Actie: 100+ fotografiecursussen + boek - Nu 75 euro voordeel! Word nu lid!
Bas de Meijer

Waarom mooier niet altijd beter is

zondag 12 juni 2016, 14:14 door | 10.009x gelezen | 79 reacties

Een maand geleden ging een zware schok door de fotografische wereld. Steve McCurry was betrapt op, nogal slordig, bewerken van foto's. Nu is manipulatie niets nieuws, dat juist McCurry door de mand valt is wel opvallend. Hij is immers de man van vele beroemde foto's, waaronder het portret van het Afgaanse meisje.

Op allerlei blogs, fora en social media wordt de fotograaf door het slijk gehaald. Geen foto wordt meer vertrouwd, McCurry valt van zijn voetstuk. Terwijl iedereen zoekt naar nog meer voorbeelden, is het interessanter om je af te vragen waarom dit soort foto's bewerkt worden. Worden ze echt beter?

Voor een heldere discussie is het goed om het gebied af te kaderen. In veel vormen van fotografie is manipulatie heel normaal en volkomen acceptabel. Dan gaat het meer om de illusie. Bij de fotografie van Steve McCurry gaat het eerder om een weergave van de werkelijkheid.

In een interview geeft hij dat ook heel duidelijk aan:


Daarbij is McCurry begonnen als fotojournalist, waar de regels strikt moeten zijn om de geloofwaardigheid te behouden. Weliswaar ziet hij zichzelf nu meer als een storyteller, met minder strikte regels, als je zelf zegt te fotograferen wat je ziet dan moet je je daar ook aan houden lijkt me.

Dat hij ook het nodige in scene zet laat ik even buiten beschouwing. Waar ik het ook niet over ga hebben is de kleur- en contrastcorrectie. Dat is meer een kwestie van smaak. Het gaat hier over het weghalen of toevoegen van elementen in foto's die een registratie van een werkelijkheid zijn. De gewone straatfoto's die je maakt bijvoorbeeld.

De werkelijkheid is nogal weerbarstig. Het is vaak anders dan je zou willen of dan je verwacht. Als je een foto maakt moet je ook nog rekening houden dat je een 3D wereld vertaalt naar een plat vlak.

Je ziet snel iets over het hoofd, de bekende lantaarnpaal die uit iemands hoofd lijkt te steken bijvoorbeeld. Of je hebt gewoon wat details gemist omdat je, als je gewoon kijkt, veel dingen niet waarneemt. Op een foto, waar je alle tijd hebt om de scene te beschouwen, zie je die juist wel. Soms levert dat een mooie verrassing op, soms niet.

Het is juist een uitdaging om met die onverwachte zaken om te gaan als fotograaf vind ik. Geregeld word ik zelf getroffen door toeval in mijn foto's. Meestal houd ik daarvan en als het stoort dan neem ik mijn verlies voor lief. Voor veel fotografen lijkt dat te lastig. Ook voor Steve McCurry dus. Neem de foto van de rickshaw, die ook te zien is in het artikel over de onthulling.

De originele foto is een mooi straatbeeld. Lekker rommelig, of beter gezegd vol details. De man die in het midden lacht, de persoon die lijkt te schuilen bij een kraampje. Een heerlijke foto van een dagelijkse situatie. Je kunt dit niet bedenken, de werkelijkheid is mooi zoals die is.

Helaas lijkt McCurry een andere werkelijkheid te willen en hij gaat veel weghalen uit de foto. Er zitten ineens minder passagiers op de rickshaw. De tegenligger, de wagen met fruit, de personen voor de kraampjes, een lantaarnpaal verdwijnen allemaal in de wereld van McCurry.

In de linkerbovenhoek wordt het dak ineens groter. Het resultaat is nog steeds een mooie foto, maar wat is de reden om al die elementen te verwijderen? Wordt die foto nu echt zoveel beter? Ik vind van niet. Slechter wordt de foto ook niet, het nut van de manipulatie ontgaat mij echter.

Hetzelfde geldt voor de foto van de spelende jongetjes. Daar verdwijnt zomaar een van de jongetjes zonder echt een goede reden. In een foto uit EthiopiŽ wordt een bouwval wat schuiner gezet, de straat geveegd en wat kleine details verwijderd. Als je beide versies los bekijkt zijn het allebei prima foto's, maar is de ene echt beter dan de ander?


Via Giphy


McCurry is uiteraard niet, of beter gezegd helaas niet, de enige fotograaf die naar de trukendoos grijpt. Het gebeurde in de doka al en het zal altijd blijven bestaan. De manipulaties van McCurry zijn wel een helder voorbeeld van wat er speelt.

Het is erg makkelijk geworden om aan foto's te sleutelen. Dat is op zich niet erg, als je weet wat je doet en maat weet te houden. Dat laatste is nu het probleem. Fotografen willen steeds vaker op de foto zien wat ze dachten te zien.

De foto's worden opgeruimd, alle delen die wij niet hebben gezien bij het fotograferen worden weggehaald of wat we niet hebben gefotografeerd juist toegevoegd. Ten onrechte wordt aangenomen dat de eigen herinnering of fantasie beter of mooier is dan de werkelijke situatie.

Dat terwijl de werkelijkheid in al zijn grilligheid juist zo interessant is. Natuurlijk wil je als fotograaf een duidelijke boodschap overdragen zonder teveel afleiding. Maar juist die details geven de foto de extra lading. Ze geven een context, vertellen de kleine dingen die het verhaal versterken.

Zonder al die details en onvolkomenheden worden foto's al snel saai en gaat alles op elkaar lijken. We spiegelen ons teveel aan perfectie. Maar net zoals de perfecte personen eigenlijk maar saai en nep zijn, zijn juist foto's met imperfectie zoveel interessanter omdat die meer te vertellen en te zien hebben.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Bas de Meijer

Over de auteur

Bas de Meijer is een freelance fotograaf en schrijver. Hij richt zich met name op de documentaire en straatfotografie en heeft een grote affiniteit met fietsen. Daarnaast schrijft hij geregeld over fotografie voor diverse bladen en sites en heeft hij een weblog over fotografie: basdemeijer.nl.

79 reacties

  1. Petra
    Petra schreef op zondag 12 juni 2016 om 14:56  | reageer

    Helemaal mee eens, erg goed verwoord door Bas!! Ik vind zelf 'perfecte' foto's meestal inderdaad ook saai, maar ik had onderhand wel eens het gevoel dat ik een van de weinigen was met die opvatting...

  2. R K
    R K schreef op maandag 13 juni 2016 om 11:23  | reageer

    De aanvankelijke excuses van McCurry - hij verweet medewerkers van zijn studio het photoshop gepruts en ook de verkeerde online publicatie - laten ook weer zien hoeveel de grote jongens uit handen geven.

    Ik zag ooit een docu over modefotograaf Mario Testino. Tijdens een shoot stelde een assistent de camera volledig in, Testino drukte "alleen" op de knop, en vervolgens controleerde de assistent het resultaat en paste zo nodig de instellingen aan. Daarna ging een groot team van editors met de bestanden aan de slag en leverde uiteindelijk een serie volledig gepolijste, perfecte foto's af bij de opdrachtgever. En dit, terwijl de rauwe snapshots die Testino in het dagelijks leven schiet met een eenvoudige compact - daar zijn fantastische boeken van - vele malen interessanter zijn.

  3. gast schreef op maandag 13 juni 2016 om 12:55  | reageer

    Mooi, beter, saai, goed, nep, interessanter: Het zijn allemaal maar subjectieve begrippen en als ze zoals hier door elkaar heen gebruikt worden zal iedereen er zijn eigen waarheid in lezen. Wat wil je hier nou eigenlijk mee bereiken?

  4. benny
    Profiel benny schreef op maandag 13 juni 2016 om 15:02  | reageer

    het enige dat ik hier jammer vind is dat zo'n gevestigde waarde en topfotograaf er op zo'n moment niet volledig voor uitkomt en zelfs uitlegd bij welke foto hij wat gedaan heeft en waarom
    de manipulatie is alom en vaak ook erg verbeterend voor het beeld, het verhaal en al zeker het gevoel

    het is zoals digitaal nét uitkwam, enkel de foto die uit de camera kwam was goed (als je de volledige theorie hierachter bekijkt is dit waanzin bij digitale camera's)
    pure larie uiteraard

    groot voorbeeld bij de riksja-foto in de link:
    de man doie eruit gekloond werd was de totaal verkeerde sfeer (tegenstrijdig met alle andere beeldelementen) aan het uitstralen en 3 hoofden was ook nog eens druk kijken, door de middelste eruit weg te halen werd de foto mijn inziens veel sterker, het dak die langer werd helpte de compo ook erg
    waarom zou dit verkeerd zijn, tenzij het een nieuwsfoto is uiteraard, maar het is eerder reis-fotografie

  5. Brian
    Brian schreef op maandag 13 juni 2016 om 16:09  | reageer

    Ik heb jaren geleden eens een interview met Steve McCurry gehad en daarin deed hij helemaal niet geheimzinnig over het photoshoppen en vertelde hij ook dat hij een groot deel van zijn bewerkingen liet doen. Hij maakt de foto's en stuurt deze door naar zijn team en die doen de afwerking, zo vertelde hij me.

