Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Erik van Rosmalen

Bescherm je foto's tegen online diefstal

maandag 7 mei 2018, 10:30 door | 57,697x gelezen | 26 reacties

Zo af en toe scan ik met Google Images of met Tineye het internet. Puur om te zien waar mijn foto's gebruikt worden. En het resultaat is uitgebreid. Helaas, want het is allemaal zonder toestemming: webshops in Japan en China, een Zuid-Amerikaanse platenmaatschappij, diverse weblogs in Rusland en Indonesie, apotheken in de Caribbean, een bluesband in Texas en een iPhone app.

Voorkomen is beter...


En wat doe je daar dan mee? In de praktijk kun je helaas vrij weinig. Natuurlijk kun je mails gaan sturen, met een factuur. Er is immers misbruik gemaakt van je beeld dus je hebt recht op een vergoeding. Maar er recht op hebben en hem krijgen, dat zijn twee verschillende dingen.

En in sommige gevallen moet je je afvragen of het alle moeite waard is, terwijl je in andere gevallen al op voorhand weet dat je geen enkele reactie krijgt. Hoe dan ook, je bent beter af door je werk zo goed mogelijk te beschermen. Maar hoe? Ook daar zijn verschillende mogelijkheden en meningen over. Ik zet er een aantal op een rijtje:

Verklein je foto's


Het spreekt uiteraard voor zich dat je je foto's niet in de hoogste resolutie online zet. Een bestand dat in pixels beperkt is en gecomprimeerd, laat zich minder makkelijk afdrukken. Helaas is de grootte van je foto steeds minder belangrijk, aangezien meer en meer beeldmateriaal toch alleen online wordt gebruikt.

Het bezit van een ongecomprimeerd RAW-bestand is natuurlijk wel dé beste manier om te bewijzen dat het echt jouw beeld is!

Lock 500px
Ongecomprimeerde RAW's zijn de beste manier om je eigendom aan te tonen.
Al zijn negatieven misschien wel nóg overtuigender.

Plaats een watermerk


Soms is het middel ernstiger dan de kwaal. Dat vind ik zelf bijvoorbeeld van watermerken, tekst of grote logo's in een foto. Het hele doel van een foto op internet zetten is immers dat je hem laat zien aan anderen. De beleving van het beeld gaat er deels door verloren.

Onze hersenen werken nu eenmaal zo, dat een dergelijke tekst over je foto een eigen leven gaat leiden. Tekst stuurt je gedachten. De tekst 'Paarse krokodil' doet je als lezer nu normaal gesproken aan een (opblaas)reptiel denken. Klopt, toch? Weg is de beleving van je onderliggende foto... Ik zou het zelf dan ook afraden, maar er zijn genoeg fotografen die erbij zweren.

Plaats een copyrightmelding


Zet in of direct naast of onder je foto een copyrightmelding. Bijvoorbeeld '© 2013 Erik van Rosmalen Tekst en Fotografie'. Dat mag je te allen tijde doen, ook als je je werk nergens officieel heb laten registreren. Of je er vervolgens nog dingen bij zet als 'All rights reserved', dat maakt niet uit.

Een groot misverstand is overigens dat een copyrightmelding verplicht is. Sterker nog, hij heeft geen enkele officiële waarde. Het kan echter nooit kwaad, aangezien het wellicht een deel van de gebruikers er toch van weerhoudt je foto ongevraagd te gebruiken. Ook kan iemand die je foto misbruikt niet meer zeggen dat hij/zij het niet wist dat er auteursrecht op je foto's rust.

Watermerk
Een copyrightmelding zou ik persoonlijk klein en onderin plaatsen.
Een watermerk door de foto leidt af en verstoort je beeld.

Blokkeer de 'right click'-optie


Met sommige CMS-systemen is het mogelijk om de optie te blokkeren, waarmee een gebruiker met de rechtermuisknop een foto kan downloaden. Je krijgt dan een waarschuwing in plaats van het menu waar je de bron van het bestand kunt opvragen.

Nee, ik maak me geen illusie: ook als je deze optie blokkeert, is het met een beetje kennis heel goed mogelijk een foto te jatten. Vaak lukt het al, als de bezoeker van je website Javascript tijdelijk uitzet. En zelfs met een simpel screenshot kan een foto al gekopieerd worden. Toch wordt het met deze optie weer net een stukje moeilijker, waardoor weer een deel van de mensen zal afhaken.

