Frouke Ringenoldus

Het lichtkwadrant van Tom Meerman

vrijdag 24 juni 2022, 15:51 door | 1.405x gelezen | 2 reacties

Voor veel mensen is het instellen van hun camera, en daarmee het gebruik van de belichtingsdriekhoek, niet makkelijk.

Ik merk dat mijn cursisten daar steeds weer tegenaan lopen en ook ikzelf heb hier moeite mee gehad toen ik lang geleden van een compact camera overstapte naar een analoge spiegelreflexcamera.

Om de werking te verhelderen heeft Tom Meerman in zijn boek 'Het lichtkwadrant' een belangrijk onderdeel aan de belichtingsdriehoek toegevoegd namelijk het beschikbare licht, de lichtwaarde.

Dit kan natuurlijk- of studiolicht zijn of een combinatie van beide zijn. Met deze vierde pijler zijn alle factoren van licht in een foto bij elkaar gebracht.

Lichtkwadrant 3(3)


Licht meten


Om te bepalen wat de instellingen van je camera moeten worden is het belangrijk om de hoeveelheid licht te meten. Meten is weten, zo ook met het licht.

De hoeveelheid licht wordt aangegeven in de eenheid LUX, de lichtwaarden = Light Value wordt aangegeven in Lv en in hele stops.

Lichtmeten kan je aan je camera overlaten of zelf doen met een lichtmeter. Vertrouwen op je ogen zou ik niet adviseren, want je ogen zijn zo ingenieus dat ze zich aan het licht aanpassen.

Je camera meet het zogenoemde gereflecteerde licht, dit is het licht wat op je onderwerp valt en vervolgens wordt gereflecteerd naar je camera. Dit kan je ook meten met een lichtmeter.

Een lichtmeter kan ook het opvallend licht meten, dit is het licht wat op je onderwerp valt. Dit laatste wordt meestal gebruik in de studio.

Soms wordt het licht van het hele beeld gemeten soms een deel ervan. Als je je camera op de (half-) automaat zet berekend je camera zelf hoe de verschillende instellingen gaan worden.

Hierbij gaat hij uit van gemiddeld grijs, 18% grijs. Maar ja, dan wil je een sneeuwlandschap fotograferen en dan maakt de camera de sneeuw grijs en dat wil je nou net niet. Hier kom ik later op terug. Kortom belichting gaat over de hoeveelheid licht die op je sensor valt.

Ok; het licht meten? gemiddeld grijs hoe zit dat? En waarom loopt er nauwelijks een fotograaf met een lichtmeter rond? In het analoge tijdperk was het nodig om een lichtmeter te gebruiken tegenwoordig kan je camera het licht voor je meten.

Maar als fotograaf kan je het licht nog wel be´nvloeden. Zo kan je gewoon de gordijnen open doen als er te weinig licht is, een flitser of gewoon een zaklamp pakken. Teveel aan licht kan je afvlaggen.

Fotografeer je op locatie dan varieert het licht heel sterk, afhankelijk van het directe zonlicht en de schaduwen.

Sommige fotografen denken dat ze zelf kunnen bepalen hoeveel licht er is en adviseren altijd in de M-stand te fotograferen. Voor veel mensen levert dat een boel frustratie op.

Mijn vraag is dan altijd wie kan de hoeveelheid licht beter meten de belichtings-lichtmeter of jij?

Daarnaast moet fotografie vooral Plezier (ja met een grote P) zijn en hoeveel Plezier beleef je als je heel lang staat te tobben om de belichting naar wens te krijgen. Als je pech hebt is in die tijd de vogel gevlogen oftewel je onderwerp/situatie weg.

Belichting versus verlichting


Een punt van verwarring is het gebruik van de woorden belichting en verlichting, Belichting gaat over de hoeveelheid licht die op de sensor valt en die gemeten wordt door een lichtmeter.

Verlichting gaat over hoe het licht op je onderwerp valt, dus omgevingslicht, flitslampen en dergelijke.

Nog meer variabele


In een foto kunnen heel veel verschillende lichtwaarden aanwezig zijn, soms zoveel dat het dynamisch bereik van je camera niet voldoende is en dat terwijl je oog nergens last van heeft.

Op zo'n moment ga je andere beslissingen nemen, zo kan je bijvoorbeeld kiezen voor HDR of je maakt gebruik van de belichtingscompensatie. Ook filters kunnen je helpen.

Al deze factoren hebben invloed op het lichtkwadrant, filters en de belichtingscompensatie vormen de vijfde en zesde toevoeging. Tom geeft hier voorbeelden van in zijn boek en heeft de verschillende pijlers op een rijtje gezet:

Lichtkwadrant 3 2


Lichtkwadrant



In zijn boek Het Lichtkwadrant kan je hier alles over lezen.
En zoals de beschrijving zegt;

'Wat in de belichtingsdriehoek wordt uitgelegd lijkt zo logisch en is toch maar moeilijk te doorgronden. Het boek Het Lichtkwadrant verbindt in een begrijpelijk en revolutionair nieuw systeem de lichtfactoren lensopening, belichtingstijd en lichtgevoeligheid in samenhang met licht tot een sluitend geheel.'

Het is een goed leesbaar boek met veel voorbeelden en voor iemand die geen lezer is ook goed te doen. Het boek is te bestellen via van Duuren media ISBN 9789463562195.

Wil jij ook gave foto's maken?

Wil jij graag de mooiste foto's maken? Word dan nu lid van Photofacts Academy en ontdek meer dan 100 cursussen over fotografie, creativiteit, inspiratie en nabewerking.

Ik heb een gave aanbieding voor je. Meld je nu aan met 50 euro korting en ontvang gratis het boek De Fotografiebijbel thuis.

Photofacts Academy + De Fotofotobijbel

In dit boek ontdek je 105 tips voor fascinerende foto's. In de winkel betaal je hier 25 euro voor. Bovendien krijg je nu ook 50 euro korting op de cursussen!

Lid worden met korting + gratis boek
Frouke Ringenoldus

Over de auteur

Al van kinds af is Frouke aan het fotograferen, toch koos ze indertijd voor de opleiding tot opticien. Na verschillende omzwervingen besloot ze haar hart te volgen en naar de fotovakschool te gaan. Nu is ze gespecialiseerd in portret- en afscheidsfotografie. Daarnaast geeft ze verschillende cursussen.

2 reacties

  1. Jack
    Profiel Jack schreef op woensdag 29 juni 2022 om 22:36

    Klopt het dat het lichtkwadrant bedoeld is voor situaties waarin jijzelf als fotograaf invloed kan uitoefenen op het licht zoals bij portretfotografie, stillevens en macro fotografie, maar niet bij bijvoorbeeld landschapsfotografie en architectuurfotografie?

  2. Frouke Ringenoldus
    Profiel Frouke Ringenoldus schreef op donderdag 30 juni 2022 om 09:13

    Het lichtkwadrant geldt voor alles situaties dus ook landschaps- en architectuurfotografie. Ook daarbij heb je te maken en rekening te houden met omgevingslicht.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Portretfoto's Bewerken in Lightroom Classic
Masterclass Landschapsfotografie met Bas Meelker

Ook interessant

Toon alle artikelen binnen Boeken

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

48.930 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord