De angst voor afzegging

maandag 13 april 2026, 16:32 door Michiel Heijmans | 60x gelezen | 0 reacties

Soms ben ik bang om iemand te vragen of hij of zij klaar is voor onze fotoshoot. Dat heeft weinig te maken met de vraag zelf, maar meer met het risico op afzegging.

Veel van mijn huidige fotoshoots zijn verwoede pogingen om nog beter te worden. Om te groeien in mijn stijl van portretfotografie. Het gaat om minimale verplaatsingen van een lamp, het wisselen van lichtvormers en het zoeken naar de juiste uitstraling in de foto die past bij het gesprek dat ik heb met mijn model voor die dag.

Dat model is vaak een andere fotograaf, of iemand die ik bewonder en graag wil spreken. Het is iemand die ik bewust heb uitgenodigd om plaats te nemen voor mijn camera. Misschien een TFP shoot, Time for Portfolio. Vaak een andere creatieveling, die PAUZE verdiend. Want zo heet mijn portretsessie.

PAUZE

Pauze gun je jezelf. Of niet. En in de haastige wereld waarin we leven is die “niet” een hele wezenlijke. Soms gaat het leven te snel en hebben we geen tijd voor pauze. Ik loop zelf voorop in die beweging, rij vooraan in de vertragende file die “altijd maar doorgaan” is.

Dat brengt me ook direct bij de angst voor afzegging: ik heb zelf mijn pauze-sessies nodig, om uit mijn hoofd en in mijn gevoel te gaan. Ik heb ze nodig, om de stemmen te bedaren. Om me te kunnen focussen op wat de ander nu écht zegt. De meest zekere gesprekspartner in mijn fotoshoots is dat met een reden. Er is een reden dat iemand een masker op heeft gezet, of juist heeft afgezet.

Om te komen tot de kern van iemand, is een gesprek een noodzaak als je het mij vraagt. Om ervoor te zorgen dat iemand volkomen zichzelf is, moet er een vertrouwen ontstaan tussen fotograaf en model. En mijn optiek is dat nog niet zo eenvoudig.

Je overgeven aan de fotograaf

Er zijn maar een paar mensen die denken: dat is de fotograaf, dus ik kan me zonder enige moeite volledig overgeven aan die man en zijn camera. Of vrouw natuurlijk, daar wil ik vanaf zijn. Het zijn vaak mensen die zich niet per se druk maken over hoe anderen naar hun kijken. Ik hoor niet bij die groep, maar heb mezelf wel aan geleerd om nooit te geposeerd op de foto te gaan. Ik vind het belangrijk dat de foto een spiegel is van mijzelf. En dat die spiegel niet vervormd is.

Dat betekent inderdaad ook dat ik me meer en meer overgeef aan de fotograaf. Dat ik erop vertrouw dat mijn foto’s met respect worden gemaakt en met respect worden geplaatst op de plekken waar ze terechtkomen. Dat gaat wederom om vertrouwen.

Vertrouwen moet je winnen, vertrouwen is geen gegeven. Vertrouwen gaat over een band opbouwen. Vertrouwen gaat over jezelf bloot geven voordat een ander zich bloot geeft. Vertrouwen gaat over het tonen van je eigen sterktes en zwakten, voordat je de ander vraagt om zo kwetsbaar voor jouw camera plaats te nemen.

Oefenen, oefenen, oefenen

Fotograaf die jou vertelt dat ie jou binnen vijf minuten op je gemak kan stellen en dan die waarachtige foto van jou kan nemen, die vertrouw ik niet helemaal. We zijn geen hypnotiseurs, of tovenaars die met een bepaalde spreuk opeens dat vertrouwen kunnen bewerkstelligen dat vertrouwen moet groeien en om te groeien is er een goede bodem nodig.

Om die reden wil ik oefenen. Om die reden zoek ik naar modellen die aan de rand van mijn comfortzone zitten. Niet per se dezelfde types als ik, mensen waarvan ik denk daar kan ik iets van leren. Mensen waarvan ik denk dat ik een gemeenschappelijke noemer heb, waar we het over kunnen hebben. Een gezamenlijke interesse. Een basis voor een goed gesprek.

Angst voor afzegging

Mijn angst voor afzegging zit hem dan ook niet in een afzegging van mij als persoon, maar een afzegging van het goede gesprek en het plezier dat ik heb tijdens een dergelijke fotoshoot. Ik kan me echt van tevoren enorm verheugen op zo'n portretsessie!

Het is een soort uitdaging, misschien wel een spel, waarbij ik ook probeer het beste van mezelf te geven. Waarin ik misschien net die vraag stel die normaal niet gesteld wordt. Of juist een antwoord geef wat normaal niet gegeven wordt.

De dynamiek van het gesprek, en het zoeken naar een echte blik is een soort sport geworden. Het is een soort wedstrijd waar je je enorm op verheugd, en die afgelast wordt vanwege de regen. Of uitgesteld natuurlijk. Hij gaat niet door om een reden die buiten jezelf ligt.

Het is die dag die je gepland hebt om naar de Efteling te gaan, om erachter te komen dat je favoriete attractie die dag door werkzaamheden niet open is. Ik kan daar oprecht van balen.

“En, ben je helemaal klaar voor onze shoot van donderdag?”
“Oh ja, goed dat je belt. Daarover gesproken…”
Je kent het vast wel.

En toch bel ik weer

Dan leg ik de telefoon neer. Ik baal even, echt. Die teleurstelling is oprecht en die gun ik mezelf ook. Maar na een kop koffie en een kwartier later begin ik alweer te denken aan wie ik de volgende keer ga vragen. Want zo werkt het bij mij. De afzegging is jammer, en het verlangen naar dat gesprek, naar die blik, naar die foto, is sterker.

Dat is misschien wel de echte kern van PAUZE. Niet alleen de pauze die ik iemand anders gun, maar ook de pauze die ik mezelf toesta als het tegenzit. Dat ene moment van stilstand, voordat ik mijn telefoon weer pak en een naam zoek. En dan typ ik: "Ik ben benieuwd of je eens voor mijn camera wil komen zitten." Want de angst voor afzegging wint het nooit van de nieuwsgierigheid naar de mens aan de andere kant.

Portretfotografie is fantastisch.

101 Tips voor Perfecte Portretfoto's

Wil jij graag weten hoe je perfecte portretfoto's kunt maken? In het boek De Portretbijbel geeft Elja je 101 tips om jouw portretfotografie naar een hoger niveau te helpen. Je ontdekt hierin de 101 beste tips die hij de afgelopen vijftien jaar als portretfotograaf heeft opgedaan.

Over de auteur

Michiel is professioneel straatfotograaf en geeft workshops en lezingen over straatfotografie. Hij schrijft columns voor Focus Magazine en is erg actief op Instagram. Daar vind je dagelijks inspiratie en tips voor je eigen straatfotografie!

0 reacties

Deel jouw mening

login of geef je gegevens op

onthoud mijn gegevens

Onjuiste combinatie e-mailadres en wachtwoord.

blijf ingelogd

annuleren

Stuur mij een e-mail bij vervolg reacties

Bekijk ons reactiebeleid.

Ook interessant

• 

  Betere buitenportretten met behulp van een flitser

  door Elja Trum

• 

  Creatieve portretten met oude achtergrondrollen

  door Elja Trum

• 

  Kinderen fotograferen: Kom dichterbij

  door Elja Trum

• 

  Video: Futuristische portretfoto's met gekleurd licht

  door Elja Trum

• 

  Inspiratie: Portretten in de studio

  door Elja Trum

Toon alle artikelen binnen Column