Elja Trum

7 veelgemaakte fouten bij portretfotografie

maandag 19 september 2016, 20:20 door | 17,789x gelezen | 26 reacties

Een fotootje is zo gemaakt. Maar veel (beginnende) fotografen maken vaak foutjes waardoor een foto achteraf tegen kan vallen. In dit artikel ontdek je hoe jij 7 veelgemaakte fouten kunt voorkomen.

1. Iets uit het hoofd laten groeien


Echt een klassieker. Veel fotografen letten bij het fotograferen alleen maar op hun onderwerp. Niet vreemd, want je wilt natuurlijk een leuke foto van die persoon maken. Het is echter belangrijk om ook naar de achtergrond te kijken.

Anne paal

1/320s, f/6.3, ISO 100 @ 67mm

Door ook even een snelle blik te geven aan de achtergrond kun je bijvoorbeeld voorkomen dat er een paal of boom uit iemands hoofd groeit. Door simpelweg een klein stapje opzij te doen valt de paal helemaal naast je model.

2. Te grote afstand


Fotografen hebben ook vaak de neiging te ver van hun onderwerp te gaan staan. Dat kan zijn nut hebben, bijvoorbeeld als je een trouwjurk helemaal op de foto wilt hebben (de bruid vergeeft het je niet als je die foto niet gemaakt hebt).

Vaak is het echter ook zo dat er helemaal geen meerwaarde zit in het volledig op de foto zetten van iemand. Integendeel. Bedenk waar het om gaat in je foto. Gaat het om een persoon, dan is een portret, waarbij je dicht op je onderwerp staat, vaak het beste.

Anne


In de foto hierboven staat Anne helemaal op de foto. Dat kan leuk zijn als het gaat om de kleding die ze aan heeft. Gaat het echter om Anne zelf, dan is het leuker om een paar stappen dichterbij te gaan staan zodat haar gezicht bijna beeldvullend op de foto komt.

3. Onderwerp in het midden plaatsen


Het is heel verleidelijk om je model precies in het midden van de foto te plaatsen. Veel fotografen gebruiken namelijk het middelste (meest gevoelige en dus nauwkeurigste) punt om scherp te stellen. Dat kan ook prima, maar het is dan wel slim om na het scherpstellen de compositie nog even aan te passen.

Anne

1/250s, f/7.1, ISO 100 @ 50mm

Je stelt immers scherp op de ogen. Als je dan niet opnieuw kadert, dan krijg je ontzettend veel loze ruimte boven je onderwerp. Zonde, want in bovenstaand voorbeeld was het bij deze uitsnede veel prettiger geweest als je iets meer van Anne zag en iets minder van de saaie lucht in de achtergrond.

Ook wordt je compositie spannender als je het onderwerp uit het midden haalt. Door de regel-van-derden toe te passen in je foto kun je hele leuke composities maken die je portretfoto veel interessanter maken om naar te kijken.

4. Geen kijkruimte geven


Je model hoeft niet altijd in de camera te kijken. Het is ook heel leuk als een model juist weg kijkt. Let dan echter wel op dat er ruimte is om heen te kijken.

Anne

1/200s, f/5.0, ISO 100 @ 67mm

Als je naar een foto kijkt, kijk je namelijk vanzelf in dezelfde richting als iemand die op de foto staat. Dan is het wel prettig als de ruimte in de foto hebt om de kijklijn te volgen. Anders 'bots' je gelijk op de rand.

5. Onscherpe ogen


Het belangrijkste in een portretfoto zijn de ogen. Dat is waar iemand die een foto bekijkt altijd naar kijkt. Zijn de ogen niet (helemaal) scherp, dan valt dat direct op.

Vaak wil je bij een portretfoto werken met een kleine scherptediepte, zodat de achtergrond mooi onscherp is. Het nadeel is dan dat de scherptediepte vaak zo klein is dat je al snel onscherpe ogen in de foto krijgt.

Anne

1/320s, f/2.8, ISO 100 @ 70mm

In de foto hierboven bijvoorbeeld. Daar is scherpgesteld op de neus. Die is dan ook scherp. De scherptediepte is echter zo klein op f/2.8 en wanneer je dicht op je onderwerp zit, dat de ogen al onscherp zijn.

