Nando Harmsen

10 Tips voor de fotograaf die graag alleen in Jpeg fotografeert

maandag 27 juli 2020, 20:10 door | 5,845x gelezen | 39 reacties

Vanaf het moment dat ik ben begonnen met het fotograferen in RAW bestandsformaat wil ik niet meer terug. Het geeft zoveel meer mogelijkheden, dat het fotograferen in Jpeg voor mij heel beperkend aanvoelt.

Maar ook het fotograferen in Jpeg fotograferen kan prachtige resultaten opleveren. Het is alleen minder vergevingsgezind.

Ondanks dat er aan alle kanten wordt geadviseerd, of met klem benadrukt, dat je in RAW moet fotograferen, ben ik ervan overtuigd dat het nooit een moet mag zijn. Hoewel ik misschien niet altijd begrijp waarom je geen RAW zou gebruiken, respecteer ik de bewuste keuze om in Jpeg te fotograferen.

Met dit artikel wil ik jou als Jpeg fotograaf niet proberen over te halen om over te stappen naar RAW bestanden. Ik wil niet praten over de voordelen van RAW bestanden, en waarom je hiervoor zou moeten kiezen, maar ik wil je 10 tips geven waarmee je de Jpeg foto's nog beter kunt maken.

Tip 1: Gebruik de HDR functie van je camera, of grijsverloopfilters


Er zijn situaties waarbij het dynamisch bereik van wat je fotografeert te groot is voor je camera. Dan krijg je uitgebeten wit, of dichtgelopen zwart. Soms is dat geen enkel probleem, en is het prima om dit zo te houden. Het is namelijk niet altijd nodig om alles goed belicht te hebben.

Nando hdr Jpeg

Kijk eens naar de HDR mogelijkheden van je camera. Die zijn goed bruikbaar wanneer het dynamisch bereik te groot wordt om in een enkel beeld te vangen. Experimenteer ermee, en kijk of je het voor je fotografie kunt gebruiken.

Wil je wel voorkomen dat er wit en zwart in beeld is, kijk dan naar de HDR functie van je camera. Daarmee zal de camera zorgen voor een aantal foto's met verschillende belichtingen, die vervolgens in de camera samengevoegd worden tot een beeld met een groter dynamisch bereik.

Nando use filters

Investeer in een goede set grijsverloopfilters wanneer je van landschapsfotografie houdt. Het kan de belichting over het hele beeld gelijk trekken, zodat je minder kans hebt op een overbelichte lucht, of een landschap in silhouet.


Je kunt er ook voor zorgen dat je gebruik maakt van een of meerdere grijsverloopfilters. Daarmee kun je plaatselijk de helderheid in het beeld verminderen, zodat de helderheidsverschillen kleiner worden en de belichting in de foto meer in balans is.

Tip 2: Zet je witbalans op een handmatige stand


Ik heb tijdens mijn masterclass in de Auvergne een deelnemer gehad die alleen in Jpeg fotografeerde. Toen hij een violette bloem fotografeerde, bleek de bloem blauw van kleur te zijn.

Hij kreeg dit niet goed. Tot ik hem adviseerde om een koelere witbalans te kiezen. Geen auto-wit-balans, maar een handmatig ingestelde witbalans. Daarmee lukte het wel.

Nando white balance Jpeg

Auto-wit-balans lijkt de beste keuze, maar dat is niet altijd het geval. Soms krijg je de verkeerde kleuren. Speel met de instellingen van je witbalans, om je foto exact te krijgen zoals je wilt.

Auto-wit-balans is in veel gevallen voldoende, maar is je kleur niet naar wens, probeer dan eens een andere witbalans in te stellen. Dit geeft je meer controle over de kleur in je beeld.

Tip 3: Verander contrast, saturatie en kleur


Vrijwel alle camera's bieden de mogelijkheid tot het veranderen van contrast, kleur en kleurverzadiging (saturatie). Daarmee kun je de uitstraling van je foto helemaal naar wens maken. Speel daarmee, en zoek een prettige, en heel persoonlijke instelling.

