Johannes Klapwijk

Een objectief voor macrofotografie kiezen

zaterdag 19 februari 2011, 23:10 door | 52,698x gelezen | 56 reacties

Als ik een vraag regelmatig krijg dan is het de vraag welke macrolens mensen aan moeten schaffen op het moment dat ze willen beginnen met macrofotografie. En dat is best een lastige vraag omdat het vooral afhankelijk is van je budget, persoonlijke voorkeur en van de onderwerpen die je wilt gaan fotograferen. Ik zal proberen hier wat belangrijke punten op rij te zetten.

Goedkope alternatieven


Allereerst kan het handig zijn om in eerste instantie een goedkope oplossing te kiezen. Vooral als je niet zeker weet of deze tak van sport iets voor je is dan is het uitgeven van enkele honderden euro's aan een echte macrolens misschien niet direct de juiste keuze.

Er zijn eigenlijk drie betaalbare mogelijkheden op dat vlak, maar zoals meestal is het zo dat je bij minder betalen ook mindere middelen hebt en hierin schuilt dus het gevaar dat je ontmoedigd raakt terwijl je dat met een goede macrolens niet zou raken. Houd dat dus in je achterhoofd als je worstelt met een setje tussenringen, een voorzetlens of een omgekeerde 50mm.

Tussenringen
Met tussenringen voeg je tussen je camera en je lens een extra ring toe. Hierdoor staat je lens verder van je sensor, wat betekent dat je meer millimeters hebt met dezelfde scherpstelafstand. Je vergroting word dus grote. Logischerwijs heb je dus ook het meeste effect op korte lenzen. Een combinatie met een vaste brandpunt als een 50mm f/1.8 is ideaal. Een setje van drie tussenringen van bijvoorbeeld Soligor of Kenko hoeft helemaal niet zo duur te zijn (reken rond de 100 euro).

Kenko tussenringen

Zoals al gewaarschuwd zijn er echter beperkingen. Je krijgt namelijk een maximale scherpstelafstand. Simpel gezegd, je kunt alleen nog macro fotograferen want als je een landschap scherp probeert te stellen op die boom twintig meter verderop dan lukt dit niet. Een tweede nadeel is dat je licht verliest. Met tussenringen krijg je langere sluitertijden onder dezelfde omstandigheden.

Waar je op moet letten bij het kopen van tussenringen is dat sommige ringen geen contactpuntjes hebben. Dit betekend dat je camera dus geen informatie maar krijgt van je lens en de lens niet meer van de camera. Je verliest dus de mogelijkheid tot auto focus en soms moet je zelfs met je diafragma preview knop handmatig diafragmeren. Onwijs onhandig, dus koop een setje die netjes de communicatie tussen lens en camera doorgeeft. Bij twijfel zou ik het in de winkel uitproberen.

Een ander bijkomend voordeel is dat, zelfs als je hierna besluit een macrolens te kopen, tussenringen ook prima te combineren zijn met een macrolens voor echte abstracte close-ups.

Voorzetlens
Een andere optie is dat je een soort filter aan de voorkant van je gewone lens klikt of schroeft waardoor je dichterbij scherp kunt stellen. Ik kan hier niet zo veel over vertellen omdat ik er zelf geen ervaring mee heb, maar wat ik van anderen heb gehoord en gemerkt is dat de beeldkwaliteit en je scherptediepte flink afneemt.

Canon 500D macro voorzetlens

Dit is nog te corrigeren door een paar stops te diafragmeren. Als ik het zo een beetje meekrijg is het meer prutsen en worstelen dan met tussenringen, dus mijn advies zou eerder zijn een setje tussenringen te kopen. Als er mensen zijn die wel goede ervaringen hebben met een voorzetlens dan ben ik erg benieuwd naar die input.

Omgekeerd 50mm objectief
Er zijn omkeerringen beschikbaar waarmee je op een lens met een bepaalde filtermaat een ring schroeft waar je dan een 50mm objectief omgekeerd weer voor kan schroeven. Met een 50mm lens omgekeerd voor je gewone lens kun je opeens extreem dichtbij focussen, maar heb je opeens ook extreem weinig scherptediepte.