Zet je foto's in Flash


Een variant op het blokkeren van de rechtermuisknop: je foto's in een gallery plaatsen, waarbij ze automatisch vertoond worden en je ze ook niet kunt opslaan. Dat kan bijvoorbeeld in flash (al wordt dat op termijn vervangen door HTML5).

Groot nadeel hiervan is, dat dit de zoekmachineoptimalisatie van je website geen goed doet. Ook kunnen sommige (oudere) computers of tablets je website dan niet weergeven. En overdreven gezegd: als je niet gevonden wordt, worden je foto's niet gezien.

Voeg je informatie toe aan de metatags


Een slimmere en elegantere oplossing is het toevoegen van meta-informatie. Als je gebruik maakt van Lightroom, maar ook in Bridge, dan kun je je gegevens toevoegen aan je foto's. Zo kun je in veel gevallen onomstotelijk aantonen dat een beeld van jou afkomstig is (mocht dat al een issue opleveren, omdat je geen hoge resolutiebestanden meer hebt). Let er wel op, dat je deze meta-informatie niet verwijdert bij het opslaan voor web!


Het stomste wat je kunt doen, is zelf je rechten opgeven. Toch gebeurt dat vaak genoeg. Want wie leest alle kleine lettertjes? Lees dus altijd de voorwaarden van een website waar je eventueel een foto uploadt!

Steeds meer 'fotowedstrijden' zijn in feite verkapte marketingacties, waarmee merken relatief goedkoop aan beeldmateriaal komen, dat ze in campagnes kunnen gebruiken. Dat is op zich niet erg, maar realiseer je wel waar je precies je foto voor afgeeft!

Helaas zijn ook de 'Algemene voorwaarden' een steeds lastiger fenomeen. Zo geef je bij diverse sociale netwerken inderdaad toestemming om je geuploade content te 'reproduceren'. Enerzijds is dat noodzakelijk, omdat functies van Twitter, Facebook of Google+ anders niet werken.

Een foto delen op een Facebook-timeline of een retweet zijn immers ook 'vermenigvuldigingen' van je werk. Maar als je de regels zwart op wit hanteert, kan het ook betekenen dat de netwerken er commercieel mee aan de haal kunnen gaan.

Maak legaal gebruik makkelijker


Het linkt wat tegenstrijdig, maar toch: als je zorgt dat -bijvoorbeeld- bloggers je beeld gemakkelijker op een legale manier kunnen gebruiken, voorkom je ongewenst gebruik. Op Flickr heb je bijvoorbeeld de mogelijkheid je foto's volgens Creative Commons licenseren.

Het resultaat: legaal gebruik van je foto's op (als je dat wilt) niet-commerciële websites. Met een link terug naar je photostream op Flickr. Zo krijg je toch wat traffic én je weet waar je beeld gebruikt wordt.

Creative Commons FranzPatzig
Foto Franz Patzig/Creative Commons

De allerbeste oplossingen


Hoe goed de oplossingen hierboven ook zijn: het blijft altijd mogelijk een foto te 'jatten'. De beste oplossing lijkt te zijn om dan maar geen enkele foto te delen. Maar toch, ook vroeger, toen het internet nog niet bestond, werden er foto's 'gestolen'. Denk aan het scannen van de klassenfoto op de basisschool of een oom die een foto-van-een-foto maakte om er geen extra te hoeven bestellen...

Al met al is er dus één nóg betere oplossing. Maak je niet (te) druk. In 99 van de 100 gevallen gaat de 'diefstal' meer om het morele dan om het financiële probleem. Als je een foto van 900px breed online zet, is er hooguit een matige kleine afdruk van te maken. Natuurlijk, het blijft een inbreuk op je recht, maar toch.

Als iemand dat wil doen: leven en laten leven. Ik geloof immers niet dat ze er anders voor betaald zouden hebben, wel? Het sop is de kool niet waard. Leuk is het niet, netjes al helemaal niet, maar het is nu eenmaal in de huidige tijd het probleem waar we mee leven. Winkeliers doen ook aangifte van winkeldiefstal, maar ze berekenen een bepaald percentage al wel door als bedrijfsrisico. Uiteraard kun je dit soort zaken ook uit handen geven, maar het is aan ieder voor zich of het je dat waard is. Niet eens zozeer financieel, maar ook in de rompslomp en moeite.