Nando picture style Jpeg

Heeft je foto te weinig contrast, of juist te veel? Kijk eens naar de instellingen van je camera. Je kunt een aantal dingen naar wens instellen. Zo krijg je de foto die het graag wilt hebben.


Combineer dit ook met je witbalans, zoals uitgelegd in tip 2. Het geeft je een volledige controle over de uitstraling van je foto. Dit is ook iets waar je mee moet blijven spelen, omdat elke situatie anders zal zijn.

Tip 4: CreŽer je eigen custom instelling


Er zijn veel voorinstellingen die door de fabrikant in de camera ingebouwd zijn. Denk aan de voorinstelling 'landschap', 'portret', en 'neutraal'. Maar ook voorinstellingen zoals de bekende 'Acros', 'Velvia', en 'Astia' bij de Fujifilm camera's zijn goed te gebruiken.

Nando fujifilm settings

Hou je van een bepaalde look in je foto's? Kijk dan naar de voorinstellingen van je camera. Misschien zit er wel iets bij waar je erg van houdt. Of gebruik het als de basis, en pas het nog verder naar wens aan.


Deze instellingen geven een aparte look aan je foto's. Je kunt ze zelfs als startpunt gebruiken voor een eigen custom voorinstelling. Hiermee maak je de uitstraling van je foto nog persoonlijker.

Tip 5: Maak geen gebruik van Exposure to the Right


Je hebt misschien gehoord van Exposure to the Right (EttR), waarmee je zorgt dat de belichting van de foto zo is, dat het histogram zo ver mogelijk naar rechts is. Gebruik dit absoluut niet voor je Jpeg fotografie!

Sized NH20190322 180943

Zorg ervoor dat je histogram goed is. Exposure tot the right is eigenlijk alleen voor de fotograaf die in RAW fotografeert. Hou dat altijd in het oog.

Door EttR te gebruiken, wordt je foto heel licht, misschien zelfs vaal van kleur. Deze techniek is uitsluitend voor de fotograaf die zijn of haar foto nabewerkt. Fotografeer je in Jpeg, zorg dan voor een goed histogram, met een mooie verdeling tussen licht en donker.

Tip 6: Stel een vergroot dynamisch bereik in


Tegenwoordig bieden veel camera's een vergroot dynamisch bereik instelling. Dit kan hoge tonen priority genoemd worden, of iets vergelijkbaars. Bij Fujifilm wordt het DR100, DR200 en DR400 genoemd.

Nando fujifilm dr

Waarschijnlijk kan je camera zo ingesteld worden dat de hoge lichten beschermd worden. Het voorkomt voor een deel dat ze uitgebeten wit worden. Experimenteer ermee, en kijk of je dit voor je fotografie kunt gebruiken.

Deze instelling zorgt ervoor dat er minder snel uitgebeten wit zal ontstaan. Helemaal voorkomen zal niet altijd mogelijk zijn (vandaar tip 1), maar het kan zeker helpen. Hou er wel rekening mee dat je met deze instelling niet langer de laagste ISO waarde kan gebruiken.

Tip 7: Gebruik de ingebouwde lens correctie


Er zijn vrijwel geen objectieven die perfect zijn. Ze hebben allemaal wel lensfouten. Denk aan vignetering en chromatische aberratie, waarbij je van die paarse of groene lijntjes rond grote contrasten krijgt. Maar ook vervorming van groothoek of tele kan voor komen.

Nando sony canon

Lens correctie kan bij veel camera's ingeschakeld worden om lensfouten te corrigeren. Maar pas op met objectieven van andere merken. Die worden vaak niet of niet goed ondersteund. Ze kunnen ongewenste effecten veroorzaken.

De meeste camera's bieden een ingebouwde lenscorrectie mogelijkheid, waarbij deze lensfouten, of een aantal daarvan, gecorrigeerd worden. Zet deze zoveel mogelijk aan.

