Iris van Liempt

Moet je foto's wel nabewerken?

zaterdag 27 juni 2015, 13:39 door | 7,174x gelezen | 18 reacties

Ik heb van jongs af aan al een bepaalde interesse voor fotografie gehad. Dat uitte zich vroeger in foto's maken met de spiegelreflex van mijn moeder als we op vakantie waren. Wat later kreeg ik mijn eigen compactcamera.

Pas toen ik achttien was, ben ik me serieus bezig gaan houden met de kunst van fotografie. Ik rolde hier toen in vanwege het contact met een vriend die zelf veel bezig was met fotografie. De vele gesprekken die ik met hem had over fotografie hebben ervoor gezorgd dat ik een passie bij mezelf ontdekte waarvan ik, als ik terugkijk, weet dat hij er van jongs af aan al in zat.

Die vriend van me heeft me veel geleerd: eerst over de functies van de camera, dingen zoals diafragma en het effect van sluitertijd. Daarna liet hij me tot op zekere hoogte de mogelijkheden van nabewerking zien en gaf me de benodigde middelen (lees: destijds een illegale Lightroom download) om mijn eigen foto's te gaan nabewerken.

En zonder nadenken ben ik het altijd zo blijven doen: een foto maken, met nabewerken het maximale eruit halen en dan besluiten of ik tevreden was met het resultaat.

Gaandeweg kwam ik er echter achter dat er fotografen zijn die het anders doen: fotografen die niet nabewerken. De rationale achter het al dan niet nabewerken van een foto is interessant, en alhoewel ik begrip heb voor fotografen die hun foto's niet nabewerken omwille van het bewaren van de integriteit van de foto, ben ik toch een voorstander van nabewerking.

Waarom wel nabewerken


De discussie omtrent het nabewerken van foto's is onherroepelijk verbonden aan de definitie van waar fotografie om draait, en deze kan per persoon verschillen. Het kan het vastleggen van een herinnering zijn, het kan het vertellen van een verhaal zijn, het kan nieuwswaarde zijn, et cetera.

Voor mij persoonlijk is fotografie niet alleen het plaatje dat je schiet. Het is de manier waarop je de wereld om je heen waarneemt. Alsof je de dingen om je heen daadwerkelijk door een andere lens ziet. Het is het herkennen van schoonheid in dingen waar je normaal gesproken straal voorbij zou lopen.

Sprite fles


Voeg aan deze blik op de wereld een camera toe, en je hebt een manier om datgene te communiceren wat jij op zo'n moment waarneemt. Wat ik vervolgens fijn vind aan nabewerking is dat het je toestaat om het maximale uit je foto te halen.

Om een voorbeeld te geven: zie de foto van de vrouw met het kind. Dit is een foto die met haast geschoten is: het is een spontane foto en de mensen zijn in beweging. Je hebt dan dus niet de tijd om alles aan de compositie van je foto te regelen.

Vrouw en kind in een menigte


Uiteindelijk resulteert dit in een foto van een vrouw met een kind- en een hoop andere mensen die niks met het onderwerp van de foto te maken hebben en dus enkel afleiden.

Bewerking stond mij in dit geval toe om alsnog uit de foto te halen wat ik eruit wilde halen, en zo is de foto, in mijn opinie, van vrij irrelevant naar verhaalvertellend gegaan.

Vrouw en kind in een menigte (nabewerkt)


Van anderen hoor ik vaak het argument tegen nabewerking om foto's zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid te houden. Maar is 'werkelijkheid' niet enorm subjectief? Zoals eerder gezegd zie ik fotografie als een blik op de wereld. Deze blik verschilt echter per persoon.

Zo kan ik precies dezelfde foto maken als mijn buurman, maar er totaal iets anders in zien. Beetje nabewerken en je krijgt twee verschillende foto's, waarin verschillende dingen geaccentueerd worden en die verschillende blikken op de wereld representeren. Is dat dan geen werkelijkheid?

Wat is werkelijkheid?


Dat brengt me meteen tot het volgende punt: is een foto, nabewerkt of niet, uberhaupt wel echt een representatie van de werkelijkheid? Een foto is onvermijdelijk altijd slechts een momentopname.

Alles wat je vastlegt is datgene wat er op het moment van de klik zichtbaar is. Kijk je een halve seconde later, dan kan het beeld compleet veranderd zijn. Is dat wat er op je foto staat dan nog een representatie van de werkelijkheid, of kan er dan gesteld worden dat deze werkelijkheid 'in werkelijkheid' al vervlogen is?

Daarbij komt nog dat op het moment dat je een foto maakt, je camera ook al tal van instellingen toepast om hem zo te krijgen zoals jij wil. Denk hierbij aan dingen zoals witbalans, ISO-waarde, flitsen, en zo voorts.

In feit wordt een foto dus al in de camera bewerkt.
Vind je bewerking dus onecht, dan zou eigenlijk elke foto onecht zijn.

Nabewerken geen probleem


Met deze overwegingen in het achterhoofd vind ik het persoonlijk geen enkel probleem om nabewerking te gebruiken om het maximale uit een foto te halen. Ook ik houd van een foto die er natuurlijk uitziet en probeer fotobewerking beperkt te houden.

Maar als nabewerking helpt om een foto naar een hoger niveau te tillen, als het helpt om te laten zien wat je wil dat het laat zien, als het ervoor zorgt dat je foto datgene communiceert wat je in je hoofd had, dan waarom niet?

Iris van Liempt

Over de auteur

Iris fotografeert sinds 2012 en heeft daar een passie in gevonden. Ze volgt daarom een online opleiding aan het New York Institute of Photography. Daarnaast studeert ze psychologie aan de universiteit en houdt ze ontzettend van taal en schrijven.

18 reacties

  1. gast schreef op zaterdag 27 juni 2015 om 15:16

    Een onbewerkte 'zo uit de camera' foto is een gemiste kans!! Corrigeer tenminste helderheid, kleur(zweem) en scherpte. Het beeld wordt er zo veel beter van.

  2. Erik
    Erik schreef op zaterdag 27 juni 2015 om 20:13

    Er is dan ook een verschil tussen nabewerking en nabewerking. Zoals de vorige reageerder stelt is en aanpassing van witbalans oid prima om je foto iets beter te maken. Het voorbeeld in het artikel laat echter zien dat je de functie van de foto veranderd. Je hebt snel en foto gemaakt en je wilt deze nu aanpassen zodat hij opvalt. Prima, maar dat is dus een verdere aanpassing. Je hebt het over en heel andere vorm (en doel) van nabewerking. Daarbij de opmerking: je stelt dat de foto nu een verhaal verteld, ik ben benieuwd welk verhaal want bij het totstand komen van de foto is gebleken dat je snel een foto schoot. Dus welk verhaal vertrek je nu over deze vrouw na de aanpassing?
    M.i. is nabewerking prima, een goede foto kun je er beter van maken. Je moet niet proberen om en slechte foto nog toonbaar te maken. Dit moet je m.i. bij het maken van de foto afvangen. Daarom zie ik ook een helder verschil tussen instellingen doen op je camera vooraf en nabewerking op de computer achteraf.

  3. gast schreef op zondag 28 juni 2015 om 05:11

    Ik zie fotograferen als een basis gerecht en bewerken als een extra ingrediënt c.q. sausje. Onbewerkte foto's zie ik als (meestal) als maaltijden zonder zout en peper. vrolijk

    Daar naast, gezien het feit dat ik niet kan schilderen of tekenen, fotografeer ik en bewerk ik het een en ander.

  4. Charles
    Profiel Charles schreef op zondag 28 juni 2015 om 14:40

    In de kleurenversie van de foto met de vrouw en haar kind zien we een vrouw die over haar kind heen naar iets buiten het beeldkader kijkt. Haar pupillen lijken net iets uit het midden te staan wat er op wijst dat ze bewust ergens naar kijkt.

    In de zwart wit versie verandert haar expressie. Met name door het zwart rond haar ogen. Het idee ontstaat dat de moeder haar kind ‘beschermt’. In de kleurenfoto zien we eerder een moeder die haar kind draagt omdat het moe is van het lopen.
    Hoe moet ik deze ogenschijnlijke verandering van de ‘werkelijkheid’ zien? Je zegt dat je met de fotobewerking juist het maximale uit de foto wilt halen.

    Je zegt dat je een foto van een vrouw met een kind gemaakt hebt ‘en een hoop andere mensen die niets met het onderwerp te maken hebben’. Die gedachtegang ontgaat mij bij de kleurenfoto al een beetje, maar in de bewerkte zwart wit versie krijgt de omgeving een nog sterkere rol dan in het origineel. De mensen rond haar vormen een drukte of bedreiging die in de zwart wit foto van de vrouw begint af te stralen.

    Wat je in een fractie van een seconde naar de camera deed grijpen om deze foto te maken, verraad je ons overigens niet in je verhaal. Tenzij dat moment al vervlogen was door de handling van de camera die aan het nemen van de foto nu eenmaal vooraf gaat, zoals je zelf al suggereert.

    Als we ervan uitgaan dat bij mensen de ogen vaak het belangrijkste onderdeel is, dan hebben die onder de fotobewerking wel te lijden, denk ik. Dat geldt niet alleen voor de vrouw, maar ook voor die van de mensen op de achtergrond waarbij de pupillen zelfs verdwijnen in de bewerking.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Column

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.819 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.819 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.