Nando Harmsen

Een grote lensopening is niet alleen voor een kleine scherptediepte

woensdag 8 juni 2022, 15:30 door | 2.740x gelezen | 1 reactie

Je kent ze wel, die prachtige en vooral ook dure objectieven met enorme lensopeningen. Als je f/2.8 al groot vindt, dan is niets vergeleken met f/1.4 of zelfs f/1.2. Je krijgt er een extreem kleine scherptediepte mee.

Maar wat voor zin heeft zo'n lensopening het als je altijd met f/8 fotografeert? Ik leg uit wat voor nut een grote lensopening nog meer heeft.

Niet iedereen wil een extreem kleine scherptediepte gebruiken. Dat is begrijpelijk, want het is ook niet voor elke soort fotografie geschikt.

Zeker de fotografen die bijna altijd een diafragma tussen de f/5.6 en f/11 gebruiken zullen niet snel het nut van een f/1.4 inzien.

Nando portret grote dof

Een studio portret wordt vaak met een grotere lensopening gefotografeerd. Onder deze omstandigheden heb je geen grote lensopening nodig.

Toch kan een heel grote lensopening veel nut hebben. Niet om een kleine scherptediepte te bereiken. Ook niet om in donkere omstandigheden toch voldoende licht door de lens te krijgen zodat je kunt blijven fotograferen. Het heeft alles te maken met scherpstellen

We staan er niet snel bij stil, maar de autofocus heeft zo zijn beperkingen. Er is contrast nodig om te kunnen scherpstellen.

Is er geen contrast, dan zal de scherpstelling falen. De autofocus gaat hunten. Is er wel contrast, dan moet er voldoende licht zijn om dat contrast te zien.

NH20210210 125433

Een objectief zoals dit stelt je in staat om de maximale prestaties uit de autofocus te halen. Je hebt er alleen wat aan als je ook onder die omstandigheden fotografeert.

Elke camera heeft een minimale hoeveelheid licht nodig om te kunnen scherpstellen. Dat wordt weergegeven met een EV waarde.

Om een voorbeeld te noemen, de autofocus van een camera werkt bijvoorbeeld tot -2 EV. Is het donkerder dan -2 EV, dan is de AF niet meer bruikbaar.

Nando grote lensopening

Een grote maximale lensopening laat een enorme hoeveelheid licht door. De autofocus kan daar veel profijt van hebben.

Dit getal -2 EV is in dit geval even willekeurige genomen, gewoon als voorbeeld. Elke camera heeft een eigen minimum lichthoeveelheid vermeld in de specificaties. Bij sommigen is dit -1 EV, anderen gaan tot -3 EV. Er zijn er zelfs die tot -7 EV gaan. In dit geval blijf ik even bij -2 EV als voorbeeld.

De hoeveelheid licht die overeenkomt met -2 EV, is de hoeveelheid licht van de volle maan in een sneeuwlandschap. Er is echter één maar. De camera kan alleen onder die omstandigheden scherpstellen met een f/1.2 objectief. Dat is namelijk een vereiste omdat dat objectief voldoende licht door kan laten.

Zou je een f/4 objectief hebben, dan zal het scherpstellen bij volle maan in een sneeuwlandschap niet meer lukken. Immers, een f/4 objectief laat maar liefst 3,3 stop minder licht door.

Dat betekent dat je met een objectief met een maximale lensopening van f/4 pas kunt scherpstellen bij ongeveer 1 EV in plaats van -2 EV.

Nando donkere omstandigheden

Onder hele donkere omstandigheden kan de autofocus het moeilijk krijgen. Komt er niet voldoende licht door de lens, dan ziet de autofocus niet waar op scherpgesteld moet worden.

Om een idee te hebben, 1 EV aan licht komt ongeveer overeen met nachtelijke skyline van een stad op afstand. Heb je een objectief met een grootste lensopening van f/5.6, dan zal je zelfs minimaal +2 EV aan licht nodig hebben. Dat komt overeen met fotograferen in een stad met straatverlichting.

Als je veel fotografeert onder donkere omstandigheden, dan kan je zeker voordeel van een objectief met een grote lensopening hebben. Het scherpstellen kan in die gevallen veel beter, sneller en soepeler gaan. Het risico dat de scherpstelling gaat hunten is veel kleiner.

Nando avondfotografie

Een huwelijksfoto met een losse flitser in de avond. Je hebt geen grote lensopening nodig voor een goede belichting, maar het kan er wel voor zorgen dat de camera goed en snel kan scherpstellen.

Betekent dit dat je altijd een objectief met een grote lensopening nodig hebt? Natuurlijk niet. Het is alleen maar nuttig als je onder omstandigheden fotografeert waarbij het licht alles behalve optimaal is. Of je houdt van een extreem kleine scherptediepte, want dat kan ook.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

1 reactie

  1. Donald Willemsen
    Profiel Donald Willemsen schreef op donderdag 16 juni 2022 om 22:59

    Ik vind het een tof artikel Nando. Een objectief met een grotere lensopnening dan F/2.8 is lang niet altijd nodig. Die objectieven zijn vaak ook een stuk duurder, waarbij de 50mm vast brandpunt van Canon een van de uitzonderingen is. Die is zelfs in de 'plastic fantastic' versie erg goedkoop te noemen. Het is ook de enige lens met een grotere lensopening dan F/2.8 die ik heb. De rest is allemaal minder lichtsterk. Dat is niet altijd handig, maar je moet nu eenmaal roeien met de riemen die je hebt. Met de objectieven die ik heb, kan ik me goed redden in de soort fotografie die ik beoefen. Een grote DoF heb ik nu eenmaal vaker nodig dat een kleine DoF.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Portretfoto's Bewerken in Lightroom Classic
Van Beeld naar Kunst met Micky Hoogendijk
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

48.156 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord