Cas van der Voorn

Sprookjes in Photoshop: opslaan als JPG

maandag 12 september 2011, 20:40 door | 12,574x gelezen | 20 reacties

Het werken met een uitgebreid pakket als Photoshop gaat vaak gepaard met ingesleten gewoontes. Je hebt ooit geleerd dat je de dingen in een bepaalde volgorde moet doen, dus doe je dat. En daar is niets mis mee, ware het niet dat sommige gewoontes gewoonweg niet waar zijn. Maar hoe kom je daar achter? Door het met je eigen ogen vast te stellen, bij voorkeur!

Sinds een jaar of tien werk ik met Photoshop. Het is niet toevallig dat dat samenvalt met de overgang naar digitaal fotograferen, want in de analoge tijd heb ik nooit de moeite genomen om dia's of negatieven te scannen en te bewerken op een computer.

Maar een digitaal gemaakte foto moet ook digitaal bewerkt worden, en via-via kwam Photoshop 7 op mijn computer terecht. Een tijd van veel leren en klungelen brak aan. Iedereen die met Photoshop werkt zal zich die eerste stapjes wel herinneren: Het is meer vallen dan opstaan. Je verdwaalt in de menu's, gebruikt veel te veel filters die je foto omtoveren tot een heus gedrocht en na vijf handelingen weet je helemaal niet meer waar je mee bezig bent.

Al snel ontdekte ik dat je er maar beter een vaste manier van werken op na kunt houden, een workflow dus. Zo'n workflow is voor iedereen anders, maar bepaalde dingen horen in dezelfde volgorde, zo beweerden veel websites over Photoshop. Zo bewaar je bijvoorbeeld de verscherping voor het laatst, want dat is beter. Bewerken is in feite pixels vernaggelen en vernietigen, en veel van die workflow-regels zijn bedoeld om de destructie zo beperkt mogelijk te houden.

Jpeg compressie

Een van de wetten van de workflow betreft het opslaan als Jpeg. Ik leerde dat je dat maar n keer moet doen (op het laatst dus), en dat je tussenresultaten beter in Photoshops eigen .PSD formaat kunt bewaren. Een JPG opnieuw opslaan leidt tot een mindere kwaliteit, met ondermeer de beruchte Jpeg-artefacten als resultaat. Op internet kun je heel wat artikelen vinden met voorbeelden van door artefacten verprutste foto's. Dus heb ik me altijd netjes aan die regel gehouden.

Maar af en toe gaat het toch mis, en moet ik een bewerkte foto opnieuw openen. De koude rillingen krijg ik daarvan, wetende dat een Jpeg die opnieuw moet worden opgeslagen onherroepelijk aan kwaliteit verliest. Onlangs was het weer eens zover, en ik moest een opgeslagen Jpeg heropenen.

Na het bewerken en opnieuw opslaan vergeleek ik beide versies eens goed en ik kon geen kwaliteitsverschil ontdekken. En de bestandsgrootte bleek ook identiek. Vreemd. Zou het herhaaldelijk opslaan als Jpeg in dezelfde compressie dan toch geen kwaad kunnen? Had ik me al die jaren voor niets in bochten gewrongen om de kwaliteit zo hoog mogelijk te houden? Was hier sprake van een Photoshop-sprookje?

Meten is weten


Omdat meten nog altijd gelijk staat aan weten heb ik een uitgebreide serie tests uitgevoerd.
Je kunt die test zelf uitvoeren, het recept geef ik onderaan het artikel. Maar nu eerst mijn bevindingen, gebaseerd op de uitkomsten bij drie verschillende foto's:

Op het oog, ingezoomd tot 100 procent, constateer ik geen enkel verschil tussen de opgeslagen versies. Ook de bestandsgrootte verandert niet of nauwelijks. Dat nauwelijks heeft waarschijnlijk te maken met de kleine bewerkingen die ik heb gedaan om zeker te weten dat Photoshop de foto daadwerkelijk opnieuw opslaat. Het bestand wordt in ieder geval nooit kleiner, en er wordt dus geen nieuwe compressie uitgevoerd.

De analyse met behulp van de overvloeimodus Verschil levert een egaal zwart vlak op, op het bewerkte gebiedje na. Ik zou de resultaten hier als illustratie op kunnen nemen, maar je ziet geen verschil en een zwart vlak lijkt me ook niet bijster interessant om naar te kijken.

De conclusie is dus verrassend: Het maakt niets uit hoe vaak je een Jpeg die met een bepaalde compressie is bewaard daarna weer op diezelfde stand opslaat. De Jpeg-compressie wordt slechts n keer gedaan en dus wordt de kwaliteit van je foto niet minder.

