Fotofair Actie: Photofacts Academy met 30 euro korting + gratis Fotografiebijbel (t.w.v. 20 euro). Meer info of direct lid worden
Leen Koper

Een statief in de studio?

vrijdag 21 februari 2020, 23:32 door | 1,882x gelezen | 4 reacties

'Vroeger,' in mijn tijd dat ik werkzaam was als beroepsfotograaf, maakte ik nagenoeg al mijn studio-opnamen vanaf statief. Een lekker zwaar zuilstatief met bijpassend zware balhoofden.

Zodat je camera, eenmaal ingesteld, ook onwrikbaar vaststond. Waarvan je weg kon lopen om desnoods even rustig koffie te zetten en als je dan terug kwam was er niets veranderd, zelfs geen millimeter. Een statief waar je op kon vertrouwen en lekker, leunend, op rusten om even rustig te overleggen met degene die op de foto.

Zoiets als onderstaand Cambo statief, op dit plaatje met een technische camera, bijvoorbeeld is heerlijk om even op te rusten.

Leen koper statief


Alleen de tijd schreed voort. Zo'n zwaar statief gebruiken raakte uit de mode. Men begon uit de hand te fotograferen. Immers, met de korte flitstijden van een, steeds goedkoper wordende en dus ook voor grote groepen bereikbaarder flitsinstallatie, is het stilhouden van de camera nooit een punt geweest.

Dus fotografeert de overgrote massa gewoon met de camera uit de hand; dat lijkt logisch ook. Waarom zou je dat niet doen? Zo'n statief is immers alleen maar lastig...

Eigenwijs...


Alleen, eigenwijs als ik ben, zou toch een pleidooi willen houden voor het gebruik van een statief in de studio. Degenen die tijdens een sessie direct binnen een uurtje ruim 700 bestanden volschieten kunnen nu wel ophouden met lezen.

Maar degenen die zorgvuldiger te werk gaan hebben hier misschien iets aan, al was het alleen maar om eens rustig te overwegen. Naar mijn mening schiet je een portret weloverwogen, zeer zorgvuldig uitgekaderd, en maak je slechts maar een paar opnamen kort achter elkaar, alleen om zaken als knipperen met de ogen voor te zijn.

Eerst dan ga je, even zorgvuldig, door naar de volgende opname. Hoe vaak gebeurt het in de praktijk niet, dat een paar haren ineens nčt voor het gezicht komen te hangen; hoe vaak lukt het niet, dat net een heel kleine noodzakelijke verandering van de pose echt niet uit te leggen valt, terwijl het toch maar een kleinigheid is die het verschil maakt?

Dat zijn normale praktijken die elke studiofotograaf regelmatig tegenkomt. Kortom, je moet je camera neerleggen en gewoon regelmatig achter je camera vandaan komen om kleine correcties aan te brengen.

Steeds weer opnieuw kaderen...


En, net als je het dan voor elkaar hebt, dan moet je weer de camera in de hand nemen en weer exact hetzelfde beeld zien te krijgen op je matglas of je display dat je daarvoor had.

En, heb je dat eenmaal voor elkaar, dan zie je dat juist die paar haren net dan weer terugvallen of het hoofd intussen met weer ietsje veel te gekanteld is naar je zin en je kunt weer opnieuw beginnen. Als je als fotograaf een beetje zorgvuldig te werk gaat, dan zal dit soort zaken uitermate herkenbaar zijn.

Kortom, als je je camera intussen op je statief laat staan, dan heb je het probleem met uitkaderen van je portret niet meer. Alles staat nog exact hetzelfde als toen je het achterliet. Je kunt zo je opname maken, zoals hij bedoeld is, voor je je wijzigingen aanbracht.

Is dat nou niet lastig als je wat meer of minder er op wilt hebben? Dan zou je iedere keer je statief moeten verplaatsen. Je kunt natuurlijk altijd nog in- en uitzoomen als je een zoomlens gebruikt, maar anders, bij een vaste brandpuntsafstand, dan heb je een probleem. Probleem? Welnee.

Cameradolly


Daar is nou net een onontbeerlijk hulpmiddel voor uitgevonden: de cameradolly! Door de wielen er onder kun je hem met de geringste moeite rijden waar je ook maar wilt.

Zo'n dolly bevestig je onder alle drie je statiefpoten (vooral stevig bevestigen, anders schiet hij regelmatig uit de bevestiging en dat is nou echt niet wat je wilt) en je kunt door het te verrijden, gaan en staan, met de geringste moeite, waar je maar wilt, alleen maar beperkt door de muren van je studio.

