5 Dagen Deal: Word lid met korting + gratis Fotobijbel! Meer info of direct aanmelden
Nando Harmsen

Het verschil tussen bokeh en kleine scherptediepte

maandag 11 oktober 2021, 16:16 door | 2.662x gelezen | 11 reacties

Soms wordt er gesproken over een kleine scherptediepte, dan weer over bokeh. Als je het niet weet zou je kunnen denken dat dit bijna hetzelfde is. Maar dat is niet zo, het zijn twee verschillende dingen. Tegelijkertijd hebben ze wel wat met elkaar te maken. Min of meer.

Nando boterbloem

Een boterbloem met een hele kleine scherptediepte gefotografeerd.


Wanneer je het diafragma instelt, kies je ook voor een scherptediepte. Als je al een tijdje met fotografie bezig bent weet je dat. Een kleine lensopening geeft een hele grote scherptediepte. Dat is wanneer het diafragmagetal groot is.

Daarentegen levert een grote lensopening een hele kleine scherptediepte op. Dan is het diafragmagetal klein. Dat kan dan meteen een ezelsbruggetje zijn. Hoe groter je diafragmagetal, hoe groter de scherptediepte.

Bij een kleine scherptediepte zal de achtergrond wazig worden. Dat kan bij diafragma's van f/1,8 of f/1,4 heel extreem zijn. Bedenk dat brandpuntafstand ook een rol zal spelen van de mate van onscherpte, net als de afstand van je objectief tot het onderwerp en de afstand van het onderwerp tot de achtergrond.

Nando sanne

Door dicht bij Sanne te staan, en de achtergrond veraf te houden, worden de bomen en struiken wazig tot ze bijna onherkenbaar zijn geworden. De rode zonsondergang doet de rest.


Ik wil in dit artikel niet alles vertellen over scherptediepte, maar het is duidelijk dat de achtergrond wazig of zelfs helemaal onherkenbaar kan worden als de goede situatie creŽert. De kwaliteit van die onscherpte in de achtergrond wordt bokeh genoemd.

Bokeh is een afgeleide van het Japanse woord Boke, wat vervolgens vertaald kan worden naar "onscherpte." De bokeh is iets wat heel subjectief is. Met andere woorden, wat de een mooi vindt, hoeft de ander niet mooi te vinden.

Nando wendy

Wendy bij de grachten van Utrecht. Door een kleine scherptediepte wordt de achtergrond onscherp. De kwaliteit van onscherpte is de bokeh. Let op de cirkels, de zogenaamde bokeh ballen.


De bokeh van een lens kan dus mooi zijn of minder mooi, wat een persoonlijke mening zal zijn. De bokeh zal ook afhankelijk zijn van de gekozen scherptediepte. Zo kan de bokeh bij f/1,8 op een 85mm objectief mooi zijn, maar bij f/5,6 minder mooi.

Dan is er nog zoiets als bokeh ballen of bollen. Dat zijn de ronde vlekken die lichtbronnen in de achtergrond worden bij het gebruik van een kleine scherptediepte. Zeker bij portretten kan dit tot mooie resultaten leiden, maar ook bij natuurfotografie kan dit tot verrassende resultaten leiden.

Nando groot hert

Het licht door de bladeren op de achtergrond veroorzaakt de bokeh ballen. De kwaliteit van onscherpte vind ik heel mooi. De bokeh is mooi, en het geeft tevens meerwaarde aan deze foto van het Vliegend Hert


Feitelijk is bokeh ballen een verkeerde naam, want ze zijn het gevolg van een kleine scherptediepte. Maar de vorm en uitstraling van deze ballen van licht in de achtergrond, kunnen mooi of minder mooi zijn. In dat geval is de bokeh van de foto respectievelijk mooi of minder mooi.

Om het samen te vatten. Je kunt met een objectief een kleine scherptediepte bereiken door een grote lensopening te kiezen. De kwaliteit van de onscherpte wordt dan aangeduid met bokeh. Die kan mooi zijn, of minder mooi. In het slechtste geval vind je het helemaal niet mooi. Een lelijke bokeh, dus.

Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

11 reacties

  1. Marcel van den heuvel
    Marcel van den heuvel schreef op dinsdag 12 oktober 2021 om 10:53

    hmmm Ik vind deze uitleg niet duidelijk. (terwijl je dat anders wel bent vrolijk )
    Boke(h) is dus een Japanse benaming voor onscherpte.
    Kleine scherpte diepte is dan toch gewoon hetzelfde?
    Je kan toch ook spreken van een mooie (zachte/geleidelijke) onscherpte (van de achtergrond)?
    Bokeh is misschien meer een modenaam?

  2. Nando
    Profiel  Nando schreef op dinsdag 12 oktober 2021 om 11:09

    @Marcel:
    Nee, een kleine scherptediepte is geen bokeh. Bokeh is een woord voor de kwaliteit van die onscherpte.
    Een voorbeeld. Neem een 85mm lens en fotografeer een onderwerp met diafragma f/1,8.
    Voor een objectief van het ene merk is de onscherpte heel mooi met een prachtig zacht verloop. De bokeh is heel mooi.
    Voor een objectief van het andere merk is de onscherpte ruw met abrupte overgangen in onscherpte. De bokeh is niet mooi.
    Beiden hebben dezelfde scherptediepte, maar de bokeh is voor beiden heel anders.

  3. Guy Ackermans
    Guy Ackermans schreef op dinsdag 12 oktober 2021 om 11:09

    Boke betekent in het Japans onscherpte. Bokeh is de term die gebruikt wordt voor de kwaliteit van de onscherpte en verwijst naar het Japanse 'boke-aji'. De 'h' is vanwege de uitspraak toegevoegd. Bokeh is in ieder geval een stuk korter dan 'de kwaliteit van de onscherpte'.

  4. Marcel van den heuvel
    Marcel van den heuvel schreef op dinsdag 12 oktober 2021 om 11:13

    dank voor de nadere uitleg vrolijk

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.

Ook interessant

Toon alle artikelen binnen Basiskennis

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.381 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord