Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Elvira Smit

Een kitschfoto herkennen in 3 stappen

maandag 11 maart 2019, 14:41 door | 11,392x gelezen | 41 reacties

Onlangs plaatste ik een foto op instagram, met als onderschrift: mijn guilty pleasure: een kitschfoto maken. Daarop kreeg ik vragen. Over wat ik eigenlijk kitsch vond. En of ik daar niet even een blog over kon schrijven. Enfin, hierbij.

Instagramcommentaar


Grappig eigenlijk; dat onderschrift schreef ik er gedachteloos bij. Pas toen ik er vragen over kreeg ging ik nadenken over wat kitsch eigenlijk s.

Wat is kitsch?


Zelf gebruik ik het woord kitsch vooral als substituut voor goedkope sentimentaliteit. En dat was dan ook mijn mening over mijn geplaatste foto. Maar wat zegt Wikipedia erover?

"Kitsch is de veelal laatdunkend bedoelde benaming voor artistieke werken die worden gekenmerkt door sentimentaliteit, sensatiezucht of gladheid. Kitsch wordt dikwijls vereenzelvigd met smakeloos, lelijk of slecht."

Hmm, echt concreet vind ik definitie van Wikipedia niet; de gebruikte woorden zijn bijna allemaal onderhevig aan smaak; want wanneer is iets bijvoorbeeld sentimenteel..? Ik mis concrete handvaten. Dus heb ik die zelf bedacht. Hieronder lees je 3 kenmerken die voor mij bepalen of een foto kitscherig is of niet.

1. Je hebt de foto al veel vaker gezien


Een kitschfoto toont iets dat je al veel vaker hebt gezien, in een vergelijkbare compositie. Het is de standaard manier om iets vast te leggen.

Het Instagramaccount Insta_repeat steekt een beetje de draak met foto's die miljoenen keren worden gepost en gedeeld. Zoals een persoon poserend op de middenlijn van een weg:

Insta repeat


Je ziet talloze visuele herhalingen (meer daarover lees je hier).

2. De foto heeft maar n laag


In een kitschfoto openbaart alles zich direct bij de eerste aanblik. Zoals deze foto van een toerist die een voorspelbare pose aanneemt bij de Toren van Pisa:

Toerist bij de Toren van Pisa

Bron: Wikipedia

Bovenstaande foto hebben we al talloze malen gezien. n het is een foto met slechts n laag: het wat. We zien de geposeerde toerist, de toren en een stukje omgeving. Dieper gaat het niet; de intentie van de fotograaf is volledig helder. Dat is anders bij de foto van Martin Parr, k van diezelfde toren:

 Martin Parr. The Leaning Tower of Pisa, 1990.

Martin Parr

Hier zien we ineens de ridiculiteit van 3 toeristen die op verschillende plekken de toren tegenhouden. Martin Parr wil iets zeggen met deze foto. Iets over onze doorgeslagen toeristenindustrie wellicht. Of over hoe wij ons gedragen op toeristische locaties. Kortom, de foto bevat meerdere lagen; je kunt er wat in lezen en mijmeren over de intentie van de fotograaf.

De eerste foto van de toren vind ik daarom wel een kitschfoto, de tweede niet.

3. De foto schuurt niet


Goed, je hebt de foto dus veel vaker gezien, het beeld heeft maar n laag en:

die ene laag die schuurt niet

Niks aan de foto roept negatieve of 'lastige' emoties op. Het is een suikerzoet beeld van een wonderschone wereld. De Zweedse meubelgigant grossiert in dit soort beelden: hun kunstfotografie-afdeling schuurt niet. Want dat verkoopt niet. Althans, niet voor de massa.

Dus, is de door mij gemaakte foto nu kitsch of niet?


Goed, laat ik dan meteen mijn zelf-gefabriceerde definitie van kitsch toepassen op de foto waar de discussie mee begon; het beeld boven dit artikel:

Kitschfoto


1. Ja, ik heb deze foto al veel vaker gezien. Het is een standaard compositie van een ondergaande zon, met zee, strand en wat gebladerte in de randen.

2. Voorts heeft het beeld maar n laag: je ziet de zonsondergang en daarmee uit.

3. Tot slot schuurt er helemaal niks in dit beeld. Even daarvoor liep er een kat dwars door dit tafereeltje. Het beest maakte enthousiast een kuiltje in het zand, alwaar hij vervolgens uitgebreid zijn behoefte in deed. Als ik dt had gefotografeerd was het geen kitschfoto meer geweest. Maar ik was nt te laat, helaas.

Disclaimer: dit artikel is geenszins een pleidooi tegen de kitschfoto. Er is - vind ik - niks mis om taferelen op een standaard wijze mooi fotograferen. Wl helpt het soms om je bewust te zijn van de mogelijkheden. En dat het ook anders kan, als je dat zou willen.

Elvira Smit

Over de auteur

Een foto liegt de waarheid. Iedere week schrijf ik twee artikelen daarover op mijn blog Kronkeling. Geen technische zaken, wl over hoe je leert kijken. En dat is nog een hele klus. Een mooi startpunt zijn de Kronkeltips, die vind je hier. Maar je kunt Kronkeling ook volgen op facebook.

41 reacties

  1. mrawie
    Profiel mrawie schreef op dinsdag 12 maart 2019 om 10:35

    Over wat wel en niet Kitsch is, kan je natuurlijk eindeloos filosoferen. Toch mis ik èèn element in de omschrijving van Kitsch door Elvira Smit: dat is "pretentie". Kitsch pretendeert bijvoorbeeld "kunst" te zijn, of "literatuur". En dat zie ik niet in haar foto; die vind ik lief, een aardig uitzichtje, een prettige herinnering aan een vakantie; maar hij is niet pretentieus. En er is niets mis met fijne herinneringsfoto's, alleen zijn ze vaak voor vreemden niet zo interessant.

  2. Elvira Smit
    Profiel Elvira Smit schreef op dinsdag 12 maart 2019 om 12:04

    Beste Mrawie, dankjewel voor je mooie toevoeging! Zoals je al zegt: je kunt eindeloos over kitsch filosoferen, en met jouw toevoeging ga ik dat ook zeker weer doen vrolijk Kitsch kan inderdaad ook pretenderen iets te zijn (zoals 'echte' kunst), en soms is het daardoor een over-the-top uitvergroting van wat het pretendeert te zijn. Ik ben het met je eens dat de voorbeeldfoto hierboven daar niet helemaal aan voldoet. Stof tot nadenken!

  3. Martin Hermes
    Martin Hermes schreef op dinsdag 12 maart 2019 om 12:24

    Ik vind foto's van waterstromen en watervallen waarbij het water op zwevende mist lijkt echt kitsch ik noem ze yoghurt foto's. Je geeft de werkelijkheid niet weer maar een modeverschijnsel en bijna iedereen vindt het mooi. Als je dan een standaard vakantie foto maakt van de werkelijkheid die op iets lijkt dat al vaker vertoond is praat men over kitsch? Iedereen fotografeert op zijn eigen manier of iemand anders dat kitsch vindt is totaal onbelangrijk.

  4. Nelleke Bouman
    Nelleke Bouman schreef op dinsdag 12 maart 2019 om 12:34

    Je kan iets kitch vinden maar dan is het het nog niet. Zelfde als met kunst, wie bepaald wanneer iets kunst is of niet? Oeverlose discussie dus.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

55.881 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

55.881 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.