Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Michelle Peeters

Voor- en nadelen van continulicht bij portretfotografie

woensdag 12 december 2018, 14:39 door | 13,016x gelezen | 12 reacties

Studioflitsers worden meer en meer gebruikt omdat ze steeds goedkoper worden. Desondanks begint 'continulicht' nu toch weer populair te worden. Wat zijn nu precies de voor- en nadelen bij portretfotografie?

Continulicht
LED continuverlichting

Vroeger: bouwlampen en filmzonnen


Voor de tijd van de eerste studioflitsers (die toen nog onbetaalbaar waren) was er eigenlijk alleen maar continulicht. Bij portretsessies werd lamplicht ingezet in de vorm van bouwlampen of filmzonnen.

Echter, bouwlampen of filmzonnen gaven een te warme kleurtemperatuur zodat je bij kleurenfotografie was aangewezen op een speciale film voor kunstlicht of filters voor je objectief. En daardoor verloor je weer veel van het toch al schaarse licht waardoor je vast zat aan een zeer gevoelige film of een statief.

Studioflitsers


Sinds een jaar of tien zijn de prijzen van een studioflitssetje dusdanig gedaald dat een eenvoudige versie voor bijna iedere amateurfotograaf wel betaalbaar is geworden.

De voordelen en mogelijkheden zijn zeer uitgebreid. Doordat een studioflitser op het lichtnet (of op een accu) wordt aangesloten kan hij veel meer licht geven dan een reportageflitser. Door het instellicht kan je de lichtval vooraf bekijken.

En je kan de studioflitser voorzien van verschillende 'lichtvormers' waardoor je het licht volledig naar eigen smaak en inzicht om en op je model kunt laten vallen.

Lichtvormers
Lichtvormers

De kleurtemperatuur is hetzelfde als die van daglicht en je hoeft dus geen filters te gebruiken om te warme kleuren te corrigeren.

Modern continulicht: LED of spiraallampen


Maar waarom is dan toch dat ouderwetse continulicht weer aan populariteit aan het winnen? Qua prijs, gewicht en afmetingen ontlopen flits- en continulicht elkaar weinig meer.

Het sleutelbegrip begrip bij continulicht is natuurlijk 'led'.

Maar er zijn ook nog altijd andere soorten continulicht in de vorm van spiraallampen (spaarlampen), ook wel liefkozend 'wokkel-lampen genoemd. Deze fluorescentielampen zijn ook vergelijkbaar met wat je thuis misschien gebruikt, maar dan veel groter en sterker.

Het is een veel goedkopere oplossing dan LED-verlichting, alhoewel dit de laatste tijd ook sterk in prijs gezakt is. Spaarlampen besparen een factor vijf aan energie, bij een gelijkblijvende licht output. LED-lampen zijn nog eens vijf keer zuiniger!

Door het geringe verbruik gaat er weinig energie verloren aan warmte. Dit betekent dat ze dus geen actieve koeling (ventilatoren) nodig hebben, wat ze perfect maakt voor video.

De kleurtemperatuur is neutraal wit (meestal rond de 5500 Kelvin), vergelijkbaar met normaal daglicht op een bewolkte dag. De kleurtemperatuur kan echter niet veranderd worden, zoals bij LED-lampen.

Ook zijn ze niet dimbaar. Ze kunnen alleen aan en uit. Je kunt de lichtopbrengst niet trapsgewijs terugbrengen maar je kan wel de losse wokkellampen per stuk aan- en uitzetten.

Je kunt reflectoren (om het licht te bundelen), softboxen (om het licht te verzachten en te spreiden) als lichtvormers gebruiken. Bij LED-verlichting is het niet mogelijk om lichtvormers toe te passen.

Photofacts heeft goede ervaringen met de Falcon Eyes LHD-B628 continulampen. Dit handige setje kost slechts 285 euro. Hierbij ontvang je direct een complete set met twee statieven, lampen en octaboxen.

Falconeyes continuelicht
Falcon Eyes LHD-B628 set

Voordelen van continulicht



  1. Qua stroomverbruik scoort vooral de ledverlichting gunstiger dan een flitslamp en dat kan een voordeel zijn als je op lokatie werkt zonder stopcontact en je dus gebruik moet maken van een (ingebouwde) generator

  2. Bij flitslampen worden zwakke (sfeer-)lichtbronnen weggeflitst wat de sfeer totaal kan veranderen.

  3. Continulicht heeft het voordeel dat je achter elkaar in serie door kunt schieten omdat je niet hoeft te wachten tot de flitslamp na een opname herladen is.

  4. Flitslampen kunnen alleen daglicht-kleurtemperatuur leveren. Ledlampen kunnen zo'n beetje elke kleur licht leveren, ook neutraal daglicht. Zo kan je de kleur afstemmen op die van het aanwezige omgevingslicht en kan je kleurzwemen (bijvoorbeeld door aanwezig TL-licht) vermijden.

  5. Continulicht kan je gebruiken om bij te filmen. Met het vrij zwakke instellicht van een flitslamp gaat dat niet goed.

  6. What you see is what you get. De lichtval is goed te beoordelen in vergelijking met die van het instellicht van een flitslamp, wat vaak uit de pas loopt met het 'echte' flitslicht.

  7. Het gebruiksgemak is groter omdat je, vergeleken met flitslicht, over veel minder knoppen en instelmogelijkheden hebt.

