Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Elja Trum

10 tips voor het fotograferen van paddenstoelen

maandag 28 oktober 2013, 23:43 door | 23,575x gelezen | 15 reacties

We zitten momenteel in dé periode voor herfstfotografie; afhankelijk van hoe vroeg de herfst invalt kun je tijdens de maanden september, oktober en november veel mooie foto's maken in het bos. Afgelopen zaterdag ben ik op pad geweest om paddenstoelen te fotograferen. Hierbij tien praktische tips om zelf ook de mooiste paddenstoelfoto's te maken.

1. Kies het juiste objectief


Het ligt voor de hand om te kiezen voor een objectief met macrostand of zelfs voor een specifiek macro objectief. Een echt macro objectief stelt je in staat te werken op een 1:1 verhouding; de werkelijkheid is dan even groot in het echt als dat deze op je sensor wordt geprojecteerd. Zo kun je kleine details haarfijn vastleggen.

Je hoeft je echter niet te beperken tot een macro objectief. Het is ook slim om juist eens een ander objectief te proberen. Dat kan zelfs een groothoek objectief zijn.

Heb je geen macro objectief, maar wil je toch de kleinste details kunnen vastleggen? Probeer dan eens om een tweede objectief achterstevoren voor het objectief op je camera te houden. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een 50mm objectief. Je zult merken dat je op deze manier een ontzettend uitvergroot beeld krijgt.

2. Let op je scherptediepte


Wanneer je werkt met macro objectieven en dicht op je onderwerp zit krijg je een erg kleine scherptediepte. Zo klein dat je vaak een klein diafragma (hoog diafragma getal) moet gebruiken om een paddenstoel volledig scherp op de foto te krijgen.

Vliegenzwam 0361
1/250s, f/2.8, ISO 200 @ 100mm

Op je display zit een paddenstoel foto er al gauw mooi uit, maar als je later op een grote monitor de foto bekijkt zal het al snel opvallen dat de paddenstoel niet helemaal scherp is. Dat kan best mooi zijn, maar over het algemeen kun je stellen dat je onderwerp (de paddenstoel) bij voorkeur helemaal scherp in beeld moet zijn voor het mooiste effect.

De uitzondering bevestigd uiteraard de regel; door een kleine scherptediepte te gebruiken kun je natuurlijk ook erg mooie paddenstoelfoto's krijgen. Concentreer je dan op een opvallend detail in de paddenstoel; dit levert vaak erg abstracte foto's op.


3. Gebruik een statief


Wanneer je met een klein diafragma (hoog diafragmagetal) werkt word je sluitertijd al snel lang. Zeker in een donker bos bij herfstlicht. Vergeet daarom je statief niet. Met een statief kun je gerust lange sluitertijden gebruiken.

Kijk van te voren of jouw statief geschikt is om laag bij de grond te kunnen gebruiken. Dit is niet bij alle statieven even gemakkelijk. Vaak moet je eerst je statief 'verbouwen' om laag bij de grond te kunnen werken. Controleer hiervoor de handleiding bij je statief en maak je statief bij voorkeur thuis al gereed.

Als alternatief op een statief kun je ook een rijstzak gebruiken. Hierdoor kun je ook snel een stabiele ondergrond maken en kun je nog een klein beetje variëren in hoogte.

4. Gebruik live-view


Bijna elke camera tegenwoordig beschikt over live-view. In deze modus zie je op het display van je camera direct hoe je foto eruit gaat zien. Je hebt je zoeker dan dus niet nodig. Omdat je vaak in moeilijke hoeken werkt is live-view erg prettig om je compositie nauwkeurig te kunnen bepalen.

Erik wouters paddo elja
Foto door Erik Wouters

Meestal kun je met live-view ook direct bepalen of de belichting naar wens is en ook kun je heel nauwkeurig handmatig scherpstellen wanneer je met je live-view inzoomt op de plek waar je scherp wilt stellen. Je ziet dan een uitvergrote weergave van je onderwerp; dit werkt erg prettig bij het nauwkeurig scherpstellen.

5. Neem iets mee om op te zitten of te liggen


In het bos is de grond vaak vochtig, zeker in de herfst. Neem een vuilniszak of plastic zak mee om op te kunnen zitten. Je kunt op deze manier veel beter rustig de tijd nemen om je foto te maken zonder dat je er een natte broek aan over houd.

Een stuk grondzeil dat groot genoeg is om zelf languit op te liggen werkt ook erg prettig. Al liggend kun je ook probleemloos je zoeker gebruiken in plaats van live-view.

6. Experimenteer met je flitser


Je flitser kan een mooi hulpmiddel zijn om mooie paddenstoel foto's te maken. Helaas is je ingebouwde flitser eigenlijk niet zo geschikt. Bij voorkeur gebruik je een flitser los van de camera. Je kunt dan de paddenstoel van opzij inflitsen. Zo kun je interessante schaduwen maken die diepte geven aan de foto.

Paddo flitsen
1/20s, f/5.0, ISO 200 @ 100mm

Je kunt de flitser ook gebruiken om een bepaalde deel in je foto te benadrukken; de rest van het beeld laat je dan wat donkerder terugkomen. Om wat warmer licht te maken (een laagstaand herfstzonnetje simuleren) kun je een CTO (oranje) kleurfilter op je flitser gebruiken.

In plaats van een flitser kun je ook een klein reflectieschermpje gebruiken om donkere delen op te lichten. Met een reflectieschermpje (het gebruik van een stukje piepschuim, karton of zelfs een licht blad dat je in de buurt vind kan natuurlijk ook) kun je al aardig wat sleutelen aan het licht en het is eenvoudiger dan een flitser.

7. Probeer verschillende standpunten


Vanzelfsprekend is wellicht het fotograferen van een paddenstoel vanaf een laag standpunt. Door het objectief op gelijke hoogte met de paddenstoel te brengen kun je deze mooi groot in beeld krijgen. De achtergrond speelt in deze positie een belangrijke rol.

Wijk echter ook gerust eens af van dit standpunt. Je kunt gerust een half uur bezig zijn met het fotograferen van een enkele paddenstoel. Een verplaatsing van een paar centimeters van je camera kan een heel andere foto opleveren.

Paddo van boven
1/8s, f/8.0, ISO 200 @ 100mm

8. Let op de achtergrond


Als je paddenstoelen fotografeert ligt je focus waarschijnlijk erg op de paddenstoel. Let echter ook goed op de omgeving waarin de paddenstoel zich bevindt en kijk vooral goed naar de achtergrond. Een storend element in de achtergrond is snel vervelend in de uiteindelijke foto. Ook als de achtergrond onscherp is speelt deze een zichtbare rol in je foto.

Een rustige achtergrond werkt altijd goed, maar je kunt een helder lichtvlek in de achtergrond ook juist bewust precies achter de paddenstoel plaatsen zodat de aandacht hierdoor juist naar de paddenstoel gaat. Zo leid je de kijker naar je hoofdonderwerp.

Paddo 0430
1/8s, f/7.1, ISO 200 @ 100mm

Ook andere lijnen en vlakken kunnen goed dienen als achtergrond. Een egale achtergrond kan namelijk ook al snel saai worden. Een wat drukkere onscherpe achtergrond kan een paddenstoel in een kleine wereld plaatsen. Dat kan interessanter zijn dan die zachte groen/bruine achtergrond die verder weinig zegt over de omgeving waarin de paddenstoel stond.

9. Gebruik een timer


Een afstandsbediening kan je helpen om beweging bij het afdrukken te voorkomen. Je kunt ook de timer van je camera gebruiken. De meeste camera's hebben naast de standaard wachttijd van 10 seconden ook een optie waar de foto al na twee seconden wordt gemaakt. Dat scheelt een hoop tijd die je weer kunt besteden aan andere foto's.

10. Tuineren


Als je compositie te rommelig is of opvallende takjes in je beeld afleiden van je onderwerp kun je uiteraard een beetje aan het tuinieren slaan. Met een pincet kun je voorzichtig rotzooi van een paddenstoel verwijderen. Geen pincet bij de hand; gebruik dan een dun takje om de paddenstoel schoon te vegen.

Natuurlijk is het niet de bedoeling dat je dingen kapot maakt om het beeld op te schonen, maar er schuilt natuurlijk geen kwaad in het verplaatsen van losliggend blaadjes en takjes. Kijk vooral na het nemen van een foto goed naar het resultaat op je display.

Hier kun je goed zien welke dingen in de omgeving nog veel aandacht trekken. Vaak kan bijvoorbeeld het omdraaien van een blad al helpen om de aandacht weer op de paddenstoel te leggen.

Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts, online fotografiecursussite Photofacts Academy en het blog Teslafacts. Hij schrijft sinds 2006 over fotografie. Elja is ook auteur van boeken over zwart-wit-, portret- en flitsfotografie.

15 reacties

  1. Remko
    Remko schreef op dinsdag 29 oktober 2013 om 10:04

    Ik las ook ergens dat je de witbalans op bewolkt moet zetten. Dit heb ik ook gedaan. Mijn flitser heb ik nog niet gebruikt. Goede tip. Hier mijn herfst/paddenstoelen foto's.

  2. Ronny
    Ronny schreef op dinsdag 29 oktober 2013 om 10:26

    Leuk om even nog eens een herhaling te lezen. Leuk beschreven tips.
    Zelf heb ik nog niet met een flitser geëxperimenteerd maar bijvoorbeeld wel met een zaklapje om zo wat "zonlicht" te creëren.

  3. Elja Trum
    Profiel  Elja Trum schreef op dinsdag 29 oktober 2013 om 11:05

    @Remko; als je in RAW fotografeert kun je natuurlijk ook achteraf de witbalans aanpassen, maar anders is het inde schaduw inderdaad wel handig om je witbalans op bewolkt te zetten. De automaat maakt het soms wat te blauw.

    @Ronny; een zaklampje is natuurlijk een goed alternatief voor een flitser in dit soort situaties.

  4. Henk Hulshof
    Profiel Henk Hulshof schreef op dinsdag 29 oktober 2013 om 11:15

    mooie foto's, Elja!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.944 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.944 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.