Stel dus altijd scherp op de ogen en gebruik bij voorkeur een iets grotere scherptediepte. Was bovenstaande foto genomen op f/8 dan was de achtergrond nog steeds onscherp geweest, maar waren Anna's gezicht n haar ogen wel goed scherp geweest.

6. Te lange sluitertijd


Wanneer er wat minder licht is moet je al snel op je sluitertijd letten. Bij een te trage sluitertijd krijg je namelijk bewogen foto's. Dat hoeft natuurlijk lang niet altijd zo heftig te zijn als in onderstaande voorbeeldfoto, maar ook als je foto echt maar een fractie bewogen is, is het portret meestal al mislukt.

Anne

1/5s, f/22, ISO 100 @67mm

Het is dus belangrijk goed op je sluitertijd te letten. De basisregel is dat je sluitertijd gelijk of sneller moet zijn als 1/brandpuntafstand. Dus fotografeer je op 100mm, houdt dan minimaal 1/100ste aan.

Meestal is het slimmer het nog ruimer te nemen en voorkom dat je onder 1/60ste van een seconde komt. Dan is je sluitertijd vrijwel altijd te traag om nog scherpe foto's uit de hand te nemen.

7. Vervorming door een groothoek


Let op wanneer je met een groothoek fotografeert. Wanneer je met een groothoek objectief dicht op je onderwerp komt krijg je vervormingen in je beeld. Dit is niet bepaald vleiend voor je model (met mijn excuses aan Anne voor onderstaande voorbeeldfoto).

Anne

1/160s, f/6.3, ISO 100 @ 24mm

Gebruik daarom voor portretten het liefst een 50mm objectief of langer. Bij een full-frame sensor wordt 85mm als ideaal gezien. Bij een crop-camera (de meeste betaalbare modellen) is een 50mm prima. Voor de voorbeeldfoto's in dit artikel is overigens een full-frame Canon 5D mark IV gebruikt.

Zijn er nog fouten die jij vroeger vaak maakte bij portretfoto's?
Laat het weten in de reacties!

Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts en auteur van een boek over zwart-wit fotografie. Hij is fulltime actief met Photofacts en Photofacts Academy. Elja's foto's vind je op Instagram, hij is getrouwd met Sara en vader van Mika en Vera.

26 reacties

  1. Hoicks
    Profiel Hoicks schreef op maandag 19 september 2016 om 20:51

    Wat belangrijk is om te vermelden dat je bij een niet-fullframe (crop) camera ook die factor mee moet wegen in je sluitertijd. Een 100mm lens is op een nikon aps-c sensor een 150mm lens geworden met ditto sluitertijd die je dan moet aanhouden. 1/150e

  2. gast schreef op maandag 19 september 2016 om 21:17

    Interessant artikel. Kleine tip: een trage sluitertijd bestaat niet. een sluitertijd is kort of lang. Traag is slecht vertaald uit het engels, daar hebben ze het nl over een shutterSpeed

  3. Arthur Wittendorp
    Profiel Arthur Wittendorp schreef op maandag 19 september 2016 om 21:42

    @Hoicks,
    Je redenatie dat de sluitertijd evenredig toeneemt met de cropfactor van de sensor klopt niet. 100mm is ook op een APS-C camera 100mm. Er wordt alleen een uitsnede van het beeld gemaakt. Het brandpuntafstand wordt door de cropfactor dus niet verlengt naar 150mm (Nikon) of 160mm (Canon). Dus ook op een APS-C camera zou je met de vuistregel, dat de minimale sluitertijd gelijk is aan het brandpunt afstand (100mm = 1/100), een scherpe foto moeten kunnen maken. (Het effect van beeldstabilisatie heb ik even buiten beschouwing gelaten)

  4. gast schreef op maandag 19 september 2016 om 21:45

    ik merk zelf dat ik vaak te beeldvullend wil werken, ik zie dit meer mensen doen mischien ook een veel voorkomende fout.

    verder kan ik me wel vinden in wat je zegt

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Portretfotografie

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

41.727 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

41.727 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.