Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Sabine Gankema

6 tips voor stilleven fotografie

zaterdag 9 maart 2013, 22:41 door | 28,629x gelezen | 10 reacties

Canon blies in verband met de lancering van de nieuwe EOS M camera's vijf traditionele fotografiestijlen nieuw leven in. De afgelopen week stond het fotograferen van een stilleven in de schijnwerpers. Voor mij een inspiratie om met dit initiatief mee te gaan en een eigen interpretatie te geven aan stilleven fotografie, want waar moet je nou op letten bij het maken van een stilleven?

Ter ondersteuning voor dit artikel gebruik ik het Nikon cameraboek van Klaus Kindermann. Stillevens fotograferen is namelijk lang niet zo makkelijk als het lijkt. Toen ik dit idee vanochtend aan het voorbereiden en uitwerken was, had ik niet verwacht pas tegen een uur of zes klaar te zijn.

Eerst ben ik allerlei objecten gaan verzamelen in- en rondom het huis. Bij het fotograferen van een stilleven is het belangrijk dat je het spannend houdt. Probeer dus een boeiende compositie neer te zetten. Dit vergt uiteraard veel van je creativiteit, maar als het even meezit heb je aan het einde van de dag een mooi plaatje dat zo aan de muur zou kunnen!

1. Begin eenvoudig


Als je een interessante compositie met bijvoorbeeld stukken fruit, decoratiestukken of alledaagse items maakt, kun je in principe gewoon vanuit huis beginnen met het maken van foto's. Stilleven fotografie wordt ook wel tafelbladfotografie genoemd.

Zoek een plek op in huis bij een groot raam waar je veel licht vangt voor je foto's. Schuif er een tafeltje naartoe en je hebt zo je eigen mini-studio. Een raam op het noorden geeft hierbij het meest ideale licht.

2. Achtergrond


De achtergrond bij een stilleven is erg belangrijk. Als de foto vanaf een hoge hoek gemaakt wordt, kan het tafelblad eventueel als achtergrond dienen. Wat ook goed werkt is de tafel bedekken met een geschikt kleed of een vel papier. Wanneer je een foto vanuit een lagere hoek maakt, kun je het vel papier vanaf het tafelblad omhoog laten lopen en de rand laten steunen tegen bijvoorbeeld een stapel boeken.

Een dergelijke fotoachtergrond wordt ook wel een 'infinity curve' genoemd, omdat er geen duidelijke rand te zien is en de foto oneindig lijkt door te lopen. Bij gebrek aan een groot vel papier, heb ik bij mijn eigen foto's gebruik gemaakt van een witte muur als achtergrond en een aantal witte papieren als ondergrond.

Scooter

3. Belichting


Probeer het liefst gebruik te maken van natuurlijk licht, dus zorg ervoor dat de lampen in de ruimte zijn uitgeschakeld. Het mooiste is als de constructie die je gemaakt hebt, belicht wordt door het raam vanaf één kant. Vervolgens fotografeer je recht van voren.

Het lichteffect hangt natuurlijk af van de grootte van de ruimte en de oppervlakken. Als de muren en het plafond wit zijn, wordt het licht dat door het raam valt gereflecteerd in de ruimte, waardoor je onderwerp van alle kanten meer licht vangt. Wanneer de ruimte erg donker is, valt er veel meer schaduw over je onderwerpen heen.

Ants

4. Witbalans


De lichtkleur is afhankelijk van de bron, zoals het daglicht. Pas op, want ook dit licht varieert. Bij zonsopgang en zonsondergang is het licht roder en midden op de dag is het licht koeler. Het licht op een bewolkte dag of in de schaduw krijgt een nog koeler effect. We praten hier dan over kleurtemperaturen.

Bij mijn foto's is ook te zien dat naarmate de dag vordert, mijn foto's koeler worden. Sommige foto's lijken meer een blauwere gloed over zich te hebben dan andere. Als je foto's opslaat als RAW-afbeelding, hoef je niet per se rekening te houden met witbalansinstellingen.

Witbalans houdt in dat je de kleuren in een foto corrigeert, rekening houdend met het licht waarin je de foto neemt. Wij zien het niet altijd, omdat onze hersenen kleuren automatisch onderscheiden, maar camera's zijn er erg gevoelig voor. Daarom kan het soms ook zo zijn dat wij gewoon tl-licht zien, maar de camera een blauw waas geeft.

Over het algemeen levert de automatische witbalansinstelling prima werk, zowel binnen als buiten. Als je niet tevreden bent over de kleur biedt de camera vaak verschillende voorkeursinstellingen (zonlicht, bewolkt, schaduw, et cetera) die uitkomst kunnen bieden.

Radio
Hier is de blauwe waas die later op de dag verschijnt duidelijk zichtbaar.
Let dus goed op dat foto's niet te koel worden.

5. Scherptediepte


Een andere belangrijke instelling op je camera voor een stilleven is scherptediepte. Dit is het gedeelte van het onderwerp waarop je camera scherpstelt. Het objectief kan maar op één beeldvlak scherp worden gesteld.

Dit houdt in dat alleen het deel van het onderwerp met de focus scherp is. Het gedeelte dat om de focus heen zit is slechts iets onscherper. Uiteraard kan je dit ook aanpassen aan de hand van het diafragma. Met een klein diafragma, zoals f/16 of f/22, krijg je juist een groot scherptediepte. Maak je het diafragma juist groot, zoals f/2.8 en f/4, dan wordt de scherptediepte kleiner. Het is leuk om hier mee te experimenteren en levert vaak mooie effecten op.

Cookies

6. Statief


Als laatste tip raad ik echt aan om een statief te gebruiken! Veel foto's die ik in eerste instantie vanuit de hand genomen heb, waren net iets bewogen. Toen ik mijn statief erbij pakte werden de resultaten beduidend beter.

Sabine Gankema

Over de auteur

Sabine studeert journalistiek op de hogeschool van Utrecht. Naast haar studie heeft ze één grote hobby: fotografie. Samen met haar spiegelreflexcamera gaat ze regelmatig op pad door heel het land. Het liefst fotografeert ze dieren en de natuur. Sinds kort houdt ze een eigen blog bij in het kader van 'leren fotograferen'.

10 reacties

  1. Bram Berkien
    Profiel  Bram Berkien schreef op zondag 10 maart 2013 om 06:46

    Goede tips Sabine. Nummer 2 (achtergrond) wil ik nog wel aanvullen: bij hobbywinkels kun je vaak voor 1 euro een groot wit vel papier kopen (A2 bijv). Zeker als je kleine objecten fotografeert zoals jij hierboven is dat groot genoeg, en het is net weer een stapje verder dan het behang op je kamer vrolijk

  2. Sabine Gankema
    Profiel Sabine Gankema schreef op maandag 11 maart 2013 om 09:39

    Hee Bram, bedankt weer voor jouw tip! Ik heb onlangs zo'n groot vel papier aangeschaft en ben daar al druk mee in de weer geweest, het is echt een uitkomst zo'n ding vrolijk

  3. specialmini
    Profiel specialmini schreef op dinsdag 12 maart 2013 om 11:38

    Absoluut onontbeerlijk vind ik de daglichtlamp. Ik heb een hele lichte die kan ik dan b.v. boven m'n hoofd houden voor speciale effecten en je kunt er goed schaduwen mee vermijden!

  4. jeffrey
    jeffrey schreef op dinsdag 12 maart 2013 om 12:13

    Goed stukje echter heb ik liever een opname box, deze kun ke al vinden voor een tientjes op internet.
    grote voordeel is dat je alles goed en gelijkmatig uit kunt lichten.
    geen last van veranderende kleurbalansen

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

55.989 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

55.989 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.