Daar horen wel een paar kanttekeningen bij:

1. De tests zijn uitgevoerd op foto's in de volle resolutie. Als je een foto hebt opgeslagen als JPG en hem daarna opent, verkleint en dan weer opslaat zul je wl kwaliteitsverlies zien. Door het verkleinen worden natuurlijk pixels weggegooid. Het is de moeite waard om uit te zoeken of de volgorde iets uitmaakt: eerst verkleinen en dan opslaan als JPG, of eerst opslaan en dan verkleinen. Dat is iets voor een volgende test.

2. Hoewel ik alleen heb getest met de optie Opslaan als... zou dit voor Opslaan voor web... ook moeten werken. Zolang je maar dezelfde compressiewaardes gebruikt als bij de eerste opslag.

3. Voor alle duidelijkheid: dit gaat alleen op voor het herhaald opslaan met dezelfde compressie, dus dezelfde waarde voor de kwaliteit. Natuurlijk wordt er meer compressie uitgevoerd als je de waarde verlaagt.

Zelf testen


Hier het recept dat ik gebruikte:
  1. Zoek een foto met een combinatie van fijne details, egale vlakken en scherpe overgangen. De visuele toets doe je op deze drie gebieden. Neem bij voorkeur een kleurenfoto, rechtstreeks uit je camera;

  2. Open de foto in Photoshop;

  3. Voer een kleine lokale bewerking uit op een deel van de foto dat niet interessant is voor de visuele vergelijking. Kloon bijvoorbeeld een klein gebiedje f voer een globale bewerking uit, bijvoorbeeld door de belichting een halve stop te verlagen. Bij de volgende versie hef je de bewerking op door de belichting een halve stop te verhogen.

  4. Sla de foto op (Opslaan als JPG...) en voer een waarde in naar keuze. Ik heb getest met 12, 9 en 3. Geef de foto een logische naam, met het nummer van de versie erin (bijvoorbeeld testfoto1, testfoto2, et cetera).

  5. Sluit de foto.

  6. Open de zojuist opgeslagen foto opnieuw en begin weer bij stap 1. Herhaal dit vier keer zodat je vijf versies van je foto hebt.
Noot: kies bij stap 3 voor n van de twee opties. Als je voor de lokale bewerking kiest dan heeft een objectieve controle geen zin, bij de aanpassing van belichting kan dit wel.

De controle


Kijk in Bridge (of de Finder/Verkenner of een ander programma waar je je foto's in catalogiseert) naar de verschillende versies en let op de bestandsgrootte: die zal bij alle versies vrijwel hetzelfde zijn.

Open testfoto 1 en testfoto 5 in Photoshop. Let op dat je, je verschillende belichtingsaanpassingen hebt gedaan, je de foto's opent met dezelfde belichting. Voor de visuele controle selecteer je testfoto 5 en plakt die in testfoto 1. Er ontstaat een aparte laag. Zoom in op een gedeelte dat je wilt bekijken en klik het oogje voor de bovenste laag uit en aan. Je zou geen verschil moeten kunnen ontdekken.

Voor de objectieve controle klik je op de bovenste laag (die met testfoto 5 erin dus) en kies je als overvloeimodus Verschil (Difference). De foto verandert in een egaal zwart vlak. Maak een aanpassingslaag Niveaus (Levels) Als het goed is ziet je lagenpalet er dan uit zoals dit:

Lagen palet

Kijk dan naar het histogram in het palet Aanpassingslagen.
Je ziet het volgende:

Levels

Het dunne lijntje helemaal links in het histogram betekent dat er alleen pure zwarten in de afbeelding aanwezig zijn. De modus Verschil berekent het verschil per pixel en geeft dat weer. Waar zwart verschijnt zit er geen verschil tussen de pixels in beide lagen. Als pixels onderling verschillen is het resultaat niet zwart. Door deze meting kun je dus vaststellen of er pixels zijn veranderd.

Cas van der Voorn

Over de auteur

Samen met James van der Borght oprichter van De Photoshoppers waar fotografen van elk niveau hun kennis van Photoshop en/of Elements kunnen verdiepen. Kennis verpakt als Video-lessen: kort, krachtig en met maximale ondersteuning. Wij doen zelfs verzoeknummers. De Photoshoppers: Leren in je luie stoel.

20 reacties

  1. libeco
    Profiel libeco schreef op maandag 12 september 2011 om 21:10

    Net even snel een testje gedaan met "Save for web". Tien keer opnieuw opgeslagen en reken maar dat de compressie zichtbaar is. Het zou kunnen dat Photoshop slim genoeg is om bij "Save as" de metadata te herkennen van de eigen compressie, waarna besloten wordt om andere compressie toe te passen. "Save for web" verwijderd deze metadata volgens mij.

    Toen ik hetzelfde herhaalde met "Save as" kreeg ik iedere keer een andere bestandsgrootte en leek de kwaliteit ook achteruit te gaan, maar lang niet zo snel als bij "Save for web"

  2. gast schreef op maandag 12 september 2011 om 21:15

    Cas, ik heb een vergelijkbare ervaring. JPG-foto's die ik in Lightroom bewerk zien er zo op het oog prima uit en ze zijn prima te gebruiken in print. Ik heb voor mezelf vastgesteld dat de techniek is verbeterd. Maar het is ook afhankelijk van de software. Jpg's bewerken met Canon's DPP levert een afgrijselijke foto op en met Paint Shop gaat maar net iets beter. Maar als je kijkt naar opnieuw opslaan dan is Paint Shop niet slecht, mits gebruik maken van 'Exporteren' en hoogtse kwaliteit compressie instellen.

    Met deze ervaring vraag ik met overigens af of er nog enig voordeel zit in het werken met RAW-bestanden. Is wel bon-ton onder fotografen, maar het lijkt mij ook een bijna kerkelijk dogma.

    Is dit nu een blog, een artikel of een column? vrolijk

  3. Wolverlei
    Profiel  Wolverlei schreef op maandag 12 september 2011 om 21:17

    Beste Cas,

    Ik ben het met je eens dat JPG helemaal niet zo'n "gevaarlijk" bestand is als menigeen denkt, maar ik heb toch wel een kanttekening. Wanneer je een JPG opslaat comprimeert het bestand. Er worden pixels weggelaten volgens een bepaald algoritme die bij het opnieuw openen weer worden bijverzonnen. Ook bij compressiefactor 12. Wanneer je niets verandert dan zal de foutkans heel laag zijn, maar de kans bestaat. De kans dat je dat ooit ziet is dus gering.Maar iedere keer openen en sluiten is iedere keer een andere bewerking en kan dus iets anders uitgevoerd worden. Ga je een JPG wijzigen dan is de kans op missers steeds iets groter en zeker als je meer gaat comprimeren ga je dat beter zien omdat de kans op fouten dan ook groter is.
    Normaal gesproken fotografeer je in RAW waarna iedere keer dat je een foto anders nodig hebt er een nieuw "ander" bestand gemaakt wordt en je dus nooit een slechter beeld krijgt dan de vorige keer, alleen kans op een beter beeld omdat intussen de RAW converter verbeterd is.

    Dit is dan ook meteen de reden waarom je als fotograaf altijd in RAW moet fotograferen. Door continu ontwikkelingen in de converters krijg je steeds beter de kans om een goed beeld te "ontwikkelen" uit je RAW bestanden. Een JPG is al ontwikkeld in je camera en daarna is heel veel niet meer aan te passen. Je moet maar hopen dat de camera het goed doet. Niet goed is jammer dan...

    Om te voorkomen dat je JPG origineel als je die hebt (wie heeft ze niet...) toch zou beschadigen moet je je JPG als origineel bewaren en altijd "opslaan als" toepassen wat dan nooit tot bereken fouten kan leiden omdat je het origineel steeds onbewerkt opslaat. Je kunt het origineel ook converteren naar DNG waardoor het duidelijk is dat dit een origineel is. Het is nooit hetzelfde DNG type als van een RAW bestand uiteraard, maar wel duidelijk.

    Daarnaast kun je ook overwegen om Lightroom te gaan gebruiken. Voor de meeste handelingen die je op een originele foto zou willen toepassen heb je aan LR voldoende en veel handelingen zijn ook veel slimmer bereikbaar dan in PS. Het voordeel van LR is dat je nooit het origineel opslaat in gewijzigde vorm, maar dat de wijzigingen in een xml bestand zitten en pas wanneer je exporteert die wijzigingen toegepast worden. Bij JPG zitten ze ingebakken, bij RAW zitten ze er naast en zie je in andere beeldbrowsers 2 bestanden.

    m. vr gr
    Martin Stevens

  4. gast schreef op maandag 12 september 2011 om 21:19

    @libeco. Bij 'Save for web' is de compressie misschien scherper. Maar als je tien keer een jpg-foto opslaat, dan lijkt het me sowieso zichtbaar kwaliteitsverlies op te leveren. Dat van vergroting van de bestandsgrootte merk ik ook wel eens, maar dat staat los van de kwaliteit.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Photoshop Tips

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.815 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.815 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.