zou dus bruikbaar kunnen zijn.

In twee andere opname is de schijf verplaatst naar respectievelijk links boven en links onder. Dit blijkt geen verandering in het histogram op te leveren, zoals te verwachten was.


Opname 5: Schijf in het centrum en Flits in TTL mode
Je kunt nu zien dat het flits meetsysteem meer beïnvloed wordt door de schijf dan opname 4 (schijf rechterbovenhoek). Het verminderd de flitssterkte nog verder, dit is duidelijk te zien in het histogram. Ook is een dunne lijn van pixels te zien die tegen de rechterflank opklimt wat betekent dat de schijf totaal overbelicht is (hier had een flits belichtingscompensatie van -1.0 of -1.3 een oplossing kunnen zijn).


Opname 6: Schijf in het midden, Flits in TTL-BL mode
Je kunt zien dat het flits meetsysteem de belichting van de schijf heeft verlaagd om dit in overeenstemming te brengen met de achtergrond, dit lukt niet omdat de helderheid van de achtergrond een stuk lager is dan de schijf. Dus dit bewijst weer een keer dat TTL-BL alleen werkt als de achtergrond helderder is dan het voorwerp op de voorgrond.

» Lees verder: Nikon CLS: Uitleg van Auto FP High Speed