    Hij is er zelf dus nooit geheimzinnig over geweest en daarom snap ik niet zo goed dat er nu zoveel ophef over is. Laten we wel wezen, De bekende foto's van McCurry kunnen niet zo uit een camera gekomen zijn, maar dat geldt niet alleen voor hem, maar voor vele andere top fotografen. Iedereen die zijn camera kent, kent de beperkingen en weet dat bewerking soms nodig en soms gewenst is.

    Hier de link naar het interview (audiobestand) dat ik had met Steve McCurry op 01-11-2009.

  6. benny
    Profiel benny schreef op maandag 13 juni 2016 om 19:35  | reageer

    bedankt om te delen brian, hierin zegt hij dus idd dat de nabewerking van een reis wéken duurd,
    snap dus ook totaal niet waar de heisa om gaat

  7. Mariska
    Mariska schreef op maandag 13 juni 2016 om 19:47  | reageer

    Heisa om niks idd. En zou Bas nooit iets veranderen?

  8. Bas
    Bas schreef op maandag 13 juni 2016 om 20:41  | reageer

    Allereerst gaat het mij niet alleen om McCurry, maar om het principe. Bewerking is niet ongewenst, zoals ik in het begin ook schrijf gaat het mij bijvoorbeeld niet om kleur- of contrastbewerkingen. Een beeld hoeft voor mij niet direct uit de camera te komen. Natuurlijk is het ok om je accenten te verleggen of kleur, contrast en belichting wat aan te passen en door te drukken of tegen te houden. Het gaat om het weghalen of toevoegen van details (of meer dan details alleen) bij fotografie waar je uit gaat (of mag gaan) van een weergave van de werkelijkheid. In het geval van McCurry is dat het geval, hij geeft in het in dit artikel geciteerde interview aan dat hij de werkelijkheid vastlegt. In reclamefotografie vind ik het helemaal ok als alles bij elkaar geshopt is. Doel is dan het weergeven van een illusie. Dat beeld heb je bij de foto's van McCurry niet. Nou ja, nu misschien wel.

    Het punt dat ik vooral wil maken is dat tegenwoordig te makkelijk ingegrepen wordt (ja, ik weet dat het ook gebeurde in de doka. Toen was het ook al discutabel. Maar nu gebeurt het gewoon té snel vind ik). Er wordt alleen gekeken naar de perfecte compositie. Op teveel netheid in de foto's. Niets mag meer aan het toeval worden overgelaten, de foto moet snel leesbaar zijn lijkt het. We kunnen niet meer lang genoeg kijken. Ik pleit voor foto's waar wel toeval in zit, waar je nog wel onverwachte details ziet en het gewoon niet helemaal perfect is volgens de regels. Laat het eens toe. Als iedereen precies volgens de regels foto's maakt en geen 'onvolkomenheden' laat zitten, dan krijg je min of meer dezelfde foto's. Juist de werkelijkheid de werkelijkheid laten zorgt voor meer dynamiek en kijkplezier.

    @Benny: ik heb een duidelijk afwijkende mening over de rickshaw foto. Ik vind de originele foto veel levendiger, daar is meer in te zien, zonder dat je het hoofdonderwerp over het hoofd ziet.

    @Brian: de bewerkingen die hij bedoelt in het interview zijn volgens mij de kleur-, contrast- en belichtingscorrecties. Prima. Zoals ik net zei, een foto direct uit de camera is niet per se goed.

    @Mariska: zelden monteer ik, haal ik zaken weg uit de foto of voeg ik iets toe. Dat is eigenlijk altijd alleen in opdracht. Zeker niet bij mijn journalistieke werk (een doodzonde!) en ook niet bij mijn vrije fotografie. Want in mijn fotografie wil ik juist de werkelijkheid weergeven, laten zien zoals ik het heb vastgelegd. Ik vind juist een uitdaging om me te houden aan wat er voor de camera gebeurd. En ja, ik bewerk mijn foto's. Op kleur, contrast en belichting en druk door en houdt tegen. Maar dat is het. Ik heb er ook geen moeite mee als een foto mislukt is omdat ik iets over het hoofd heb gezien of als het niet zo is geworden als ik dacht. Dat is soms jammer, maar hoort bij de sport. Volgende keer beter.

  9. 100
    Profiel 100 schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 01:51  | reageer

    Een foto als “registratie van de werkelijkheid” klinkt heel zuiver, maar als je “de werkelijkheid” wilt weergeven, moet je beseffen dat diezelfde werkelijkheid in een foto beperkt wordt door een kader. Fotografeer je de vervuilende industrie wel of niet mee op de achtergrond als je een foto maakt van een vos in de duinen? Het maakt nogal een verschil voor de beleving van de foto, veel meer dan een eventueel via Photoshop verwijderd verkeersbord op de achtergrond.
    Het is naar mijn mening dan ook een illusie om te denken dat een foto zonder Photoshop “de werkelijkheid” weergeeft. In het beste geval is het een selectieve werkelijkheid.

    In de journalistiek worden keuzes gemaakt die passen bij het verhaal dat men wil vertellen. Als er 100 demonstranten op het Malieveld staan en je kiest ervoor om een foto te plaatsen genomen van afstand met een groothoeklens, dan zie je een heel groot leeg veld met een klein groepje demonstranten en communiceer je een “werkelijkheid” die waarschijnlijk geïnterpreteerd zal worden als weinig animo voor het onderwerp van de demonstratie.

    Plaats je een foto gemaakt tussen diezelfde demonstranten op het moment dat ze leuzen schreeuwen en spandoeken omhoog houden waardoor je als toeschouwer geen idee hebt hoe groot de groep precies is, dan communiceert die foto iets anders.

    Toch geven ze beide een deel van dezelfde werkelijkheid weer en daaruit blijkt hoe selectief, subjectief of manipulatief het “onbewerkt” weergeven van “de werkelijkheid” is of kan zijn.

    Citaatje uit het artikel:
    “Maar net zoals de perfecte personen eigenlijk maar saai en nep zijn, zijn juist foto's met imperfectie zoveel interessanter omdat die meer te vertellen en te zien hebben.”

    Dat klinkt wel mooi, maar als je er even iets langer over nadenkt, merk je vanzelf dat het niet klopt.
    Het zijn niet de imperfecties die een foto interessant maken, het is de samenhang tussen het onderwerp, de locatie, de compositie, het moment, de context, het licht, etc.
    Als imperfectie de bepalende factor zou zijn, zouden alle mislukte vakantiefoto’s van je tante Truus in een museum hangen.

  10. Bas
    Bas schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 09:46  | reageer

    @100 Ik ben het helemaal met je eens dat je als fotograaf bepaalt welke werkelijkheid je laat zien door kader, objectief en standpunt. Of eigenlijk meer welke waarheid. Er is nooit één waarheid, alleen maar jouw waarheid.

    Dat gezegd hebbende, zodra je elementen die wel in beeld waren gaat weghalen of elementen die niet in beeld waren (of er helemaal niet waren) gaat toevoegen ga je liegen in een foto. Dat is voor sommige fotografie helemaal acceptabel, zoals reclame-, mode- en kunstfotografie. Bij andere fotografie totaal onacceptabel, zoals fotojournalistiek. En in veel gevallen vind ik het vooral helemaal niet nodig, zoals bij straatfotografie of de hier beschreven foto's van McCurry.

    Waar ik me aan stoor is dat foto's steeds vaker geperfectioneerd moeten worden. De horizon moet per se recht, er mag geen enkel detail in beeld dat ook maar enigszins niet met het onderwerp te maken heeft weg wordt gehaald, er per se doortekening moet zitten in donkere en lichte partijen. Waar kortom alles precies zo is als de boekjes voorschrijven. Er mag geen ruimte meer zijn voor verrassingen lijkt het.

    Van mij mogen die imperfecties wel, mits ze natuurlijk niet te storend zijn. Een paal uit iemands hoofd is al snel vervelend. Maar accepteer dan gewoon dat die foto mislukt is. Jammer, volgende keer beter. Ik zou nooit de paal weghalen in zo'n geval. Had ik maar beter moeten kijken. Haal ik de paal weg, dan ga ik liegen (ja, ik weet dat je door een ander standpunt etc ook wat weg kan halen, maar je liegt dan niet). De foto verliest aan geloofwaardigheid en dat vind ik jammer.

