Iris van Liempt

Histogram: naar rechts belichten

donderdag 3 december 2015, 22:35 door | 9,257x gelezen | 20 reacties

Als je het aan fotograferen bent, is één van de dingen waar je altijd goed op moet letten of je je foto's goed belicht. Dit kun je met het blote oog doen, maar ook het histogram dat zich in de camera bevindt kan hierbij een goede tool zijn.

Een correct histogram heeft geen pieken helemaal links of helemaal rechts. Aan de linkerkant van het histogram bevinden zich de donkere plekken van je foto, aan de rechterkant de lichte plekken. Bij voorkeur zorg je ervoor dat er over het gehele histogram beeldinformatie is. Heb je pieken tegen de linker- of rechterzijkant, dan betekent dit dat je beeldinformatie kwijt bent. Deze kun je nooit meer terughalen.

Correct exposure

Histogram van een foto met correcte belichting

Wanneer je in RAW fotografeert, is er een handige techniek genaamd “naar rechts belichten” (exposure to the right) die de beeldkwaliteit van je foto beter kan maken. Hierbij overbelicht je de foto in feite een beetje. Histogramtechnisch houdt dit in dat je ervoor zorgt dat de rechterzijde van het histogram zo goed mogelijk gevuld is zonder dat de pieken buiten het histogram komen te vallen.

Exposure to the right

Een naar rechts belicht histogram

Waarom vergroot dit de beeldkwaliteit? Omdat het in de nabewerking oplichten van donkere delen van je foto automatisch ruis geeft en dus ten koste gaat van je beeldkwaliteit. Lichtere delen van een foto bevatten meer informatie dan donkere delen en dat betekent praktisch gezien dat je er in de nabewerking meer uit kunt halen. Daarom kun je beter een overbelichte foto donkerder maken dan een onderbelichte foto lichter maken.

Om dezelfde reden is het vaak handig om donkere delen in je foto al zo licht mogelijk te maken als je de foto neemt, zonder dat je daarbij beeldinformatie van de lichte delen verliest. Je kunt deze dan in de nabewerking zonder problemen nog naar smaak donkerder maken, terwijl dit andersom een verlies van kwaliteit zou opleveren. En dat behaal je door je foto iets te overbelichten en er daarbij op te letten dat alle informatie nog wel binnen het histogram valt.

Iris van Liempt

Over de auteur

Iris fotografeert sinds 2012 en heeft daar een passie in gevonden. Ze volgt daarom een online opleiding aan het New York Institute of Photography. Daarnaast studeert ze psychologie aan de universiteit en houdt ze ontzettend van taal en schrijven.

20 reacties

  1. gast schreef op donderdag 3 december 2015 om 23:51

    Weer lees ik hier dingen die niet kloppen:

    - Exposure to the right, heeft niets met overbelichten te maken.
    - Er bestaat geen correct histogram. Een donkere foto zal veel informatie aan de linkerkant hebben. Een lichte foto meer een piek aan de rechterkant. Foto's bij contrastloos weer of situatie, een mooi bergje in het midden van het histogram. Een foto waarbij zowel donkere als lichte partijen voor komen, daar zal het histogram behoorlijk verdeeld zijn over het gehele histogram. En bij veel contrast, meer dan het dynamisch bereik van de beeldsensor, zal het aan weerskanten clippen.

    En nogmaals: Het heeft niks met overbelichten te maken. Je zorgt er alleen voor, dat er zoveel mogelijk beeldinformatie aan de rechterkant van het histogram zit zonder dat het clipt. Overigens, laat een foto achterop de camera altijd een emdedd JPEG zien en dus nooit de daadwerkelijke RAW; houd hier rekening mee. Dus clipt het iets, geen nood! Zit er bij een neutrale meting al teveel beeldinformatie aan de rechterkant, dan ga je niet nog meer overbelichten maar juist negatief (volksmond: onderbelichten) belichten, bijvoorbeeld met 1 stop krapper, zodat alles ook weer aan de rechterkant van het histogram binnen het histogram valt zonder dat het clipt.

    Overbelichten én onderbelichten, vind ik in de fotografie verkeerde termen, want in feite belicht je juist. Dit, omdat een camera gereflecteerd meet. Beter praat je over: ruimer óf krapper belichten. Maar nogmaals je belicht juist, en je bent dus niet aan 't onder- of overbelichten. De camera heeft het dan niet goed, want die gaat altijd van 18% grijs cq middengrijs uit.

  2. Frans
    Frans schreef op vrijdag 4 december 2015 om 08:01

    Helemaal eens met de bovenstaande reactie. Histogram op de camera is gebaseerd op een JPEG weergave en niet op de raw foto. Het histogram geeft 256 stappen weer (8-bit dus 2 tot de 8st macht = 256)
    Raw heeft een bitdiepte van 12 (2 tot de macht 12 = 4096 stappen) of 14 (16384 stappen). Dus veel meer info.
    Waarom ETTR? Omdat het aantal stappen in het histogram (in dynamisch bereik) niet lineair oplopen. Eenvoudiger gezegd: Stel dat je 12 stops dynamisch bereik hebt. Dan zou er 4 stops in de linker helft zitten en 8 stops rechts. (Dit is inherent aan de JPEG conversie omdat het menselijk oog de verschillen in de donkere kant beter kan zien dan de lichte kant. RAW daar in tegen is wel Lineair) Dus door je histogram (welke op jpeg is gebaseerd) naar rechts te trekken, haal je een beter dynamisch bereik MITS you uiteraard in RAW fotografeert. Bijkomend voordeel is minder ruis.

  3. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op vrijdag 4 december 2015 om 09:24

    Over de zin en onzin van het histogram (en het feit dat 'het juiste' histogram niet bestaat) heb ik een aantal jaar geleden al eens twee blogs geschreven hier op Photofacts. Ook in de vele reacties daar staan goede opmerkingen, onder meer over ETTR!

  4. mac
    mac schreef op vrijdag 4 december 2015 om 10:43

    Ben het ook eens met de commentaren. Het histogram zegt helemaal niks over of je foto correct belicht is, alleen hoe hij belicht is. ga je voor low key, dan zit het meeste links. Ga je voor high key zit meeste rechts. En ondakns dat het histogram niet netjes van links naar rechts gaat, is de foto toch goed belicht.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Fototip

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.815 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.815 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.