Erik van Rosmalen

Analoge fotografie en het milieu

woensdag 2 mei 2012, 20:12 door | 6,819x gelezen | 14 reacties

Bij eerdere blogs over analoge fotografie kwam het al aan de orde: wat voor invloed hebben die chemicalien op het milieu? Een logische eerste reactie van enkele lezers van eerdere blogs is, dat analoge fotografie een fikse belasting op het milieu legt. Maar hoe erg is het gesteld? Relatief gezien lijkt het wel mee te vallen, zeker vergeleken met de zware digitale industrie!

Afval naar het KCA


Ik ga hier uiteraard niet het tegendeel beweren: je wilt natuurlijk niet dat schadelijke chemicalien in het milieu belanden. Maar in mijn optiek valt de schade die een kleine groep analoge fotografen het milieu toebrengt alleszins mee.

Uit een kleine (overigens absoluut niet representatieve) steekproef onder medebloggers, collegafotografen en Twitteraars blijkt, dat vrijwel iedereen zijn afgewerkte fotochemie netjes aanbiedt als Klein Chemisch Afval (KCA). In veel gemeentes kan dat ook nog gewoon. Ook fotozaken adviseren hun klanten om in ieder geval afgewerkte fixeervloeistoffen als klein chemisch afval in te leveren.

Blog foto milieu
Foto door Simon Cataudo (SXC)

Actieve componenten


Volgens die fotozaken en -specialisten in analoge fotografie zijn ontwikkelaars niet enorm schadelijk. Ontwikkelaars als Ilfosol, Xtol en Fomadon Excel W27 zijn nauwelijks schadelijk voor het milieu, legt een van hen desgevraagd via e-mail uit. Het actieve ontwikkelcomponent is ascorbinezuurderivaat, een vitamine C-variant.

Het actieve component van het veelgebruikte Rodinal is para-aminofenol (wat overigens qua structuur gelijkenissen vertoont met de werkzame stof in paracetamol). Maar Rodinal gebruik je in een dusdanig hoge verdunning (1 op 25 tot wel 1 op 100), dat de belasting eigenlijk minimaal is. En een stopbad is bijna altijd op basis van citroenzuur, dus ook dat is niet schadelijk.

Papierontwikkelaars bevatten vroeger hydrochinon, een benzeenhoudende stof. Tegenwoordig zijn bijna alle papierontwikkelaars hydrochinonvrij (of bevatten ze hooguit 0,5%).

Stoffen als para-aminofenol en hydrochinon zullen dus maar in beperkte mate of zeer grote verdunningen in het milieu belanden. Bij het ontwikkelen van negatieven komen natuurlijk ook zilverdeeltjes vrij, die in het milieu komen. Het behoeft geen betoog: zelf ontwikkelen is milieubelastend! Maar: alles is relatief. Want het staat in het perspectief van de belasting die digitale fotografie met zich meedraagt.

Digitaal milieuvriendelijk?


Geen milieubelasting, is het argument van de 'tegenstanders' van analoge fotografie. Daar plaats ik mijn vraagtekens bij. Natuurlijk, er wordt geen chemie gebruikt, zoals bij het ontwikkelen van negatieven. Maar kijk eens naar de productie van digitale spiegelreflexen. Voor de productie van chips en sensoren zijn grote hoeveelheden water en energie nodig, naast diverse verontreinigende chemicalien zoals etsmaterialen, fluorverbindingen en stoffen als dichloorsilaan.

Het gebruik van computers, printers, software en internet (alleen al een gemiddelde zoekopdracht op Google levert een uitstoot van zeven gram CO2 op, berekende Harvard al eens) in de fotografie laat ik dan nog achterwege (ook omdat analoge fotografen die digitale middelen net zo goed gebruiken).

Fotografie en milieu1
Foto door Latente (Creative Commons)

Kortere levensduur


De oudere analoge camera's zijn wat dat betreft veel minder schadelijk voor het milieu. Niet in de laatste plaats gezien hun levensduur: twintig jaar met eenzelfde camera werken was eerder regel dan uitzondering. Tegenwoordig is twee jaar al 'lang' voor veel fotografen, ze zijn toe aan een nieuw model met nieuwe features. Al met al ligt de productie van digitale camera's dan ook op een veel hoger plan. Met de bijbehorende milieubelasting van die productie.

Samengevat


Geen enkele fotograaf zal ontkennen dat analoge fotografie een zekere milieubelasting met zich meedraagt, ik ook niet. Maar alles in perspectief! En inderdaad, als de hele wereld weer analoog zou gaan fotograferen (en dat vooral in dezelfde hoeveelheden beeld doet!), is het milieu daar zeker niet bij gebaat. Maar ook digitale fotografie is daarbij zeker niet 'heilig'.

Erik van Rosmalen

Over de auteur

Erik werkt als webredacteur. Daarnaast is hij freelance tekstschrijver en fotograaf. Mensen vormen daarbij het hoofdonderwerp: portret- en reportage-fotografie. Volg Erik ook op Instagram!

14 reacties

  1. Benny
    Profiel Benny schreef op woensdag 2 mei 2012 om 20:47

    Erik,

    De belasting op 't milieu is inderdaad echt zéér minimaal!

    Benny

  2. deskundige
    deskundige schreef op woensdag 2 mei 2012 om 23:32

    Op mijn werk op een milieustraat wordt op dit moment bij ons bijna geen fotochemicalien aangeboden. Af en toe komen er echt oude chemicalien binnen (poeders)om zelf de vloeistoffen te maken

  3. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op donderdag 3 mei 2012 om 06:39

    @ Benny: Ik weet het. De blog is eigenlijk geschreven naar aanleiding van reacties op eerdere blogs, waar commentaar werd geleverd op de milieubelasting. Dat valt dus enorm mee, zeker als je het vergelijkt met de digitale massaindustrie!

    @ deskundige: het aantal gebruikers dat zelf ontwikkelt is natuurlijk ook beperkt. En de milieubelasting van digitale fotografie zit natuurlijk vooral aan de productiekant, daar zie jij natuurlijk ook vrij weinig van terug.

  4. Ikke
    Ikke schreef op donderdag 3 mei 2012 om 12:24

    Vergeet niet dat alles wat we door het riool spoelen milieubelastend is. Het moet allemaal door de waterzuivering tenslotte. Verder moet een digitale camera over het algemeen regelmatig aan een stroomvoorziening...over milieubelastend gesproken...
    Als laatste wil ik nog meegeven dat in het Activiteitenbesluit normen zijn opgenomen voor afvalwater in combinatie met het zelf ontwikkelen. De hoeveelheden afvalwater met chemicalien mag dermate groot zijn dat een particulier daar over het algmeeen niet in de buurt komt en dus ook niet in de buurt komt van een overschrijding van lozingsnormen. Gesteld dat particulieren onder een dergelijk besluit zouden vallen wat niet zo is.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Analoog

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

53.017 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

53.017 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.