    Ik vind het mooie van fotografie juist dat je een werkelijkheid kunt weergeven, met alle beperkingen die daar bij horen. Met mijn objectief, standpunt en belichting geef ik weer wat ik op dat moment voelde.

    Een goede foto vertelt een verhaal en natuurlijk maak je daarbij gebruik van "de samenhang tussen het onderwerp, de locatie, de compositie, het moment, de context, het licht, etc" zoals je schrijft. Maar dat hoeft niet uit te sluiten dat er details in de foto staan die je misschien niet direct hebt gezien, of dat de horizon scheef staat etc. Ik pleit ervoor om juist dat soort 'fouten' te omarmen en toe te laten in de foto's. Omdat ze de foto meer lading kunnen geven. Ga niet iedere foto helemaal oppoetsen om het aan de norm te laten voldoen, gun je fotografie meer vrijheid.

    En natuurlijk is het niet zo dat iedere scheve, bewogen, onscherpe, slecht verlichte foto daarmee direct goed is. Absoluut niet. Foto's kunnen prima mislukken. Maar soms vind ik de mislukte vakantiefoto's van tante Truus interessanter dan de perfect bewerkte foto's van oom Jan.

    (ik wil nog wel even benadrukken dat ik het hier vooral heb over meer spontane fotografie, zoals documentaire fotografie, straat- en reisfotografie, waar je een moment, gebeurtenis of herinnering vastlegt. Ik heb het niet over geregisseerde of geënsceneerde fotografie)

  11. Mac
    Mac schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 10:14  | reageer

    Sorry, maar een onzin weer.

    Elke fotograaf manipuleert, is het achteraf in photoshop of is het voor dat de ontspanknop wordt ingedrukt. telelens? manipulatie, want wij zien echt niet zo scherp zo ver weg. Groothoek? Manipulatie, zo wijd is onze blikveld niet. Snelle sluitertijden om actie te bevriezen. Ja sorry maar een vliegtuig scherp in beeld lukt alleen als ik het volg met m'n hoofd. Kleine scherpte diepte, sorry is lasting om lang vast te houden met je ogen. Zeker met iemand die wat verder weg staat lukt het niet.

    Dus er wordt continu gemanipuleerd in de fotografie, is het niet achteraf is het wel vooraf.

  12. gast schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 12:16  | reageer

    Je wilt dus eigenlijk zeggen dat jij die paal niet weghaalt. Daar heb je dan wel erg veel woorden voor nodig.

  13. Vincent
    Vincent schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 12:52  | reageer

    Toen ik me net begon te ontwikkelen als fotograaf streefde ik ernaar om zoveel mogelijk 'storende elementen' weg te laten uit beeld. Dat was nog in het analoge tijdperk dus de mogelijkheden om na te bewerken waren beperkt en best ingewikkeld. Tot ik op een dag in gesprek kwam met de helaas te vroeg overleden fotograaf Wim Riemens. Hij heeft me laten (in)zien dat die auto's en mensen die in dat monumentale straatje aanwezig zijn en op het moment zelf misschien niets toe lijken te voegen aan zo'n foto wel degelijk interessant zijn. Want kijk je over 10 jaar naar zo'n foto, of over 20 of 30 jaar, dan is een foto mét mensen, auto's, rare lantaarnpalen en ander 'storend' materiaal veel interessanter geworden dan een gladgestreken en geperfectioneerd plaatje. De foto is ook de weerslag van een tijdbeeld. Dat vind ik zelf ook het mooie aan fotografie. Als fotografen hoeven we echt niet te pretenderen de 'werkelijkheid' vast te leggen, maar het is onze eigen interpretatie daarvan. Ik houd ervan als er wel een referentie naar het moment van fotograferen in zit.

    Ik kan me dan ook volledig vinden in Bas zijn pleidooi om de reflex om onze 'platen' meteen 'op te ruimen' van alles wat ook maar het perfecte plaatje zou verstoren eens wat vaker te onderdrukken. Ik denk dat de fotografie er een stuk interessanter op zou worden vrolijk

  14. Rob van den Wijngaart
    Rob van den Wijngaart schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 14:09  | reageer

    Hummm.. altijd moeilijk toch? Ik denk dat we altijd en overal voor de 'gek' gehouden worden. Ik ken de verhalen niet achter de foto, maar ik kan me voorstellen dat als de gemaakte foto niet klop met het verhaal dat verteld moet worden, hier en daar een aanpassing op zijn plaats is. Als ik een foto maak van een gebouw ergens in bv Amsterdam en er staat dan een bouwkraan op de achtergrond dan haal ik die misschien wel weg, anders moet ik van Breda weer naar Amsterdam als de kraan weg is. Ik fotografeer vaak 'snachts, en dat doe ik niet omdat ik de stippellijnen die vliegtuigen maken zo mooi zijn, dus als ze erg hinderlijk zijn in de foto en het onderwerp dan poets ik die weg. Ik denk niet dat we hier mee de waarheid manipuleren. Ik vindt wel dat als je een foto aanpast het gewoon gezegd moet worden. Ik doe niet aan model fotografie, maar in lightroom zitten wel allerlei dingen zo als huidverzachten en zo... of je nu een lantaarnpaal weg haalt of een pukkel in een portret foto, voor mij is dat het zelfde.

  15. Tom Meerman
    Tom Meerman schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 14:29  | reageer

    Tja, ooit, in het begin van het digitale tijdperk, heb ik een overzicht gemaakt van beeldmanipulaties uit de geschiedenis van de fotografie. Dat Trotski uit foto's werd weggepoetst is politieke manipulatie. Begrijpelijk maar verwerpelijk. Maar de beroemde foto van Rejlander waarin 30 negatieven werden gecombineerd tot éen totaalbeeld (1856!) is hartstikke fotografisch te noemen. Gustaphe LeGray (duurste landschapsfoto's uit de 19e eeuw) drukte fake-wolkenluchten in. Bayard ensceneerde zichzelf als verdronken man in 1840. Heartfield leerde ons de politieke fotografie te begrijpen vanuit zijn foto-collages. Salomon werd beroemd met een foto waarop de mensen juist op hem reageren (le voila, le roi des indiscrets). Irving Penn werd de grootste van allen met hoofdzakelijk geënsceneerde foto's. Avedon liet mensen poseren voor witte achtergronden en wachtte totdat de mensen iets deden wat ze eigenlijk niet wilden doen (hoe eerlijk is dat?). Crewdson laat verhalen nabootsen en drukt ook niet zelf op de knop. Erik Kessels rukt foto's uit hun oorspronkelijk verband en maakt er kunst van. Moet ik doorgaan? De ontstaansgeschiedenis van foto's is hartstikke interessant en relevant. Maar moet niet moreel worden beoordeeld. Dat helpt de kijker namelijk niet om de wereld te begrijpen. De beschaving bestaat doordat wij mensen in staat zijn elkaar verhalen te vertellen. Het gaat om communicatie, niet om afrekening. Laat McCurry lekker zijn gang gaan, en laat WPP niet de norm der dingen vormen.

  16. Bas
    Bas schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 14:53  | reageer

    @Tom: ik ben niet anti-manipulatie per se hoor. Snap het werk van Crewdson, van Kessels en Avedon heel goed. En de WPP norm geldt wat mij betreft alleen voor fotojournalistiek. Ik vraag vooral om niet standaard te gaan photoshoppen maar zoals Vincent schrijft "de reflex om onze 'platen' meteen 'op te ruimen' van alles wat ook maar het perfecte plaatje zou verstoren eens wat vaker te onderdrukken."

  17. Bert de Ronde
    Bert de Ronde schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 14:59  | reageer

    Wat je ook doet. Een slechte foto wordt nooit een goede... en een middelmatige nooit een topfoto. Dus beheers de fundamentals en ga verder niet klooien. Een goede foto maak je meteen en niet achteraf!