Ik heb erg creatieve foto's met deze constructie gezien, maar de toepassing is vrij beperkt, je word haast gedwongen tot abstracte, extreem close-up fotografie en dat betekend dat het in ieder geval een totaal andere ervaring is dan een macrolens. Je kunt deze opzet dus prima gebruiken als je extreem close-up foto's wilt maken, maar om te kijken of macrofotografie iets voor je is zou ik het niet aanraden.

Als je al een 50mm lens hebt is het wel een goedkope oplossing omdat je alleen maar een omkeerring hoeft te kopen. Hieronder een voorbeeld van een foto zoals die gemaakt zou kunnen worden met behulp van een omgekeerd objectief.

Blauw druifje abstract
Canon 5D Mark II, Sigma 150mm, Soligor extension tube 36mm, 0.8 seconden, f/2.8
Vanaf statief en handmatig scherpgesteld

Een 'echt' macro objectief


Tot zo ver de alternatieven, wat nu als je zeker weet dat macrofotografie iets voor je is of je wilt gewoon het liefst het in een keer goed doen. Hoe kies je nu het juiste objectief uit de zee van aanbod?

Brandpuntsafstand
Naar mijn mening zul je als eerste moeten bedenken wat je wilt fotograferen. Kies je voor insecten dan moet je verzinnen dat vooral de grotere insecten (vlinders, libellen) vaak schuw zijn en niet zo gemakkelijk te benaderen. Een grotere brandpuntsafstand is dan erg handig omdat het een betere werkafstand geeft.

Zweefvliegen laten je over het algemeen al wat dichterbij komen. Fotografeer je liever bloemen, abstracten in de natuur of gewoon huiselijke details als munten dan is de brandpuntsafstand niet meer belangrijk voor werkafstand. Je zou dan dus een kortere lens kunnen kopen.

De meeste macro lenzen lopen van 60mm tot 180mm brandpuntsafstand. Bij 180 millimeter moet je bedenken dat je veel sluitertijd nodig hebt om scherpe foto's te garanderen. Dat houd in dat je midden overdag niet zo'n probleem hebt, maar is het iets bewolkt en wil je toch fotograferen op f/8 om maar iets te noemen dan kom je al gauw op een statief uit. Wil je bij het mooiste vroege ochtendlicht foto's maken is een statief per definitie nodig, maar bij weinig licht is ook een 100mm macrolens niet zo gemakkelijk uit de hand te gebruiken.

Blauw druifje
Canon 5D mark II, Sigma 150mm, 0.3 seconden, f/2.8
Vanaf statief en handmatig scherpgesteld

Wat ik persoonlijk zou aanraden is dat wanneer je insecten wilt gaat fotograferen, je dan voor minimaal 100 millimeter gaat. Persoonlijk ben ik bijzonder tevreden over mijn Sigma 150mm, maar als ik overdag vlinders of libellen fotografeer zet ik er bij genoeg licht ook nog een 1.4x converter tussen voor nog meer millimeters.

Hoef je geen bewegende dieren te fotograferen dan zou ik bijvoorbeeld de Tamron 90mm aanraden, meer millimeters geeft nog steeds een betere isolatie van je onderwerp, dus wat ik ook zou fotograferen, persoonlijk zou ik niet zo snel een 50mm kopen, tenzij dit vanwege het budget je enige keuze is.

Autofocus snelheid
Naast de brandpuntsafstand kan het handig zijn te kijken naar de snelheid van de autofocus. Zelf stel ik veelal handmatig scherp, maar zeker als je achter actieve onderwerpen aangaat dan is het wel belangrijker dat je snel kun scherpstellen. Omdat het bereik van een macrolens zo groot is duurt het sowieso langer om scherp te stellen. Een grotere snelheid van focussen is dus wel een groot voordeel. Ik kan hier verder geen ervaringen over delen, dus ik zou je aanraden ook dit in de winkel uit te proberen.

Beeldstabilisatie
Tegenwoordig hebben de nieuwste macrolenzen beeldstabilisatie. Wanneer je er niet van houd om vanaf statief te fotograferen kan dit een erg belangrijk aspect zijn aan een lens. Het nadeel is uiteraard dat de lenzen gemiddeld wel een stuk duurder zijn.

Canon 100mm f/2.8 L Macro IS USM
Canon 100mm f/2.8 macro objectief met beeldstabilisatie

Ik hoop dat dit een goede eerste stap is in een eventuele keuze en ben ook erg benieuwd naar meningen en ervaringen van anderen.

Cursus Macrofotografie

Heb je zin om ook eens een poging te wagen om met macro fotografie aan de slag te gaan? Ik denk dat mijn cursus macrofotografie voor Photofacts Academy een hele mooie start kan zijn en volop kan inspireren om zelf het veld in te gaan en mooie macrofoto's te maken.
Johannes Klapwijk

Over de auteur

Johannes Klapwijk heeft zich al een jaren intensief toegelegd op natuurfotografie. In het voorjaar en de zomer ligt de nadruk op macrofotografie. Maar ook grotere onderwerpen binnen de natuurfotografie boeien: van vogels tot landschappen.
Johannes verzorgt ook workshops in natuurfotografie.

56 reacties

  1. Erik
    Profiel Erik schreef op zondag 20 februari 2011 om 00:06

    Ik gebruik zelf een Nikon 300mm f/4 voor het fotograferen van insecten. Het voordeel van deze lens is dat je zo'n 1,5 meter afstand kan houden. Daarbij is deze lens ook voor vogels e.d. te gebruiken. Sins kort heb ik er ook een 105mm bij maar de 300mm blijft favoriet. Moet je wel een statief bij gebruiken natuurlijk en soms gebruik ik tussenringen.

    Ik ben een grote fan van Ronnie Gaubert. Die man heeft fantastische macro foto's gemaakt met deze lens.

  2. leo
    Profiel leo schreef op zondag 20 februari 2011 om 06:09

    Interessant stuk over tussen ringen en omkeer ringen. Zeker die laatste categorie lijk me echt uitnodigen tot experimenteren. Ik heb zelf een echte macrolens, een tweedehands Tamron 90 mm F2.8. Niet veel duurder dan de ringen en de lens is een genot, waarbij ik moet vermelden dat ik m meer voor algemeen gebruik inzet.

  3. tonv
    Profiel tonv schreef op zondag 20 februari 2011 om 06:26

    Voordat ik mijn Canon EF 100 f/2.8 Macro kocht heb ik met veel plezier de Canon EF 25II tussenring gebruikt op de Canon EF 135 f/2L en EF 200 f/2.8L. De resultaten waren verbluffend; zo zelfs dat vergelijkbare shots met de genoemde Macro lens een mooiere achtergrondvervaging (bokeh) gaven.

    Maar fotograferen met de tussenring vraagt om extreme beheersing en zoals gezegd wordt de scherptediepte wel erg klein. Dus je hit rate is minimaal. Ik ben bijzonder content met de Canon EF 100 f/2.8 Macro die een erg snel AF heeft en daardoor breed inzetbaar is. Ik gebruik 'm ook voor street photography.

    Ik zit er aan te denken om 'm te verruilen voor de Canon EF 100 f/2.8L IS maar ik begrijp uit de tests dat die qua Image Quality niets toevoegt. Toch ben ik benieuwd of Image Stabilization zo'n enorme sprong voorwaarts is.

  4. leo
    Profiel leo schreef op zondag 20 februari 2011 om 06:36

    Ja Ton, die IS zal voornamelijk liggen aan waar je hem voor gaat gebruiken. Bij macro lijkt het me toch wat onzinnig, maar voor algemeen gebruik zeker een groot voordeel. Ik zit er zelf ook aan te denken, maar ja, of het verschil het waard is? De lens ziet er in ieder geval prachtig uit..

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

51.444 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

51.444 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.