Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Elja Trum

Compositie en uitsneden in Lightroom

maandag 4 maart 2013, 23:56 door | 17,800x gelezen | 10 reacties

Wanneer je in Lightroom de crop-tool gebruikt om je foto bij te snijden krijg je standaard de regel van derden hulplijnen te zien. Je kunt deze hulplijnen in Lightroom echter ook aanpassen naar andere compositieregels. In dit artikel lopen we de verschillende hulprasters langs.

Wanneer je de crop-tool open hebt staan (sneltoets: R) kun je het raster snel aanpassen door op de sneltoets O te drukken. Je kunt de verschillende mogelijkheden ook opzoeken via 'Gereedschappen' -> 'Bedekking uitsnijdhulplijn'. Lightroom onthoud je laatste keuze, dus als je een bepaald hulpraster prettig vind kun je hier eenvoudig mee blijven werken.

Derden

(Rule of Thirds)
Standaard krijg je in Lightroom het hulpraster 'Derden'. Dat is ook prima, want dit is een compositieregel die op veel foto's van toepassing kan zijn en snel zorgt voor een prima resultaat. De regel van derden is ook direct de bekenste compositieregel binnen de fotografie.

Je kunt de regel van derden toepassen door belangrijke elementen in je foto te plaatsen op de lijnen en de snijpunten van deze lijnen. Bij een portretfoto kun je bijvoorbeeld het gezicht (of bij een close-up één van de ogen) van je model exact in een snijpunt plaatsen.

Rule of thrids crop

Diagonaal

(Diagonal)
De diagonaal methode is pas recent (2006) ontdekt en nog wel door een Nederlandse fotograaf. Edwin Westhoff. Deze methode is goed bruikbaar bij portret- of reportage fotografie, maar minder bij bijvoorbeeld landschappen of architectuur. Het gaat erom dat je punten die jij interessant vind in je foto op de lijnen van de diagonalen kunt zetten.

Een uitgebreidere uitleg van de diagonaal methode vind je op de Edwin speciaal hiervoor gemaakte website.

Lr diagonaal methode

Wanneer je de verhouding van de foto in het diagonaal raster aanpast naar een vierkanter formaat lopen de lijnen naar elkaar toe totdat je uiteindelijk (bij een vierkante foto) alleen een kruis over houdt.

Driehoek

(Golden triangle)
Bij de driehoek zoek je naar samenhangende delen in een foto die via een driehoek met elkaar te verbinden zijn. De driehoek is goed van toepassing op beelden waarbij drie onderwerpen staan die allemaal aandacht verdienen.

Lr driehoek

Ook de driehoek loopt samen tot een kruis wanneer je de foto vierkant uitsnijd.

Tip: Bij zowel de driehoek als gouden spiraal uitsnijdhulplijn kun je op SHIFT + O drukken om het raster te draaien op de foto. Bij de andere rasters is dit niet van toepassing.

Gouden verhouding

(Golden ratio)
De gouden verhouding lijkt heel erg op de regel van derden; ook hier wordt je foto in negen vlakken verdeelt. Bij de houden verhouding is de verhouding tussen de vlakken echter (circa) 40 - 20 - 40 in plaats van telkens een derde van het beeld.

Feitelijk wordt de zogenaamde gulden snede gebruikt om de afbeelding in vakken te verdelen. Ook hier gebruik je de lijnen en snijpunten om belangrijke elementen uit je foto op te plaatsen. Het is hierbij eigenlijk wel de bedoeling dat je maar één van de lijnen (horizontaal en/of verticaal) gebruikt.

Lr gulden ratio

Gouden spiraal

(Golden spiral)
Ook de gouden spiraal heeft te maken met de gulden snede. Het idee is dat mensen de gouden spiraal van nature uit prettig zouden vinden kijken. De gulden snede komt zelf ook op veel manieren terug in de natuur. Bij deze methode is het de bedoeling dat de spiraal je leidt naar het belangrijkste deel van je foto.

Lr golden spiral

Gebruik SHIFT + O om de acht verschillende oriëntaties van dit raster te bekijken.

Raster

(Grid)
Je kunt in Lightroom ook kiezen voor 'raster'. Dit hulpraster is hetzelfde raster als dat je krijgt wanneer je aan het draaien bent met je uitsnede. Het is dan erg handig om gemakkelijk het raster uit te lijnen op lijnen die in je foto lopen. Verder heeft het raster qua compositie geen waarde.

De compositieregels die hier genoemd worden kun je natuurlijk het beste rechtstreeks in je foto's toepassen, maar in Lightroom kun je jou foto dus eenvoudig en nauwkeurig bijsnijden zodat ze exact aan de regels voldoen. Ook foto's die helemaal niet aan deze richtlijnen voldoen kunnen natuurlijk ook gewoon erg geslaagd zijn, houd deze rasters dus alleen aan als richtlijn.

Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts, online fotografiecursussite Photofacts Academy en het blog Teslafacts. Hij schrijft sinds 2006 over fotografie. Elja is ook auteur van boeken over zwart-wit-, portret- en flitsfotografie.

10 reacties

  1. Albertus
    Albertus schreef op dinsdag 5 maart 2013 om 08:52

    Interessant Artikel,

    Persoonlijk gebruik ik meestal de regel van derden, hier kun je je eigen creativiteit van aansnijden in kwijt en heb je toch de richtlijn die soms handig is.

    Het gouden spiraal is ook een interessante techniek om het oog van de kijker in een beeld te lijden. Ga me in deze techniek nog even wat verder verdiepen(:

  2. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 5 maart 2013 om 09:29

    Leuk verhaal, vooral ook omdat je overal wel een beeld bij hebt kunnen vinden! Bij mij staat ie eigenlijk ook nagenoeg altijd op de 'standaard' derden-format. Ik gebruik het ook vooral op gevoel eigenijk. En uiteindelijk komen alle rasters indirect toch weer op de gulden snede-theorie uit.

  3. Marcel
    Profiel  Marcel schreef op dinsdag 5 maart 2013 om 10:54

    Goed artikel. Ik wist niet dat het ook in Lightroom zat. Erg handig want ik was niet altijd tevreden met de bij mij standaard ingestelde "Derde regel". Ik kan het nu beter controleren door een van de nadere regels te gebruiken. Top.

  4. martinphili
    Profiel martinphili schreef op dinsdag 5 maart 2013 om 22:07

    Een vraagje, (uit pure belangstelling),
    gebruiken jullie deze "regels" echt bij je compositie? Bij mij gaat alles geheel gevoelsmatig en vooral tijdens het fotograferen zelf zit ik echt niet te puzzelen of een foto nu wel of niet in overeenstemming is met één van deze verhoudingen. Uiteindelijk "zie" ik wel of de compositie bevalt.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Lightroom Tips

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

54.085 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

54.085 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.