  18. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 15:55  | reageer

    Ik steun Bas volop in zijn verhaal. Ik had daar enkele maanden geleden ook al een vurig debat over waarbij ik als onnozelaar werd weggehoond door o.a. mensen die ook aan dit forum deelnemen.
    Ik lanceerde toen het begrip ‘shoppograaf’ naast het alom gekende ‘fotograaf’.
    Ik laat Bas hierbij weten dat hij helemaal niet alleen staat met zijn idee dat je ‘als fotograaf’ niet al te veel mag prutsen aan een foto. Wanneer je veel ingrijpt in het origineel beeld behoor je tot een andere groep collega’s in de beeldexpressie zoals schilders, beeldhouwers, … maar ben je geen fotograaf in hart en nieren. Je bent dan een ‘andere’ beeldkunstenaar.
    Het lijkt me vandaag de dag met alle mogelijke technische snufjes te gemakkelijk om een slechte foto zodanig te bewerken om toch een mooi gekunsteld resultaat neer te zetten … (te) ver verwijderd van de werkelijkheid.
    Ik maak ook gebruik van Lightroom en Elements 14 om beelden te maken die eerder als kunst ‘met de kleine k’ beschouwd kunnen worden. Maar overdadige manipulatie zou niet mogen gebruikt worden in straatfotografie, natuurfotografie, … en helemaal uitgesloten in persfotografie. Volgens mij is de eerlijkste vorm waar je kunst en fotografie kan combineren portretfotografie, waar je alleen met belichting, compositie en achtergronden kan spelen. Maar zo ver ben ik nog niet. Alhoewel, ook daar worden vaak puistjes weggewerkt, dubbele belichting uit de ogen verwijderd, een littekentje weggepoetst. Maar doe dan zoals je met eten mag doen, alles, maar met mate.
    Dus dames en heren die dit verhaal van Bas maar niks vinden: doe overvloedig jullie ding maar zeg niet langer dat je een echte fotograaf bent. Is er plaats voor jullie nieuwe vorm van kunst … jazeker. Maar als rasechte fotograaf mag je je daar niet aan bezondigen. En ik vind het meer dan terecht dat iconen waar zo velen mee dwepen ook van hun voetstuk kunnen worden gehaald. Ik wil niet bedrogen worden, jullie wel?

  19. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 17:07  | reageer

    Tegenwoordig loopt iedereen elkaar te belazeren dus begrijp ik de ophef niet.

  20. Jan W
    Jan W schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 17:33  | reageer

    Met Beeldmanipulatie is niets mis mee, dat doe je al zo gauw je op de ontspanknop drukt. Het is anders wanneer je met nieuwsfoto's bewust de zaak bedonderd: dus iets anders vertellen dan wat er plaatsvind. Nu gebeurd dat ook door schrijvende journalisten en de TV: we merken dat laatste vooral tijden de nieuwe koude oorlog met Rusland van beide zijden.
    Ik manipuleer ofwel bewerk mijn foto's, films en verhalen al meer dan vijftig jaar, ik beweer nooit dat ik 100% de werkelijkheid weergeef maar maak hem mooier, doe je dat niet dan kijkt er geen mens naar; dan ben je louter aan het registreren. Elke fotograaf; flimer; beeldend kunstenaar; romanschrijver; dichter; journalist die beweerd dat deze 100% de werkelijkheid weergeeft die liegt. Iedereen die door middel van welke kunstvorm dan ook zijn verhaal verteld maakt het mooier of spannender of weer net iets ander dan dat een ander dat zou doen.

  21. R K
    R K schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 17:38  | reageer

    Bizar dat veel mensen hier geen problemen hebben met het knip- en plakwerk van een fotojournalist of documentair fotograaf à la McCurry.

    Een fotograaf heeft veel creatieve en technische middelen (standpunt, lenskeuze, kleur vs. zwart-wit, filter op de mobiel, enzovoort) om een persoonlijke interpretatie van de werkelijkheid vast te leggen. Maar uiteindelijk is het dan nog wel de werkelijkheid. Een registratie. Wanneer je iets uit het beeld shopt (of iets toevoegt), is het de werkelijkheid niet meer. Dat zou je sowieso als fotograaf niet moeten willen, maar voor een journalistiek fotograaf is het echt geen optie.

  22. Jan W
    Jan W schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 18:30  | reageer

    Bas u schrijft: 'Hetzelfde geldt voor de foto van de spelende jongetjes. Daar verdwijnt zomaar een van de jongetjes zonder echt een goede reden'.
    Bas, ik zal u de reden uitleggen: de compo is er sterk door verbeterd en de aandacht gaat direct naar de actie in het beeld, de voetballende jongens, zonder dat je door een hoofd op de achtergrond wordt afgeleid. Ook bij de riksja gaat dat op: het beeld zou zonder die ingreep rommelig zijn. Ik zou hetzelfde gedaan hebben. Het verhaal wat hij met die (voorbeeld) foto's wil vertellen veranderd door die ingreep niet.

  23. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 18:40  | reageer

    Het belazeren is al zo erg dat freelance fotografen van Reuters enkel nog SOOC beelden mogen aanleveren. Dat zegt iets over hoe het er werkelijk aan toe gaat in de nieuwsgaring en de fotografie.

  24. Elay
    Elay schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 20:23  | reageer

    Het is maar hoe je het bekijkt, photoshop kan ook onderdeel van de kunst zijn. Maat houden is wel een goed idee als je de foto's wil door laten gaan voor "puur".

    In de mode en de bladen van 'vrouwelijk schoon' wordt al jaren gemanipuleerd met beeld, de anorexia industrie en plastisch chirurgen varen er wel bij, iedereen wil geloven dat er mensen zijn die extreem dun, en gelijk goed voorzien zijn.

    Photoshop moet je inderdaad alleen gebruiken om er duidelijk iets anders van te maken. Een andere werkelijkheid als kunst. Gebruik het niet om de kijker te misleiden.

  25. Bart
    Bart schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 21:58  | reageer

    Ik vind dit een interessante discussie, maar misschien wordt het duidelijker als je beseft dat het vooral neerkomt op 2 aspecten die belangrijk zijn in de fotografie: 'vorm' en 'inhoud'. Die kun je zien als uitersten van een spectrum, waarbij het bij bijv. glamourfotografie vooral gaat om vorm, en aan de andere kant gaat het in de journalistiek om inhoud. Bij de meeste soorten fotografie spelen beide aspecten een meer of minder belangrijke rol, en dan gaat het erom waar je je (soort) fotografie positioneert. Daar gaat het bij McCurry een beetje mis want veel mensen krijgen de indruk dat het bij hem vooral om inhoud gaat en dat blijkt dan toch niet helemaal te kloppen...

    De foto waarmee McCurry 'door de mand is gevallen' is natuurlijk een behoorlijke blunder, want als je je foto gaat bewerken, dan moet je het natuurlijk wel perfect doen. Doe het goed of doe het niet! Blijkbaar is zijn team er wel erg gemakzuchtig mee omgegaan en heeft men maar wat zitten doen, zonder goed na te denken over het hoe en waarom. Het móeten nabewerken van een foto is binnen zijn team blijkbaar een automatisme geworden, waarbij niet meer zo zorgvuldig is gewerkt, dat geeft (mij) wel een beetje te denken. Het is behoorlijk 'sloppy' vind ik.

    @ Jan W: ik denk dat Bas prima begrijpt hoe composities in elkaar zitten. Maar hij stelt inhoud boven vorm, waar jij waarschijnlijk meer waarde hecht aan de vorm.

    Dat het trouwens prima kan om vorm en inhoud te laten samengaan heb ik gezien bij een expositie waarbij de deelnemers van de palio in Siena waren gefotografeerd. Deze fotograaf was blijkbaar een purist want hij had zijn foto's (analoog gemaakt) laten afdrukken inclusief negatiefrand, hij moest dus in 1 keer de juiste compositie te pakken zien te krijgen, De foto's waren schitterend, puur, rauw, je kon de emotie eruit proeven! Het kan dus gewoon wél, dat soort fotografie...

  26. Bas
    Bas schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 22:47  | reageer

    @Bart ik onderschrijf je commentaar volledig. En ja, ik ben meer van de inhoud dan van de vorm (hoewel beide inderdaad ook prima samen kunnen gaan).

  27. Mabel Amber
    Profiel  Mabel Amber schreef op dinsdag 14 juni 2016 om 23:08  | reageer

    Goed stukje.

    @Benny: als je zoveel aan je foto moet 'verbeteren", als het om veel meer gaat dan een lantaarnpaaltje weg klonen, maar zowat de halve foto moet "aanpassen", kun je gewoon beter zeggen dat het eigenlijk niet zo'n goede foto is, en hem wissen en je wonden likken, volgende keer beter.

  28. Jan W
    Jan W schreef op woensdag 15 juni 2016 om 00:40  | reageer

    Mabel, daar ben ik het niet mee eens: het basis materiaal moet goed zijn ook als je de beelden bewerkt. Ik hoor dit soort reacties als van u vaak van mensen die niet in staat zijn zelf maar een simpele bewerkingen toe te passen in Photoshop of een ander bewerkingsprogramma en hun geheugenkaart onbewerkt leeg storten op fotowebsites.
    Wanneer ik b.v. een macro opnamen heb van een waterdiertje en er zitten storende schitteringen in of een grasspriet die de compo verstoort dan shop ik die weg, met dergelijke fotografie heb je niet altijd alles onder controle ook bij straat fotografie heb je dat niet het blijven vaak unieke opnamen waarbij je een storend element later wegwerkt, ook vroeger in de analoge tijd.
    Het gaat ook niet altijd om één foto te verbeteren, ik creëer soms ook van drie opnamen één foto in photoshop en dat heb ik al tijdens de opname zo gepland, wel zo natuurlijk dat niemand later kan zien dat het uiteindelijk plaatje uit drie opnamen bestaan, dat is werken met maskers in photoshop.
    Waarom doe ik dat: omdat ik met het uiteindelijke plaatje iets wil vertellen, zoals een filmmaker of een dichter iets wil vertellen en hoe dat tot stand gekomen is is niet relevant.
    Het enige relevante is het uiteindelijk resultaat, wanneer dat goed is dan beheerst je de nabewerking die onlosmakelijk verbonden is met fotografie en dan ben je een goede fotograaf. Een film wordt ook niet alleen gemaakt door de cameraman maar die ontstaat op de montagetafel inclusief tegenwoordig de digitale trukendoos. Geloof me foto’s en films zijn net echt, maar de werkelijkheid zal je nooit zien.

  29. 100
    Profiel 100 schreef op woensdag 15 juni 2016 om 01:52  | reageer

    @Bas
    Voor mij hoeft een foto ook niet per se ontdaan te worden van elk storend elementje, maar ik vind “liegen” een veel te zware term als een fotograaf wel iets verwijdert.
    Met zo’n term trek je het de moraliteit in en geef je indirect een waardeoordeel over fotografen die er een andere opvatting op nahouden. Dat mag natuurlijk, maar het gaat dan al gauw niet meer om argumenten (wat doe je, waarom doe je het en met welke intentie?).

    De horizon rechtzetten of stofjes op de sensor werklonen zijn van een andere orde dan een persoon uit een foto verwijderen of toevoegen. Hoe ver een fotograaf daarin gaat bepaalt hij zelf tenzij de opdrachtgever(s) of sector waarin iemand werkzaam is bepaalde richtlijnen heeft waaraan voldaan moet worden. Dat de speelruimte bij journalistiek kleiner is dan bij reclamefotografie moge duidelijk zijn, maar ook binnen de journalistiek is niet één maatstaf die voor alle fotojournalisten geldt.

    Je zou ook kunnen zeggen dat “de fotografie meer vrijheid gunnen” juist impliceert dat de keuze bij de fotograaf zou moeten liggen.
    Elk storend element wegwerken is net zo beperkt (dwangmatig misschien wel) als geen enkel “foutje” willen corrigeren.

  30. Mabel Amber
    Profiel  Mabel Amber schreef op woensdag 15 juni 2016 om 02:06  | reageer

    @ Jan W.

    Volgens mij heb je mijn commentaar niet helemaal, c.q. helemaal niet begrepen. Daarin heb ik het niet over "kleine" aanpassingen, maar over wijzigingen die zowat de "halve foto" betreffen, er dus een totaal ander eindproduct van maken.
    Lees mijn commentaar nog maar eens aandachtig over vrolijk

    Citaat: "Ik hoor dit soort reacties als van u vaak van mensen die niet in staat zijn zelf maar een simpele bewerkingen toe te passen in Photoshop"

    Om misverstanden te voorkomen: ik hoor niet bij die mensen, kan zelf prima overweg met bewerkingsprogramma's... om *kleine* storende elementen te verwijderen/verbeteren zonder dat daarbij het oorspronkelijke beeld wordt aangetast.
    Overigens zou ik ook, desgewenst, mijn foto volkomen kunnen veranderen, en waarschijnlijk beter en zorgvuldiger dan het laboratoriumpersoneel van McCurry, die stukken weg gekloonde lantaarnpaal over het hoofd zien, waardoor de maestro tot slot door de mand is gevallen, boem.

    Naar mijn bescheiden mening is deze knakker McCurry gewoon geen integer fotograaf maar een komediant die in de categorie "reisfotografie" doodleuk tafereeltjes in scene heeft gezet, kom op zeg. Maar goed, misschien had hij eigenlijk regisseur willen worden.

  31. Arnold
    Arnold schreef op woensdag 15 juni 2016 om 13:11  | reageer

    @ Jan W: ik vind het nogal ver gaan om iedereen die een andere mening dan u is toegedaan weg te zetten als 'mensen die niet in staat zijn zelf maar een simpele bewerkingen toe te passen in Photoshop of een ander bewerkingsprogramma en hun geheugenkaart onbewerkt leeg storten op fotowebsites'. Dat komt nogal arrogant over. Het is natuurlijk fijn dat u zo tevreden bent over uw eigen werk etc maar gelukkig hoeft niet iedereen er dezelfde werkwijze op na te houden.
    Ik ben het ook volledig met Mabel Amber eens; ook ik kan prima met fotobewerking overweg, maar als ik thuisgekomen zie dat er in mijn foto's (te veel) storende elementen zitten die ik had kunnen vermijden, dan heb ik eigenlijk mijn werk als fotograaf niet goed gedaan. Dat kan ik dan wel achteraf gaan zitten wegpoetsen maar ik vind dat zelf te gekunsteld, te gemakkelijk. Dat geldt ook voor het werk van McCurry waar in het artikel over gesproken wordt, de oorspronkelijke foto's waren blijkbaar te middelmatig?
    Er is bij McCurry in mijn ogen sprake van een glijdende schaal. Neem die foto van de foto uit Ethiopië: dat de straat in de nabewerking wat geveegd lijkt, verandert niet veel wezenlijks aan de foto. Maar waarom is de bouwval extra scheef gezet? Moest de armoede extra aangezet worden? McCurry geeft blijkbaar zelf aan dat hij verhalen wil vertellen, maar wat is dan het verhaal van deze foto?

  32. Jan W
    Jan W schreef op woensdag 15 juni 2016 om 14:08  | reageer


    Arnold
    U moet mijn woorden niet verdraaien: ik zet niet iedereen weg die niet mijn mening is toe gedaan, ik zeg: "Ik hoor dit soort reacties als van u vaak van mensen die niet in staat zijn zelf maar een simpele bewerkingen toe te passen in Photoshop" En die mensen van wie ik dat hoor is niet iedereen.
    Storende Elementen verwijderen heeft niets te maken dat je iets niet goed gedaan hebt tijdens de opnamen. Als u goed leest: schrijf ik dat je tijdens de opnamen niet altijd alles zelf in de hand hebt. Wanneer er een verkeersbord storend in de weg staat bij objectfotografie dan kan ik twee dingen doen en dat is een spade meenemen en het uitgraven of het later wegklonen, met de eerste optie zal de wegbeheerder niet blij zijn, al heb ik zoiets bij een Gemeentelijk opdracht wel ooit laten doen. Bij straatfotografie ben je vaak met snapshots bezig dus een momentopname van een eenmalige gebeurtenis en dan kunnen er ook niet te ontwijken verstorende elementen in het beeldkader komen, ook dat heeft dan niets met iets niet goed doen te maken, al blijft het immer observeren fotograferen en niet andersom.
    Iemand als arrogant wegzetten die u niet kent en die zijn opvattingen poneert bevorderd ook deze discussie niet: dan zijn we snel uitgepraat.

  33. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op woensdag 15 juni 2016 om 14:15  | reageer

    Integere fotografie staat of valt met integere mensen. Integere mensen zijn ook eerlijk als het in hun nadeel is.

  34. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op woensdag 15 juni 2016 om 14:18  | reageer

    Jan, je zou ook een stap opzij kunnen zetten?

    Maar je hebt wel gedeeltelijk gelijk. Wanneer je geen andere optie hebt dan in de nabijgelegen afgrond te stappen om het verkeersbord niet op je foto te hebben of om je in het midden van de straat ondersteboven te laten rijden ... dan zou ook ik het verkeersbord weg'shoppen'. Ik zou echter vooreerst die opstelling trachten te vinden waarbij het verkeersbord er niet op staat. Maar als het je om het verkeersbord is te doen zou ik ook het achterliggende bos niet wegclonen om een weids landschap in de plaats te zetten, opdat het verkeersbord 'beter' tot zijn recht zou komen. En wat recht is is recht en wat scheef is scheef, dat geldt ook voor McMosterd.

  35. Arnold
    Arnold schreef op woensdag 15 juni 2016 om 14:24  | reageer

    @Jan W: u moet mijn woorden niet verdraaien, ik schreef 'dat komt nogal arrogant over'...

  36. Arnold
    Arnold schreef op woensdag 15 juni 2016 om 14:45  | reageer

    Overigens zegt er in deze discussie helemaal niemand dat je niet in bepaalde situaties geen verkeersbord weg op een foto zou mogen klonen. Dat is een nogal gechargeerde suggestie. Dat gaat ook totaal voorbij aan het punt dat Bas wil maken, namelijk om in plaats van automatisch het kloonstempel te pakken misschien ook eens kritisch te kijken óf dat verkeersbord inderdaad wel zo storend is. Misschien voegt het bord juist wel wat toe. Maar misschien ook wel niet. Op het moment dat je echter een halve straat moet gaan wegklonen ligt de conclusie voor de hand dat de foto op zich waarschijnlijk toch niet helemaal geslaagd was. Ik zou dan ook zeggen: leer van je fouten en probeer de foto opnieuw te maken, dat komt in mijn visie ten goede aan de creativiteit van de fotograaf. Is het ook niet veel leuker om met je camera op pad te gaan en de wereld te ontdekken ipv op je kont achter een beeldscherm naar pixels gaat zitten kijken? knipoog

  37. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op woensdag 15 juni 2016 om 15:02  | reageer

    Het is wel heel vreemd te moeten ervaren dat één van de eerste ‘boe’roepers op dit verhaal, iemand die zeer hard dweept met McMosterd, nu plots bij de underdogs lijkt te horen, terwijl hij me letterlijk weglachte bij een vorige gelijkaardige discussie (… echt weggelachen met hahahaha).
    Dit laat me concluderen dat de eerste settings in een verhaal de rest van de deelnemers naar de op dat ogenblik toonaangevende kant laat kantelen. Immers, wie wil er nu bij de in minderheid zijnde idiotentroep behoren? Vandaag lijkt dat tij gekeerd.
    Het doet me meer dan deugd te vernemen dat ik niet alleen, maar ook o.a. Bas zo denk over deze materie. Shoppen met mate(n) mag, maar overdrijf niet. Indien je op je kont pixels wil bewerken, noem dan jezelf een shoppograaf en gun het weidse sop om beelden vast te leggen aan de fotografen.
    Een fotograaf legt beelden vast en is daarom altijd onderweg.
    Een shoppograaf zit achter zijn PC en turnt zijn vluchtig gemaakte beelden om tot iets wat hij of zij mooier vind dan het origineel.
    En er is plaats voor beiden, ze lopen elkaar toch niet voor de voeten. Iedereen akkoord?

  38. 100
    Profiel 100 schreef op donderdag 16 juni 2016 om 00:06  | reageer

    @PixelDude Raoul

    >>Iedereen akkoord?<<

    Ik niet in ieder geval.
    Jij mag uiteraard jouw definitie van fotograaf voor jezelf hanteren en vinden dat mensen die meer Photoshoppen dan jij acceptabel vindt geen fotograaf zijn, maar jij bepaalt niet voor anderen wat wel en niet onder fotografie valt.

    Je andere punt – dat de mensen die deelnemen aan de discussie hun mening laten afhangen van de toonaangevende kant – getuigt niet echt van respect voor anderen. Het is vaak het beste om alleen voor jezelf te praten en niet voor anderen te gaan invullen wat zijn vinden of denken.

    Mijn mening wordt in ieder geval niet bepaald door de toonaangevende kant in een discussie, maar door mijn eigen opvattingen.
    Of de meerderheid het daarmee eens of oneens is, maakt mij niet uit.

  39. Rob
    Rob schreef op donderdag 16 juni 2016 om 03:15  | reageer

    Toen Leonardo da Vinci zijn Mona Lisa schilderde, en blijkbaar nog een overschilderde, was deze discussie er niet. Volgens mij is het nu nog steeds zo dat als een kunstschilder de Noordzee schilderd en er een extra bootje bij doet omdat hij of zij dat mooi vindt is er niemand die bij het bewonderen van het schilderrij klaagt over het extra bootje. Als ik naar mijn werk rijd kom ik over een enkel spoorlijntje, het lijkt in de verte op te lossen in het niets. Het plaatje roept iets bij me op. Vervelende is alleen dat als ik er een foto van maak er een rij blinkende silos op staan in de horizon. Als ik als (kunst) fotograaf er de silos uit photoshop om in het plaatje mijn gevoel wat ik er bij heb op te roepen is er toch helemaal niets aan de hand. Als mijn foto als een kunst object gezien wordt is het toch helemaal niet erg hoe die kunst tot stand is gekomen. Waarom moet er in de fotografie vaak door een ander een menig op gelegd worden? Ik doe veel Urbex, dat doe ik op mijn manier, maar er zijn blijk baar een hoop collega urbexer die vinden er wat van te moeten zeggen, het zelfde geld voor HDR, van mij hoefd dat niet zo, maar als iemand het wel wil doen is het niet aan mij om te zeggen hoe het moet.... volgens bepaalde regels. Als iedereen zijn ding doet, met of zonder bewerken, best toch? O ja... de maan landing, was die nou in scene gezet of niet?

  40. Mabel Amber
    Profiel  Mabel Amber schreef op donderdag 16 juni 2016 om 04:30  | reageer

    @Rob:

    Met permissie, maar da's toch een lamme vergelijking...?

    Waar gaat het nou eigenlijk om in dit specifieke geval? Dat deze fotograaf Steve McCurry zich altijd heeft uitgegeven voor REISfotograaf, dat is dus iemand die ons beelden uit andere landen brengt, zodat wij kunnen zien hoe het er in die landen uitziet en hoe het er aan toegaat.
    En als zo iemand dan allerlei dingen gaat veranderen op die plaatjes .... kun je gerust zeggen dat hij/zij de kluit belazert. Er was namelijk helemaal geen stationsknecht die koffers op zijn hoofd droeg, en het gebouw stond helemaal niet scheef en het Afghaanse meisje had andere ogen en smeer op haar gezicht en wallen onder haar ogen.

  41. gast schreef op donderdag 16 juni 2016 om 06:59  | reageer

    Reisfotograaf? Misschien wil je jouw definitie dan even op wikipedia zetten? Ik lach me suf om deze polemiek met vooringenomen standpunten.
    100: het zal je waarschijnlijk worst zijn, maar je hebt weer 100% gelijk.

  42. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 08:07  | reageer

    Iedereen is niet gelukkig met de term shoppograaf. Is kontograaf dan beter? Een aan het woord kont(o) mag je van mij 2 verschillende betekenissen toewijzen.

  43. gast schreef op donderdag 16 juni 2016 om 09:50  | reageer

    Veel mensen begrijpen niets van fotografie: een foto is nooit de werkelijkheid!

    Dus al dat gel*l over dat een fotograaf een foto bewerkt, vind ik grote onzin. De fotograaf bepaalt "dé waarheid" vanuit zijn visie, niet meer of minder.

    En in de fotojournalistiek, gebeurt het veel meer dan men denkt. Vind ik dat erg? Nee. Een foto afnemer gaat niet vragen, hóe die foto tot stand is gekomen, die wil een goed eindresultaat; niet meer of minder. Hoe de fotograaf dat doet, zal hem een zorg zijn.

    Dus drukte om niks.

  44. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 10:11  | reageer

    Aan de nachtelijke tijdstippen van sommige inzendingen te zien lijkt dit onderwerp slapeloze nachten aan mensen te bezorgen. Denk aan jullie gezondheid !

  45. Arnold
    Arnold schreef op donderdag 16 juni 2016 om 10:39  | reageer

    Haha, al die nachtelijke activiteiten, gelukkig sliep ik knipoog

    @Rob: volgens mij is er niemand hier die er moeite mee heeft als jij de silo's wegkloont op jouw foto. Het punt van Bas zit hem in het omgekeerde: wat als een collega-fotograaf de silo's in zijn foto's juist laat staan (omdat hij/zij vindt dat ze passen in dat landschap), mag dat dan ook van jou? Of zeg je dan dat het een slechte foto is omdat die silo's er nog op staan?
    In deze discussie wordt de vraag van 'mogen bewerken' soms een beetje verward met het 'moeten bewerken' lijkt het wel. Ik ben persoonlijk van mening dat foto's over het algemeen best bewerkt mógen worden (behalve dan bij journalistieke fotografie), maar ik vind niet dat het móet (omdat het kan).
    Ik heb bewust geen enkele pretentie als fotograaf en de meeste van mijn foto's kunnen nog best wat nabewerking gebruiken, maar een enkele keer rolt er een foto uit waar elke nabewerking afbreuk doet aan het beeld. En daar word ik dan best blij van, want dat betekent dat ik mijn camera goed heb ingesteld en een goede compositie heb gekozen.

  46. Johan
    Johan schreef op donderdag 16 juni 2016 om 11:07  | reageer

    Inderdaad begrijpen sommigen niets van fotografie die hier reageren. Een van de meest domme opmerkingen is wanneer bv een verkeersbord het beeld verstoord: 'je zou ook een stap opzij kunnen zetten?' Begrijpt die persoon dan niet dat je dan een compositie krijgt die anders is dan je wens en bij snapshots zijn er ook nog andere taferelen die bij veranderen van standpunt zou missen. Overigens bij het maken van een uitsnede (kroppen) verwijder je ook delen die niet relevant zijn en daardoor het beeld in kracht laat winnen.
    Een gerenommeerde fotograaf als McCurry moet even met het maaiveld gelijk gemaakt worden want McCurry heeft bij de kinnezinners een doodzonden gegaan door dat hij betrapt werd een bordje weg te klonen.
    En Mabel nu zal iedere toerist zijn beklag gaan indienen bij het reisbureau want er was namelijk helemaal geen station knecht die koffers op zijn hoofd droeg, en dat muurtje stond helemaal niet scheef en het Afghaanse meisje had andere ogen en smeer op haar gezicht en wallen onder haar ogen en nota bene dat verkeersbord staat op een ander plaats.
    Overigens hoe komen deze foto's in de openbaarheid, is er soms een oud-medewerker die hem een hak wilde zetten.

  47. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 11:11  | reageer

    Inderdaad Johan, wanneer ik je redenering volg en doortrek begrijp jij er blijkbaar er ook niet te veel van.
    Het is niet omdat mensen andere meningen hebben dat ze er niets van begrijpen : nogal hoog van de toren geblazen denk ik. Maar ja, dat begrijpen sommigen dan ook weer niet.

  48. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 13:10  | reageer

    Johan,

    Ik vind die stap opzij zetten nog niet zo dom. Wanneer je x-stappen gedurende x-jaren opzij zet kom je ooit langs de andere kant uit … en tegen die tijd is wellicht het verkeersbord al weg.

    Niet serieus nemen aub, “I’m pulling your leg”. Met al dat gekibbel mag wel eens gelachen worden.
    Lachen zal ons dichter bij elkaar brengen dan deze eindeloze discussie.

    Beschouw het als het spreekwoordelijke : vandaag staan we nog voor een afgrond, maar morgen zijn we zeker al een stap verder.

  49. Brian
    Brian schreef op donderdag 16 juni 2016 om 13:42  | reageer

    Even voor mijn duidelijkheid, want ik snap er niet veel meer van. Vinden we het werk van McMosterd, Ketchup of gewoon McCurry nou mooi of niet?

    Echt, ik begrijp deze discussie niet. Kennelijk hoor ik nu bij de underdog omdat ik eens heel hard moest lachen (Whahaha, er zat een W voor) om iemands reactie, maar ook nu weer lach ik mij kapot.

    Allemaal mensen die achter hun toetsenbord (net als ik overigens) meningen hebben en verontwaardigd zijn over het werk van een ander. Allemaal mensen die schande spreken over hoe iemand anders werkt. Mijn hemel, verbeter de wereld, reis naar mooie landen en verkoop je foto's. Laat zien hoe het beter moet en stoot de andere gevestigde fotografen van de troon met je veel betere, eerlijker gemaakte en goed verkopende werk.

    Kun je dat niet, trap dan lekker de fotografen die het wel voor elkaar hebben de grond in, blijf lekker veilig achter je toetsenbord zitten en heb overal een mening over.

    Vergeet echter één ding niet. Het de grond in trappen van McCurry is begonnen na de vreselijke ontdekking van zijn gephotoshop, terwijl hij hier gewoon altijd eerlijk en open over geweest is. Hij vertelde vele jaren geleden al dat hij dit gewoon doet, dus wauw... Wat een ontdekking.

  50. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 13:46  | reageer

    Ja Brian,

    Niet iedereen hoeft zoals jij hoog op te lopen met McDonald omdat je hem eens een interview mocht afnemen en niet iedereen 'verkoopt' zijn foto's.
    Lach je aub niet kapot (want dat doe je blijkbaar) ... echt niet gezond.

  51. Brian
    Brian schreef op donderdag 16 juni 2016 om 13:55  | reageer

    @Pixeldude. Ik snap je echt niet.

    Ik loop niet hoog op met McCurry, Sterker nog, het kan me erg weinig schelen. Ik snap alleen niet hoe sommige mensen echt geraakt kunnen zijn over iets dat in mijn ogen de moeite van het vermelden niet waard is.

  52. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 13:58  | reageer

    ... en Brian,

    met jouw houding lijk je me ook geen wereldverbeteraar te zijn zoals je blijkbaar wel al denkt te zijn (in je voorstel). Sluit je dan tenminste bij dat selecte groepje aan en dan kloppen we op elkaars schouder. Niet te hard aub.
    Wanneer je iemand grof uitlacht stampt die vroeg of laat wel eens terug.

  53. Mabel Amber
    Mabel Amber schreef op donderdag 16 juni 2016 om 14:02  | reageer

    @"En Mabel nu zal iedere toerist zijn beklag gaan indienen bij het reisbureau want er was namelijk helemaal geen station knecht die koffers op zijn hoofd droeg,"

  54. Mabel Amber
    Mabel Amber schreef op donderdag 16 juni 2016 om 14:07  | reageer

    @"En Mabel nu zal iedere toerist zijn beklag gaan indienen bij het reisbureau want er was namelijk helemaal geen station knecht die koffers op zijn hoofd droeg (...)"

    Hmmm.... ik zie dat de uitwisseling het niveau heeft bereikt waarbij sommigen er dingen met de haren bij gaan slepen en voorts nogal bijdehand uit de hoek proberen te komen, misschien in een poging om grappig te zijn. Tijd om op te stappen dus.

  55. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 14:10  | reageer

    Mabel,

    Ik volg je goede voorbeeld.

  56. Brian
    Brian schreef op donderdag 16 juni 2016 om 15:08  | reageer

    @Pixeldude: Jammer dat het nu wordt uitgelegd alsof ik jou uit aan het lachen ben, trek het alsjeblieft niet persoonlijk want zo is het zeker niet bedoeld.

    Dit draadje zit helemaal vol met mensen die zich echt druk maken om iets dat gebeurt is bij een andere, goed verkopende fotograaf. Ik begrijp dat oprecht niet. Daar lach ik om. Niet om iemand persoonlijk, niet om één specifieke reactie, maar om het feit dat het buiten prachtig weer is en we veel beter met onze hobby of ons beroep bezig kunnen zijn dan met, zoals ik het al eerder noemde, iets dat in mijn ogen de moeite niet waard is.

    Ik heb het dan zowel over de voor- als tegenstanders van photoshoppen, van McCurry als persoon, enz.

    Ik begin nu echt het idee te krijgen dat je boos op me bent om mijn gelach. Jammer, want ik zou graag samen met je lachen, met een pintje bier of een goeie bak koffie.

  57. PixelDude Raoul
    PixelDude Raoul schreef op donderdag 16 juni 2016 om 15:19  | reageer

    @ Brian
    Vergeven en vergeten. Ik wil zoals jij bij de wereldverbeteraars zitten maar moet vaststellen dat dat heel moeilijk is ... en hier regent het.
    Vind ik de foto's van McCurry (ik gebruik ook wel zijn echte naam) mooi, zonder enige twijfel. Ik wil echter niet dat iemand uit de te commerciële wereld ons op deze manier voor schut zet door anderen het vuilere veldwerk te laten doen en er zich dan nog rijkelijk voor te laten betalen. Een meester die enkel nog zijn handtekening zet onder het werk van een legertje slaven (of op het knopje drukt), dat is in mijn ogen geen meester meer maar een manipulator.
    En nu doe ik zoals Mabel, ik hoepel op.
    Wanneer niet in dit leven drinken we er eentje in ons volgend.

  58. Arnold
    Arnold schreef op donderdag 16 juni 2016 om 16:28  | reageer

    Jammer dat nu elke nuance in deze discussie verloren gaat, dat was volgens mij zeker niet de intentie van het artikel, integendeel. Voor degenen die het niet meer begrijpen: lees het artikel zelf nog eens een keer goed en probeer daarbij even je eigen stokpaardjes los te laten. Want het is best goed om de dingen soms ook eens anders te bekijken dan je misschien gewend bent.

  59. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op donderdag 16 juni 2016 om 17:32  | reageer

    Zolang mensen de zaken niet willen zien voor wat ze zijn is een discussie kansloos want er zijn geen argumenten, enkel meningen.

    Fotografie is het registreren van een moment waarop een omstandigheid of situatie, zoals die er op dat moment, feitelijk was of plaatsvond. Het bewerken i.d.z.v. het dermate veranderen m.u.v. correctie van kleur, vervorming, crop, dynamiek en focus (kortweg ontwikkelen), is het veranderen van de waarheid. De waarheid is dat genen wat voor een ieder feitelijk gelijk is. Dat is een constatering zonder mening. De waarheid is dat gene dat er werkelijk was of plaatsvond. Worden je foto's beter door al dat manipuleren? Het verkoopt beter dus je zou zeggen van wel, maar welke prijs betaal je er voor? Je integriteit, die heb je dan te grabbel gegooid t.b.v. inkomsten en status. Fotografie hangt te veel van religie aan elkaar. Elke fotograaf denkt in de juiste god te geloven. En elke fotograaf heeft maar één ware god. De godheid van het idolaat stellen van andere fotografen. Zij die de status van topper hebben bereikt of de geldzak van de opdrachtgever. Eigenlijk kun je ook stellen dat niet de fotograaf het beeld bepaald maar de zak met geld. Ik ben een ongelovige. Ik heb geen god, geen status, geen idool en geen geld en er ook geen behoefte aan. Fotografie kent wat mij betreft geen regels. Als iemand de boel wil belazeren dan mag dat. Echter kost het wel je integriteit. Als je dat er voor over hebt en je zelf op die manier als fotograaf verlogend dan moet je dat vooral doen. Maar klaag niet als ik je geen fotograaf noem, maar een DTP-er of een beeldmaker. Ook al vind ik de beelden soms heel mooi. Want ook dat is de waarheid.

    Zodra de godheden geld en status om de hoek komen kijken worden de meeste grenzen snel verschoven.

    Maar goed, ook dat is maar een persoonlijke mening.

  60. Johan
    Johan schreef op donderdag 16 juni 2016 om 19:00  | reageer

    primefoto.nl Hoe krijgt u die lariekoek bijeen verzonnen, tip wordt lid van de Jahova.

  61. gast schreef op donderdag 16 juni 2016 om 20:04  | reageer

    @johan: Helaas is hij niet de enige. Wat een oeverloos geleuter hier. Elk artikel over foto-bewerking ontaardt in onleesbare epistels. Ooo, wat zijn we allemaal interessant. Je zou bijna verlangen naar max 140 tekens.

  62. Bas
    Bas schreef op donderdag 16 juni 2016 om 20:06  | reageer

    Het is goed dat er discussie is, ben ik blij mee. Ik hoop vooral dat het aanzet tot nadenken. Maar laten we alsjeblieft niet zo op de persoon spelen. Argumenten als 'wordt lid van de Jehova' etc vind ik weinig constructief.

    Je hoeft het zeker niet met me eens te zijn, het is goed om een tegengeluid te horen omdat ik dan ook ga nadenken over mijn eigen standpunt. Daar groei ik van als mens en als fotograaf. Ik hoop dat het wederzijds is.

  63. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 04:06  | reageer

    Geeft niet Bas, Dat zegt meer over Johan dan over mij. Ik ben het wel gewend dat men bij gebrek aan steekhoudende tegenargumenten uit emotie gaat reageert. Ik schop immers een heilig stoeltje om.

    Johan je mag het lariekoek vinden, maar waarom kom je niet met steekhoudende argumenten de mijn ongelijk bewijzen? Als ik ongelijk heb wordt ik er graag met bewijzen van overtuigd om dan mijn standpunt bij te stellen. Niemand heeft ooit kunnen bewijzen dat fotografie niet registreert wat er op een bepaald moment in de tijd plaatsvond of aanwezig was. Ik zou zeggen waag een poging en schiet mijn uitspraak maar lek. Mijn vraag aan jou is dan:

    1. waarom is fotografie geen registratie van een moment in de tijd van een gebeurtenis of omstandigheid.
    3. Waar stopt fotografie en begint DTP of beeldcreatie?
    4. Welke fotograaf heeft zijn werkwijze niet aangepast aan dat gene waarmee geld wordt verdient? p.s. het wordt je zelfs aangeleerd op de FVS. Wie betaald bepaald in deze wereld. De klant bepaald anders wordt er niet betaald. Geen fotograaf mag helemaal zijn eigen ding doen. Je krijgt een opdracht. Het thema ligt vast. Soms ook een moodboard. Dan mag je een idee ontwikkelen en voorleggen en na goedkeuring mag je gaan uitvoeren wat de klant wil. De klant is de zak met geld die bepaald. Weerleg dat feit dan maar.

    Weerleg het dan wel met feiten graag. Dank u.

  64. Vader Gein
    Vader Gein schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 10:26  | reageer

    @primefoto: Ik krijg de indruk dat jij heel graag goed begrepen wil worden. Leer dan eerst fatsoenlijk Nederlands schrijven. Je teksten wemelen van de taal-, spel- en vormfouten. En dat komt de begrijpelijkheid echt niet ten goede. Een voorbeeld:

    "De waarheid is dat genen wat voor een ieder feitelijk gelijk is. Dat is een constatering zonder mening."

    Is het nou echt zo moeilijk om "datgene" te schrijven? Wat je nu schrijft heeft een compleet andere betekenis en zet mensen op het verkeerde been. Een zin hierna schrijf je "dat gene", wat ook weer iets anders betekent.

    De geciteerde zin is overigens ook mét "datgene" een gedrocht. Misschien DENK jij zoals je schrijft, maar dat wil nog niet zeggen dat je het zo ook op kunt schrijven.

    Overigens valt me op dat je als zelfverklaard ongelovige wel erg veel religieuze termen gebruikt. Voer voor psychologen?

  65. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 11:37  | reageer

    @ Vader Gein,
    Dan Lees je toch over de spelvouten heen. Laat je de controle toch even los.

    Ik begrijp dat je inhoudelijk geen argumenten hebt en dus maar over gaat op het communiceren over de communicatie zelf en de persoon om daarmee je ongenoegen te kunnen ventileren? Ik zou zeggen, ga er voor. Als jij je daar beter door gaat voelen.

    Hoe was het ook al weer? Fotografie is net als religie?
    Eens eender welke godheid gekozen is, kunnen er geen andere meer bestaan en goddeloosheid is taboe.
    Je weet wat een analogie is?

    ana·lo·gie (de; v; meervoud: analogieën) 1overeenkomst, overeenstemming: naar analogie van

    beeld·spraak (de; v(m); meervoud: beeldspraken) 1een gedachte, begrip enz., in taal uitgedrukt d.m.v. een beeld

    Ik zou het meer waarderen als je mijn argumenten met steekhoudende argumenten onderuit haalt. Als dat niet kan heb ik het feitelijk correct weergegeven. Als dat niet zo is wordt ik graag inhoudelijk gecorrigeerd. Probeer het eens Vader Gein.

  66. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 12:06  | reageer

    Vadertje Hein? Johan, ...
    opjutters, hooligans , ... negeren is het makkelijkste en efficiëntste.
    Er zijn mensen die zwart roepen wanneer er iemand wit zegt en in een andere gelijkaardige discussie beweren dat het ultiem rood betreft, hopende dat je een stier bent.
    Olifanten hebben echter een dik vel (en een levenslang geheugen).

  67. Vader Gein
    Vader Gein schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 13:39  | reageer

    Oei, lezen kun je ook al niet.

  68. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 13:53  | reageer

    Heintje met de zeis? Geen vergissing hoor.

  69. gast schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 14:08  | reageer

    McCurry is the best!!! vrolijk Wat een gel**ter, zeg! Velen begrijpen niets van fotografie. Bewerken is al zo oud als de fotografie bestaat...en hoort bij 't vak...

    Of dat nu een reis- óf journalistiekefotograaf doet, boeit mij niet. Fotografie is altijd bedrog...

  70. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 14:11  | reageer

    Gast, waarom reageer je dan? Het boeit je toch niet.
    Ik hoor bij de niet begrijpers en maak een kniebuiging (maar ga niet plat op grond) voor de oppermachtige gasten.

  71. Vader Gein
    Vader Gein schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 14:46  | reageer

    Ik had het niet tegen jou, Pipo.

  72. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 14:49  | reageer

    Magere Hein, wanneer je tegen iemand zijn been pist wordt het mijne ook nat omdat ik er naast sta.

  73. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 14:55  | reageer

    Dit gezegd zijnde keer ik weer naar Mameloe, en hoop dat hier wat vrede mag heersen.
    Vrede op aarde voor alle mensen met dikke pensen. Doei.

  74. Vader Gein
    Vader Gein schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 16:19  | reageer

    Verrek, ik had het toch tegen jou! Je kunt de naam van je eigen eega nog niet eens schrijven: Het is Mamaloe.

  75. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 16:47  | reageer

    Troetelnaampje tussen haar en mij.
    Bemoei je je nu ook al tussen koppels?
    Zalig zijn de armen van geest, ze zullen het rijk der Kemels betreden.

  76. Pipo de Clown
    Pipo de Clown schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 16:52  | reageer

    Allen,

    Het wordt hoog tijd
    - om elkaar serieus en respectvol aan te spreken, alsook met mekaar om te gaan,
    - ofwel samen met mij op te hoepelen naar een comic site.

  77. gast schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 21:11  | reageer

    Verbeter de wereld, begin bij jezelf!

  78. gast schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 21:12  | reageer

    OT: verbeter je foto, begin bij photoshop!

  79. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 17 juni 2016 om 22:08  | reageer

    OT: Verbeter je fotograferen, begin voor Photoshop.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Sportfotobijbel
Cursus Luminar AI met Nando Harmsen
Toon alle artikelen binnen Column

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

47.791 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord