Zwart/Wit of toch niet helemaal?

maandag 10 augustus 2026, 13:17 door Richard Hijmering | 17.143x gelezen | 6 reacties

Een tijdje geleden ben ik in Parijs geweest waar ik de bekende begraafplaats Pere Lachaise, waar grootheden als o.a. Edith Piaf, Frédéric Chopin , Oscar Wilde en Karel Appel begraven liggen, heb bezocht. Maar je gaat er niet alleen heen voor de bekenden der doden. Pere Lachaise is een wonderschone begraafplaats en een geweldige plek om foto's te maken. En dat heb ik, na visitatie van het graf van Jim Morrison dan ook gedaan.

De plek is perfect om zwart wit foto's te maken welke de gruwelijke schoonheden extra benadrukken. En digitaal fotograferen leent zich uitstekend voor het maken van zwart wit foto's. Helemaal als je tussendoor nog enkele kleuren foto's wilt schieten. Maar wat is de beste manier om een zwart wit foto van je kleuren prent te maken.

De makkelijkste en waarschijnlijk meest gebruikte manier is om Image>Mode/Grayscale te selecteren. Maar is dit ook de beste methode?
Na wat speuren op het internet bleek dit zeker niet het geval te zijn. Door over te stappen naar Grayscal verlies je de kleur (RGB) informatie geheel wat meestal resulteert in een 'platte' foto. Met de verschillende kleur kanalen kan men de intensiteit en contrast verhoudingen beïnvloeden zoals gebeurde door kleurfilters te gebruiken bij film fotografie. Bijvoorbeeld een blauwe lucht met witte wolken komt zwak over in zwart/wit. Met een roodfilter kan men het contrast versterken waardoor de wolken veel sterker naar voren komen.

Ik heb een aantal methodes gevonden om je kleuren prent om te zetten in een mooie zwart wit foto welke varieren in moeilijkheid- en vrijheidgraad.

Zwart/wit via Grayscale

De eerste methode is simpel en heet Desaturate. Laad de foto en kies Image>Adjustment>Desaturate. Helaas heb je bij deze methode niet de gehele controle over de primaire kleuren om de helderheid van de foto te beïnvloeden. Maar het geeft snel een redelijk resultaat omdat het wel de kleurkanalen status behoudt. Dit betekent dat je later altijd nog simpel kleur informatie kan toevoegen zonder de status weer te moeten veranderen.


Zwart/wit via Desaturate

De tweede methode heet Hue-saturation. Laad de foto en produceer een Hue/saturation adjustment laag via Layers > New Adjustment Layer > Hue/Saturation. Samen met een nieuwe laag verschijnt er nu ook een Hue/Saturation pallet voor deze laag.



Hierin moet je de Saturation slider op zijn minimum zetten om de foto om te zetten in zwart wit. Met de 'Hue' slider kan je de kleuren filters optimaliseren. Het nadeel is wel dat je niet terug kan gaan om de Hue filter aan te passen als de actie uit de history verdwenen is. Om het geheel wat flexibeler te maken moet je twee Hue/saturation adjustment lagen creeren. De bovenste laag wordt gebruikt om de Saturation te minimaliseren en de tweede laag wordt gebruikt om de Hue zo aan te passen dat de foto word geoptimaliseerd. Bij de Saturation laag zet je de blending mode op color en de Saturation slider op het minimum.



De tweede laag wordt gebruikt om met de Hue slider de kleur kanalen te benutten om de look te optimaliseren. Het Hue/Saturation pallet voor deze laag wordt geopend door te dubbel klikken op het tumbnailtje in het layer pallet. In deze laag kan je ook nog de Saturation aan passen maar dat is meer voor fine tuning. Om het geheel af te maken moeten de lagen worden samengevoegd.


Zwart/wit via Hue-saturation

De derde methode heet Channel mixer. Bij deze methode heeft de gebruiker de volledige controle over de hoeveelheid verschillende kleurkanalen toevoegen aan de uiteindelijke zwart wit foto. Maar het kost wat moeite om het toe te passen gezien er meerdere parameters tegelijkertijd aangepast moeten worden wat een breed scala aan mogelijke combinaties oplevert.
Laad de foto en open de channel mixer tool via Image>Adjustment>channel mixer.



Klik op het boxje Monochrome om in zwart wit te werken. De foto wordt meteen in zwart wit afgebeeld. Door met de verschillende sliders te spelen kan men het gewenste resultaat instellen. Om een gelijke helderheid te behouden moet het totaal van de drie kleur kanalen 100% blijven. Maar de gehele helderheid kan weer worden aangepast met de 'constant' slider onderaan de tool. Als een goed startpunt kan men het beste de gevoeligheid van het menselijk oog gebruiken. Dit is rood=30%, groen=59% en blauw=11%.


Zwart/wit via de kanalenmixer

Degene die benieuwd zijn naar de resultaten van mijn foto's van Parijs kan ze op deze pagina bekijken.

Bronnen:
- Photoshop support
- Cabridge in Colour
- Outdoor Eyes
- Adobe (PDF)

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 10 augustus 2026.
De eerste publicatiedatum is zondag 7 oktober 2007, 19:39.

Ook interessant

• 

  Zwartwit is geen redmiddel voor een mislukte kleurenfoto

  door Nando Harmsen

• 

  Warme zwart-wit omzetting met Photoshop of Lightroom

  door Marit Hilarius

• 

  Grijs weer? Maak er een zwart-witfoto van

  door Nando Harmsen

• 

  Zwart-wit fotografie tip: Fotografeer in kleur

  door Elja Trum

• 

  Verander je meest succesvolle landschapsfoto eens in zwartwit

  door Nando Harmsen

• 

  Herfstkleuren in zwart-wit

  door Liesbeth van Asselt

6 reacties

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door aangemelde bezoekers.
Wil je toch reageren, meld je dan aan of maak gratis een account.