Een redelijke dolly koop je al voor zo'n 50 euro, maar ook duurder kan natuurlijk altijd. En het kan natuurlijk geen kwaad, vooral als de statiefbevestiging wat steviger is. Bovendien, bij een beetje fatsoenlijke dolly kun je nagenoeg altijd de wielen, door een klein trapje op de rem, de wielen vastzetten en je positie fixeren.

Leen koper statief


Het enige waar je nog vooraf aan moet denken is de hoogte-instelling van je statief. Buiten gebruik je het meestal met de middenzuil zo weinig mogelijk uitgeschoven teneinde trillingen door de wind en dergelijke te voorkomen.

Maar in de studio staat normaal gesproken geen wind en daarnaast, beweging van de camera bij het afdrukken telt niet meer, met als vroeger het geval was, door de korte duur van het flitslicht. Zet je statief dus met de poten in de laagste stand die je denkt nodig te hebben en schuif je middenzuil uit als je hoger moet uitkomen voor je opname.

Zo hoef je alleen maar de hoogte van deze middenzuil aan te passen voor bereiken van het gewenste standpunt. En dat is maar een eitje.

Zo heb je voor een redelijk bedrag eigenlijk nagenoeg alle voordelen van een echt zuilstatief, vooropgesteld dat je natuurlijk al een redelijk, vooral stevig statief bezat. Maar ja, hebben we dat niet allemaal allang als serieus fotograaf?

Leen Koper

Over de auteur

Leen Koper woont en had tot voor kort een fotostudio in Zierikzee. Na ruim 40 jaar als fotograaf gewerkt te hebben, houdt hij zich nu voornamelijk bezig met landschapsfotografie. Als beroepsfotograaf heeft hij in de loop der jaren vele internationale prijzen gewonnen en gaf les en ook regelmatig seminars in Engeland, België, Frankrijk, Duitsland en Oostenrijk.

4 reacties

  1. martinphili
    Profiel martinphili schreef op zaterdag 22 februari 2020 om 17:31

    Ik vind dat je hier enigszins denigrerend schrijft over diegenen die een andere werkwijze hanteren dan die van jou. "wie zorgvuldiger te werk gaat" schrijf je, alsof de fotograaf zonder statief niet zorgvuldig is. En daarmee sluit je veel grote, succesvolle fotografen uit. Ook fotografen die veel meer naam opgebouwd hebben.
    Daarnaast haal je enorm veel spontaniteit uit een portret als je vanaf een statief fotografeert. Het model moet immers iedere keer precies in een zelfde houding staan of zitten, anders komt het buiten het beeld van de camera. Kinderen fotograferen vanaf een statief lijkt me al helemaal niet te doen.
    'Vroeger', zoals je artikel begint, is inderdaad 'vroeger'. Verleden tijd!

  2. Leen Koper
    Profiel Leen Koper schreef op zaterdag 22 februari 2020 om 22:33

    Ik denk, dat het helemaal niet denigrerend bedoeld is; het is een andere manier van denken. Het is mijns inziens van belang dat een (volwassen) model precies jouw richtlijnen volgt. Jij hebt immers het beeld voor ogen; later kan aan de hand van het commentaar erop altijd nog de pose aangepast worden.
    Overigens, ik heb ruim 40 jaar lang ook kinderen vanaf statief gefotografeerd, dus het kan wèl.

  3. Vincent
    Vincent schreef op dinsdag 25 februari 2020 om 10:43

    Had deze week mijn workshop en ik fotografeer altijd vanaf statief. Om bovenvermelde redenen en om meer interactie te krijgen met model. Het is voor de geportretteerde ook rustiger om iemand rustiger voor de neus te hebben dan druk heen en weer te rennen. Heel af en toe gaat het van de statief af, als instellen in hoogte te veel tijd kost bij een wisseling van persoon. Een van mijn cursisten vroeg gisteren al waarom ik vanaf statief werkte... vrolijk Zal deze link nog eens doorgeven als tip.

  4. Henk Hulshof
    Profiel Henk Hulshof schreef op woensdag 26 februari 2020 om 18:34

    ik denk dat er ook een goede reden is om géén statief te gebruiken in de studio en dat is dat je je model(len) meer laat bewegen.
    Niet iedereen is goed in poseren (vooral kleine kinderen niet). Bovendien kan wat beweging en spontaniteit voor verrassende resultaten zorgen. Met de flitser op iets meer afstand en de camera in de hand vind ik dat beter gaan.
    Maar een statief kan zeker ook voordelen hebben; dus gebruik wat je nodig hebt.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

53.769 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

53.769 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.