  8. Je kan de ingebouwde lichtmeter van je camera gebruiken om de belichting te meten. Bij flitslampen moet dit gebeuren met een lichtmeter die het 'opvallend' in plaats van het 'gereflecteerd' licht meet. Zeker omdat de meeste studioflitsers niet over TTL-functionaliteit beschikken.

  9. Je hebt dus ook geen flitsontsteker nodig voor een goede synchronisatie tussen de (hoofd)flitser, de camera en de verschillende flitsers onderling. Iets wat op kritieke momenten nog wel eens storingsgevoelig kan zijn.

  10. Ledlampen worden minder heet dan studioflitslampen, wat prettig kan zijn voor het model. Zeker op warme zomerdagen!

  11. Modellen hoeven niet te knipperen van de flits.


Nadelen van continulicht



  1. Flitslampen geven nog steeds een veel hogere lichtopbrengst dan ledlampen waardoor je met kleine diafragma-openingen kunt werken. Bij goedkope flitssetjes waarbij je het licht maar beperkt (bijvoorbeeld maar maximaal 4 stops) kunt dimmen kan dit ook een nadeel zijn omdat je dan niet met weinig scherptediepte kunt werken. Bij gebruik van continuverlichting in de vorm van spaarlampen geldt dit nadeel natuurlijk niet!

  2. Bij flitslampen heb je zelden last van trillings- (model) of bewegingsonscherpte (fotograaf) doordat je met zeer snelle sluitertijden kunt werken en de zeer snelle flits (korter dan 1/500e seconde) iedere beweging bevriest. Bij continulicht kan het zijn dat je nog steeds met een statief moet werken.

  3. Continulicht heeft weinig tot geen mogelijkheden voor het gebruik van lichtvormers zoals softboxen of reflecterende parapu's om het licht diffuser en de schaduwen zachter te maken. Omdat ledlampen nog steeds behoorlijk heet worden en een softbox die warmte vasthoudt is dat brandgevaarlijk. Bij gebruik van spiraallampen als verlichting is het wel mogelijk om lichtvormers te gebruiken.

  4. Heel fel lamplicht kan onprettig zijn om langdurig in te kijken. Een softbox (bijvoorbeeld bij spiraalverlichting) beperkt dit nadeel enorm!

  5. Een hele reeks lichtjes oogt onnatuurlijk, net als het bekende ringflitsereffect. Je ziet aan de reflectie in het oog wat voor lichtvormer er is gebruikt. Een ronde lichtvormer (bijvoorbeeld een paraplue of beauty dish) oogt mooier.


Conclusie


Als je niet teveel licht nodig hebt, bijvoorbeeld voor een simpel portretje (geen groepsfoto's met veel personen die moeten worden uitgelicht) is LED-verlichting als continulicht een prima oplossing.

Zeker ook door het gebruiksgemak. Bij behoefte aan meer licht is spiraalverlichting aan te raden bij bijvoorbeeld filmopnames.

Bij menglichtsituaties met omgevingslicht (bijvoorbeeld een klaslokaal met veel TL-verlichting aan) is LED-verlichting een betere optie dan een studio flitsset. Bij spiraal-continulicht is het niet mogelijk om de kleurtemperatuur aan te passen en geldt dit voordeel dus niet.

Meer weten over studiofotografie?


Bij Photofacts Academy, onze online leeromgeving voor fotografen, hebben we diverse cursussen over studio- en portretfotografie.

- Basiscursus Studiofotografie (Frederik Herregods)
- Studioportret voor gevorderden (Richard Terborg)

- Portretfotografie tips (Elja Trum)
- Portretfotografie in de praktijk (Elja Trum)
- Zakelijke portretfotografie (Maurice Jager)
- Van Beeld naar Kunst (Micky Hoogendijk)
- Basiscursus Flitsen op Locatie (Piet van den Eynde)

Je kunt deze cursussen twee weken lang volgen met een gratis proeflidmaatschap.



Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 12 december 2018.
De eerste publicatiedatum is maandag 13 maart 2017, 17:17.
Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

12 reacties

  1. Reinoud
    Profiel Reinoud schreef op maandag 13 maart 2017 om 19:46

    Als je last hebt van het feit dat je het aanwezige licht wegflitst kun je spelen met je sluitertijd. Daardoor biedt flitslicht juist meer flexibiliteit en heb jij als fotograaf de volledige controle over je foto. (uiteraard moet je dan wel zorgen dat de kleuren van het aanwezige licht kloppen met de kleur van je flitslicht, of juist het beoogde contrast vormen, afhankelijk van wat je wilt)

  2. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op maandag 13 maart 2017 om 20:16

    @Reinout: ja, tot op zekere hoogte. Want het is ook niet zo dat je met flitslicht alle beweging bevriest is mijn ervaring. Dus ik durf nooit al te lange sluitertijden te gebruiken om het omgevingslicht terug te laten komen. En het blijft jammer dat je de kleurtemperatuur van het flitslicht niet kunt aanpassen. Dat is wel een groot voordeel van led-verlichting als je last hebt van zwemen door gemengd licht.

  3. Reinoud
    Profiel Reinoud schreef op maandag 13 maart 2017 om 20:23

    Of je alle beweging bevriest hangt af van de flitsduur (vuistregel: hoe goedkoper de flitser, hoe langer de flitsduur).
    En de kleurtemperatuur van je flitser pas je aan met gels. Ik heb een setje met zo'n 30 kleuren (die ook nog eens te combineren zijn)

  4. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op maandag 13 maart 2017 om 20:26

    @Reinout: ok dat wist ik niet, dank voor de tip! En inderdaad, met die gels gaat het ook!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

55.881 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

55.881 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.