Maar pas wel op met objectieven van andere merken. Ik weet bijvoorbeeld, dat de lenscorrectie bij een Sigma 85mm ART lens op een Canon EOS 5D mark III heel vervelende effecten veroorzaakt. Controleer het dus altijd.

Tip 8: Kies voor sRGB en geen AdobeRGB


Je kunt een camera instellen op sRGB of AdobeRGB kleurruimte. Die laatste geeft de mogelijkheid om meer kleuren te laten zien. Dit lijkt dus de beste keuze, maar dit is niet zo.

Nando viewbugscreenshot

Voor veel doeleinden is sRGB de beste keuze. Zeker als je een online portfolio hebt kan AdobeRGB verkeerde kleuren tonen. Ook bij het printen kan dit gebeuren. sRGB is de beste keuze voor de Jpeg fotograaf.

Vrijwel alle plekken waar je foto's gebruikt, gebruiken standaard sRGB kleurruimte. Het kan voorkomen dat de AdobeRGB niet ondersteund wordt, waardoor je kleuren anders eruit kunnen zien. Dat is niet wat je wilt.

Ook afdrukcentrales vereisen vaak sRGB als kleurruimte. Ook daar zal AdobeRGB afwijkingen in kleur veroorzaken. Kies daarom altijd sRGB, zodat je nooit voor verrassingen komt te staan, en dat je fans de foto's in de juiste kleuren te zien krijgen.

Tip 9: Stel de fine-Jpeg kwaliteit in


Het is belangrijk om de beste kwaliteit foto's te hebben. Veel camera's kunnen verschillende Jpeg kwaliteiten opslaan. Kies altijd de beste kwaliteit (fine-JPG of vergelijkbaar).

Nando Jpeg quality 99x saved metbewerking

Kies altijd voor de beste Jpeg kwaliteit. Voorkom allerlei Jpeg artefacten, zoals in dit voorbeeld. Dit is natuurlijk overdreven, maar je wilt niet dat je foto allerlei blokjes of andere rare effecten gaat vertonen.

De beste kwaliteit Jpeg levert weliswaar de grootste bestanden, maar het voorkomt dat je een slechte kwaliteit krijgt. Zeker als je foto's later gaat afdrukken, wil je niet dat er allerlei rare artefacten te zien zijn.

Tip 10: Zorg dat je voorbereidt bent bij snelle actie


Omdat je met Jpeg geen mogelijkheid hebt om veel dingen achteraf te veranderen, of bij te stellen, moet je zorgen dat de foto in de camera precies is zoals je dat wil. Denk aan alle punten die ik hierboven heb genoemd.

Sized NH20170902 150750 7

Ga je actie fotograferen? Zorg dan dat alles vantevoren ingesteld staat. Je krijgt maar ťťn kans, en de mogelijkheden tot het corrigeren van fouten (belichting, witbalans, fotostijlen) kunnen niet of nauwelijks gecorrigeerd worden als je Jpeg fotografeert.

Ga je actie fotograferen, zorg er dan voor dat je vooraf alles al goed hebt ingesteld. Niet alleen de belichting, maar ook je voorinstellingen, kleuren, witbalans, dynamisch bereik, en alle andere dingen die van toepassing kunnen zijn. Dan weet je zeker dat je foto's goed zullen zijn.

Nabewerken in de camera


Wat je als Jpeg fotograaf in feite doet, is het bewerken van je foto in de camera zelf. Je maakt gebruik van de software in de camera, om het rauwe beeldsignaal van je sensor, te verwerken tot jouw gewenste eindresultaat. Hoe goed dit lukt, hangt af van de camera die je gebruikt.

Nando Jpeg only

Jpeg fotograferen is niet fout, het is een keuze. Wanneer je heel bewust ermee om gaat, kun je ook met Jpeg perfecte resultaten behalen. Toch zal ik altijd adviseren om RAW te kiezen, maar ik respecteer als je dit niet wilt.