Zwitsal product shot
Zeker niet mijn beste, maar wel mijn meest 'geleende' foto. Een oude en naar mijn huidige inzichten niet al te beste foto van wat Zwitsal-producten, die in een aantal Chinese webshops gebruikt wordt.

Mijn oplossing


Van mijn eigen voorbeelden heb ik in ieder geval actie ondernomen tegen de platenmaatschappij en de ontwikkelaar van de app: die hadden beter kunnen weten en hebben een rekening gekregen. De overigen heb ik -waar mogelijk- gemaand de foto te verwijderen of in een enkel geval met terugwerkende kracht toestemming gegeven (na ze te hebben uitgelegd dat het zo niet werkt). Ongetwijfeld zijn er lezers die het anders doen, maar in de context van dit artikel: beter voorkomen dan genezen, toch?


Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 7 mei 2018.
De eerste publicatiedatum is maandag 8 april 2013, 20:00.
Erik van Rosmalen

Over de auteur

Erik werkt als tekstschrijver en fotograaf bij Commond, waar hij zich ook bezig houdt met webteksten, SEO, videoproducties en social media. Ook is hij freelance fotograaf. Mensen vormen daarbij het hoofdonderwerp: portret- en reportage-fotografie. Volg Erik ook op Twitter of Facebook!

26 reacties

  1. Nanske
    Nanske schreef op maandag 8 april 2013 om 21:28

    Wat betreft meta data, deze al gelezen?

  2. Robert
    Profiel Robert schreef op maandag 8 april 2013 om 22:06

    Creative Commons lijkt leuk, maar het werkt in de praktijk voor geen meter. Some rights reserved wordt bijna altijd vrij vertaald in "snaaien maar".

    Ik geloof dat ik hem eerder al eens op Photofacts heb genoemd: Roel Wijnants is een Haagse straatfotograaf die op Flickr werkt met CC (naamsvermelding verplicht, geen commercieel gebruik), en dat gaat nogal eens mis. Hij heeft al een aardige collectie verzameld: flickr.com/photos/roel1943/sets/72157627897365335. Vooral de Nederlandse online media zijn meestergraaiers (al wordt in mailverkeer standaard de schuld gegeven aan de onwetende stagiaire).

    Onlangs kwam ik op Tumblr een fotograaf tegen die op zijn blog had vermeld "No rights reserved. For me, it was just fun taking these pictures". Niet handig voor de broodfotograaf, maar wanneer je het je kan veroorloven misschien wel zo relaxt.

  3. Marcel
    Marcel schreef op maandag 8 april 2013 om 23:52

    Flash is ook geen bescherming omdat in de achtergrond nog steeds de foto in de browser geladen wordt en zo ook vanuit het cache op te slaan is.

    Flash is alleen maar een decorstuk welke het mooi en flitsend uit laat zien maar daarachter gaat alles nog de gangbare manier.

    Ik heb op alle foto's mijn naam staan die ik waar dan ook publiceer. De foto's die de modellen krijgen zijn uiteraard zonder naamsvermelding maar ik vraag wel om mijn naam te vermelden als dat mogelijk is.

    Naja het is soms ook wel een eer dat een ander een foto van jou gebruik zolang ze maar niet proberen te verkopen dat zij de maker van de foto zijn.

  4. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 9 april 2013 om 06:29

    @Nanske: Klopt - al had ik dit artikel inderdaad nog niet gelezen, dank je! Maar bij Facebook en Twitter kun je sowieso al vraagtekens plaatsen voor wat betreft je rechten. Zolang je foto's deelt op je eigen ruimte zit je gelukkig niet met dat probleem!

    @Robert: Ook dan wordt er nog misbruik gemaakt, zeker. Maar de kans dat je beelden ook op de goeie manier vertoond worden (met naamsvermelding) nemen natuurlijk wel toe.

    @Marcel: Dat klopt, maar een deel van de gemiddelde computergebruikers schakel je al uit natuurlijk, een foto vinden in de cache, dat lukt niet iedereen. Maar ook bij Flash is een screenshot zo gemaakt. En daarbij: ik raad flash ook af gezien de komst van html5 én de SEO-onvriendelijkheid ervan. Daarnaast gaat het - in mijn geval - niet eens zozeer om die naamsvermelding, maar het feit dat er betaald dient te worden voor gebruik.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.

Ook interessant

Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

56.048 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

56.048 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.