Ontdek hoe je betere foto's kunt maken. Probeer 14 dagen gratis onze online fotografie cursussen.
Michelle Peeters

Hoe donker is donker? 's Avonds en 's nachts fotograferen

donderdag 13 december 2018, 12:35 door | 6,613x gelezen | 21 reacties

Als de zon ondergaat, wordt het langzaamaan donker. Maar hoe donker is donker? En hoe donker moet het zijn als je bijvoorbeeld sterrenfoto's wilt maken? En wat voor foto's kun je tijdens de schemering maken? In dit artikel leg ik vier fases van de nacht uit met daarbij de foto's die je bij elke fase kunt maken.

Gouden en Blauwe uurtje

Het Gouden en Blauwe uurtje

1. Burgerlijke/civiele schemering


Als de zon ondergaat begint het eerst te schemeren. De zon staat dan op minder dan 6 graden onder de horizon. Alles is nog goed te zien. Nu gaat het 'gouden uur' met het warme licht vlak voor zonsondergang over in het 'blauwe uur'.

Omdat je geen direct zonlicht meer hebt worden de kleuren meteen veel koeler (blauwachtig).

Veel mensen bergen na die prachtige zonsondergang meteen hun camera op. Dat is zonde, je kunt beter blijven fotograferen tijdens het blauwe uur, een prachtig moment voor avondfotografie.

Wolken reflecteren het zonlicht, wat mooie kleurschakeringen kan opleveren in je landschapsfoto's.

Trentino

Burgerlijke/civiele schemering

2. Nautische schemering


Als de zon tussen de 6 en 12 graden onder de horizon staat is de burgerlijke schemering overgegaan in de nautische. De helderste sterren zijn nu zichtbaar en je kunt silhouetten van onderwerpen nog waarnemen als ze tegen de horizon afsteken.

De lampjes zijn inmiddels aan en in combinatie met het nog aanwezige licht kun je nu hele mooie opnames maken, bijvoorbeeld van verlichte stadsgezichten.

De maan kun je nu ook goed fotograferen. Het contrast met de maan is nu namelijk minder groot dan op het moment dat het compleet donker is. Nu kun je meer details in de maan zien en op hetzelfde moment ook het landschap meenemen in je foto.

Pinzolo Trentino

Nautische schemering: de helderste sterren zijn nu zichtbaar

3. Astronomische schemering


Deze fase treedt in zodra de zon tussen de 1 en de 18 graden onder de horizon staat. Het is nu flink donker. Alleen in het noorden vind je nog wat resterend licht aan de horizon. Zwakke sterren zijn nu tevens waar te nemen.

Dit is de donkerste fase van de nacht van begin juni tot begin augustus. In Nederland komt de zon gedurende deze periode niet lager dan 18 graden onder de horizon.

De astronomische schemering gaat 's morgens vroeg weer over in de nautische en daarna weer in de burgerlijke schemering. Het wordt dan dus ook niet volledig donker.

Tijdens astronomische schemering is het wel donker genoeg om sterrenfoto's te kunnen maken. Bijvoorbeeld van sterrensporen, of foto's van vallende sterren (meteoren). Bekijk hier gratis de cursus Sterrensporen fotograferen van Nando Harmsen op Photofacts Academy.

Sterrensporen nando harmsen(1)

Star Trails of Sterrensporen. Foto: Nando Harmsen

4. Astronomische duisternis


Zodra de zon meer dan 18 graden onder de horizon staat, treedt fase vier: de astronomische duisternis in. Als er geen omgevingslicht is, is het nu volledig donker.

Hierdoor zijn alle sterren (ook de allerzwakste) zichtbaar. Op sommige fotolocaties met weinig tot geen omgevingslicht, is het nu in theorie zelfs mogelijk om foto's van de Melkweg maken.

Dunstanburgh Castle - Milky Way

Astronomische duisternis: de hele Melkweg is zichtbaar

Conclusie


Elke fase van de nacht brengt dus andere fotografiemogelijkheden met zich mee. Welke fase heeft jouw voorkeur?

Cursussen op Photofacts Academy


Op Photofacts Academy kun je de cursus Foto van dag naar nacht transformeren in Photoshop volgen.

Je kunt deze en andere cursussen twee weken lang volgen met een gratis proeflidmaatschap.


Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 13 december 2018.
De eerste publicatiedatum is maandag 3 september 2018, 22:22.
Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

21 reacties

  1. Rob Gipman
    Rob Gipman schreef op dinsdag 4 september 2018 om 11:44

    Goed geschreven en wat was ik blij dat we in frankrijk waren met vele male minder lichtvervuiling dan in Nederland. https://flic.kr/p/27HG1oh en https://flic.kr/p/295Eot3 kunnen maken daar. Heb voor nl een nieuw filter besteld dat clear sky heet maar ben heel benieuwd of dat wat gaat helpen.

  2. Mars van den Heuvel
    Mars van den Heuvel schreef op dinsdag 4 september 2018 om 11:57

    Interessant, maar er wordt echter geen woord gezegd over lichtvervuiling die op veel plaatsen in Nederland toch hevig is en astro-foto’s lelijk in de weg staat.
    Zie ook:

    https://www.lightpollutionmap.info

    Groeten van Mars

  3. Arie Van Der Laan
    Arie Van Der Laan schreef op dinsdag 4 september 2018 om 12:35

    het hangt er natuurlijk ook vanaf welk toestel je hebt. Ik heb een Canon 5 D mark 4 en kan als het al bijna donker is ook hele mooie foto,s maken met de lens 24-105

  4. Stephanie
    Stephanie schreef op dinsdag 4 september 2018 om 13:23

    Dag Michelle! Is het mogelijk om ook de technische gegevens bij bovenstaande foto's te vermelden? Graag wil ik er ook mee aan de slag maar vraag ik me af welke sluitertijd, iso en diafragma optimaal zijn?

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

54.072 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

54.072 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.