In feite ben je als Jpeg fotograaf niet aan het nabewerken, maar aan het voorbewerken, omdat je alle instellingen perfect moet hebben voor je de foto maakt. Bedenk ook dat je bij het niet na- of voorbewerken van je foto, je volledig afhankelijk bent van hoe de fabrikant dit voor ogen had. En dat hoeft niet altijd perfect te zijn.

Met andere woorden, geen enkele foto die recht uit de camera komt, is "natuurlijk". Het is aan jou als fotograaf, om dit te optimaliseren. Als Jpeg fotograaf kun je dit tot op zekere hoogte ook perfect doen, zeker met behulp van de tips die ik gegeven heb.

Nogmaals, dit is geen artikel om je over te halen om in RAW te fotograferen, maar om je te helpen om je Jpeg beelden zo goed mogelijk te maken.

Ben jij een Jpeg fotograaf of RAW fotograaf? Als je in Jpeg fotografeert, heeft dat dan een speciale reden. Laat in een reactie weten waarom jij alleen Jpeg fotografeert?

Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 35 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

39 reacties

  1. RAWshooter
    RAWshooter schreef op dinsdag 28 juli 2020 om 10:45

    De tip over handmatige witbalans is zo ongeveer de slechtste die je een jpg fotograaf kunt geven. Witbalans is namelijk bij een jpg nauwelijks meer aan te passen. En automatische WB is in digitale camera’s vrijwel altijd raak.

  2. Nando
    Profiel  Nando schreef op dinsdag 28 juli 2020 om 11:14

    @RAWShooter;
    Ik begrijp je mening, maar juist dat wat je vertelt is de reden waarom een JPEG fotograaf met de witbalans de uitstraling van zijn foto kan beïnvloeden. De JPEG fotograaf kan dat achteraf niet meer, dus moet de JPEG fotograaf dit ter plekke doen.
    Dus, als het resultaat niet naar wens is, witbalans aanpassen en de foto opnieuw maken. Dit is juist belangrijk voor de JPEG fotograaf, en nauwelijks van belang voor de RAWshooter.

  3. Fuji shooter
    Fuji shooter schreef op dinsdag 28 juli 2020 om 11:29

    Sinds enige tijd overgestapt naar Fuji camera's en fotografeer inmiddels voornamelijk in JPEG. De filmsimulaties en mogelijkheden om 'in camera' recepten te maken leveren fanatastische resultaten SOOC. Lees de RAW/JPEG discusssie in dit artikel : https://fujixweekly.com/2020/07/26/raw-vs-jpeg-the-debate-needs-to-end/

  4. Donald Willemsen
    Profiel Donald Willemsen schreef op dinsdag 28 juli 2020 om 11:46

    Ik denk dat schieten in jpeg zin heeft voor fotojournalisten en voor de hobbyfotograaf die geen tijd wil besteden aan nabewerking op een pc of geen kosten wil maken aan goede bewerkingssoftware. Een fotojournalist moet zijn foto kant en klaar door kunnen sturen naar een krant of tijdschrift en mogelijk ook op sociale media wil plaatsen. Een hobbyfotograaf, die zich enkel tijdens zijn vakantie bezighoudt met fotografie, vindt zijn kant en klaar jpeg's uit de camera misschien goed genoeg om ze op een familiefeestje te tonen of er een fotoboek van te laten. Ieder zijn keus. Het is inderdaad wel zo dat wil je een JPEG volgens jouw smaak hebben, dan moet je de camera goed onder de knie hebben en 'm optimaal instellen naar gelang de situatie van het moment. Dat vereist telkens opnieuw afwegen en instellen. Veel werk dus als je het goed wilt doen en dan is vaak het vogeltje al gevlogen. Bij RAW kan je achteraf nog veel corrigeren en optimaliseren. Maar zoals gezegd: Soms kom je er niet onderuit om enkel in JPEG te schieten. In zo'n geval zou ik mogelijk eerder kiezen om te schieten in JPEG èn RAW.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.993 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.993 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.