Word lid met korting + gratis het boek de Lightroombijbel - 80 euro voordeel! Word nu lid!
Photofacts Academy

Photofacts Academy; 100+ Fotografie Cursussen
Fotograferen wordt makkelijker en leuker

Boek

De Fotobijbels; Boeken over Fotografie
101 Praktische fotografietips voor betere foto's

Iris van Liempt

Landschapsfotografie en de Hyperfocale Afstand

donderdag 12 november 2015, 19:19 door | 12.793x gelezen | 18 reacties

Vaak in landschapsfotografie is het gewenst om zoveel mogelijk van je foto scherp te hebben. De afstand van je lens tot het punt waarop je scherpstelt waarbij je de grootste scherptediepte in je foto krijgt, heet de 'hyperfocale afstand'. Hierbij is je foto scherp vanaf halverwege de hyperfocale afstand tot in het oneindige.

Veel objectieven tegenwoordig maken het bepalen van de hyperfocale afstand gemakkelijk: je kunt dan op de focus ring zien tot hoe ver je scherptediepte reikt, en aan het einde van deze ring zie je een horizontale 8, wat het teken is voor oneindig.

Bij lenzen die dit niet hebben kan het echter nuttig zijn om de hyperfocale afstand zelf te begrijpen en te weten hoe je hem kunt berekenen. Daarom in dit artikel een uitleg over hoe hyperfocale afstand werkt en hoe het berekend wordt.

De hyperfocale afstand


Zoals eerder gezegd, is de hyperfocale afstand de afstand vanaf je lens tot het punt waarop je scherpstelt, waarbij je de grootste scherptediepte in een foto krijgt. De hyperfocale afstand is afhankelijk van vier factoren: het formaat van je camerasensor, de zoomlengte van je lens, je diafragma en de zogeheten 'cirkel van verwarring' (circle of confusion). De berekening ziet er als volgt uit:

Hyperfocale afstand = (focale lengte x focale lengte) / (circle of confusion x diafragma)

Het formaat van je sensor bepaalt de cropfactor van je camera. De berekening van de hyperfocale afstand is gebaseerd op een fullframe camera (sensor van 35mm). Als je een APS-C camera hebt, dan wordt slechts het middelste deel van het totale beeld gebruikt. Je camera knipt dan als het ware het midden uit een foto.

Crop factor 1 vs 1,6


De mate waarin je camera de randen van je foto knipt, bepaalt de cropfactor van je camera. Een camera met een cropfactor van 1,3 gebruikt bijvoorbeeld meer van het totale beeld dan een camera met een cropfactor van 1,6.

Omdat de hyperfocale afstand gebaseerd is op een fullframe camera, zonder cropfactor dus, moet je de uiteindelijke uitkomst nog eens vermenigvuldigen met de cropfactor van je camera. Ik ben zelf in het bezit van een Nikon D3100, die een cropfactor van x1.6 heeft. Voor mij ziet de formule er dan als volgt uit:

Hyperfocale afstand = ( (focale lengte x focale lengte) / (circle of confusion x diafragma) ) x 1.6

Het is dus belangrijk, als je niet in het bezit bent van een fullframe camera, om te weten wat de cropfactor van jouw camera is. Vaak is dit makkelijk te vinden door het gewoon even te googlen.

Ook de circle of confusion is afhankelijk van je sensor. De circle of confusion staat voor de grootte van het kleinste puntje licht dat je sensor kan bereiken, waarmee je de grootste scherptediepte krijgt. Wanneer de lichtstraal vanaf je lichtbron je lens raakt, wordt dit licht gebogen en convergeert dan richting je sensor.

Hoe klein je circle of confusion kan worden, hangt dus nogmaals af van je camera. Je kunt de circle of confusion van veel camera's vinden op DOF Master.

CoC

De circle of confusion voor mijn Nikon D3100 is 0,02. Nu ik de cropfactor en de circle of confusion voor mijn camera weet, kan ik bij elke zoomlengte van mijn lens en met ieder diafragma bepalen wat mijn hyperfocale afstand is. Stel dat ik bijvoorbeeld fotografeer met mijn 17-105mm lens en ik zet deze op 30mm met een diafragma van f/16, dan is mijn hyperfocale afstand als volgt:

Hyperfocale afstand = ((30 x 30) / (0,02 x 16) ) x 1,6 = 4,5 meter

Ik zou in deze situatie moeten scherpstellen op zo'n 4,5 meter vanaf mijn lens om zoveel mogelijk scherptediepte te krijgen in mijn foto. Ik zou dan vanaf 2,25 meter van mijn lens alles scherp hebben.

Nog best een ingewikkelde berekening, hè? Gelukkig zijn er ook voldoende apps beschikbaar die dit voor je kunnen berekenen. Daarbij geldt, oefening baart kunst. Als je vaak genoeg met de hyperfocale afstand werkt, dan krijg je vanzelf bepaalde combinaties van focale lengte en diafragma die je vaak gebruikt in je hoofd.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Iris van Liempt

Over de auteur

Iris fotografeert sinds 2012 en heeft daar een passie in gevonden. Ze volgt daarom een online opleiding aan het New York Institute of Photography. Daarnaast studeert ze psychologie aan de universiteit en houdt ze ontzettend van taal en schrijven.

18 reacties

  1. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op vrijdag 13 november 2015 om 11:41  | reageer

    "Veel objectieven tegenwoordig maken het bepalen van de hyperfocale afstand gemakkelijk: je kunt dan op de focus ring zien tot hoe ver je scherptediepte reikt, en aan het einde van deze ring zie je een horizontale 8, wat het teken is voor oneindig."

    Juist niet. Autofocus objectieven hebben geen DoF-schaal meer, enkel een focusafstand schaal (en sommige hebben zelfs dat niet meer).

    Verder nog een opmerking: de Circle of Confusion is gebaseerd op een normale kijkafstand. Dus niet een foto op 100% op je 24" beeldscherm vanaf 50cm afstand bekijken, want dan klopt het niet.

    Mooi stukje trouwens en ik vind het prima dat je wat technischer bent geweest, al kan dat misschien wat fotografen afschrikken.

  2. Eduard van Mil
    Eduard van Mil schreef op dinsdag 17 november 2015 om 12:52  | reageer

    Ik zou voor de hyperfocale afstand berekening een handige app gebruiken, b.v. Simple Dof. Je voert je cameratype in, de te gebruiken lens, de gewenste focusafstand en leest onmiddellijk hyperfocale afstand af! Geen moeilijke formules toepassen dat is uit de tijd!

  3. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op dinsdag 17 november 2015 om 13:50  | reageer

    De hyperfocale afstand is breder inzetbaar dan enkel landschapsfotografie. Wat te denken van straatfotografie. Je maakt dan van je camera een point and shoot met een veel betere beeld kwaliteit. Wat je vergeet te vermelden is dat het beperkt inzetbaar is. Brandpuntsafstanden boven de 50mm heeft eigenlijk al geen zin meer. Hoe meer groothoek hoe meer DOF je krijgt. Bij 18mm kun je van 75cm tot oneindig scherp hebben. Bij 50mm wordt de kortste afstand al groter. Het lijkt me dan ook voornaam die zaken er ook bij te vermelden. Het zijn idd de oudere objectieven die de hyperfocale lijntjes nog op de objectieven hebben staan on gekleurde lijntjes. De moderne AF objectieven zijn daarvoor de moeilijk en te globaal. Dan moet je een DOF calculator gebruiken en de scherpstelafstand instellen door een object te kiezen en er op de juiste afstand van te gaan staan om er dan op scherp te stellen. En tape je focus ring daarna af met Gaffer tape. Daarmee zet je de focus vast zodat die niet per ongeluk veranderd wordt. Daarnaast kun je met deze methode ook kiezen om een bepaalde zone scherp te hebben. Je haalt dan geen oneindig maar van 1 meter tot 3 meter. Ook dat wordt bij straatfotografie veel gedaan om wat meer separatie te krijgen tussen subject en achtergrond en toch de snelheid van het piont and shoot gebeuren te hebben. Het is dus veel breder inzetbaar. Met name daar waar de AF roet in het eten kan gooien.

  4. Rien
    Rien schreef op woensdag 18 november 2015 om 17:37  | reageer

    "Cirkel van Verwarring"?
    Dat is pas echt verwarrend.
    Het heet in in onze taal: verstrooiingscirkel. Simpel gezegd is dat een de grootte van een cirkeltje die door ons oog net niet als cirkeltje wordt gezien maar als een punt. Heeft te maken met de imperfectie van ons oog. Het hele verhaal over scherptediepte is er aan opgehangen: een bepaalde mate van onscherpte wordt door ons oog nog ervaren als scherp.
    De waarde van de CoC is afhankelijk van de vergroting van het beeld (hoe groot bekijk je het uiteindelijke beeld) en dus ook afhankelijk van de sensorgrootte.
    Inderdaad, allemaal natuurkunde.
    Zo'n app werkt okee, maar ik heb voorkeur voor scherptediepte tabellen voor de brandpunten die ik meest gebruik. Kun je zelf maken, zie johnhenry.com

  5. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op woensdag 18 november 2015 om 18:26  | reageer

    @primefoto.nl: hyperfocaal focussen met straatfotografie is in mijn ogen niet zo handig, omdat je dan redelijk ver moet afstoppen waardoor je of je iso of je sluitertijd omhoog moet gooien. Daarna zeg je dat het beperkt inzetbaar is.
    Aan het einde van je bericht geef je ook aan dat je het niet gebruikt, maar gewoon aan zone-focussing doet.
    Je opmerking over "hoe meer groothoek hoe meer DOF je krijgt" klopt niet. Je DoF hangt van je afstand tot je onderwerp en het gekozen diafragma af.

    @Rien: scherptediepte tabellen vs. een app: het is maar net waar je voorkeur ligt. Gelukkig gebruik ik vaak manueel focus lenzen met een DoF-schaal, dus hoef ik beiden niet te gebruiken.

  6. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op donderdag 19 november 2015 om 00:47  | reageer

    Beste Paul, Het tegendeel zul je meemaken als je het een keer doet. Probeer het maar eens een keer. Het werkt echt top. je bent, denk ik, ook even een beetje abuis. Ik vertel nergens aan het einde hoe ik het doe. Ik geef aan het einde er de optie van zonefocussing bij aan. Het principe is het zelfde. Ik gebruik alle technieken en zo ook de hyperfocale afstand met scherpte vanaf 72cm tot oneindig met 18mm op f11. Vaak al voldoende. Geen enkel probleem met de ISO. Ik kan tot ISO 3200 straffeloos doorgaan en gebruik dat dan ook gerust met mijn Fuji X body's. Een sluitertijd van 1/125e tot 1/250e is voldoende. Dat je meer DOF hebt bij 18mm dan bij 100mm is een feit. Je haalt op 100mm geen dichterbij gelegen afstanden meer dus hyperfocaal wordt mogelijk op een afstand vanaf ongeveer 15M en bij f16 en dat is eigenlijk zinloos voor straatwerk. Ergo heb je minder DOF bij 100mm. Reken maar uit met de DOF calculator wat de minimale hyperfocale afstand is waarbij je nog tot oneindig kunt scherp krijgen. Dat gaat met 100mm bij f16 van 15m tot oneindig mits scherpgesteld op 31.4M tegenover 18mm f16 van 53cm tot oneindig waarbij je scherp stelt op 1.03M. Met die 18mm is er dus wel degelijk meer DOF haalbaar dan met 100mm. Ideaal als je hipshots en candid shots maakt. Alles na te berekenen met de DOF calculator met een Fuji X APSC sensor.
    Dus hoe meer groothoek, hoe meer DOF en met name ligt het startpunt van die DOF dan veel dichter bij de camera. Juist belangrijk bij straat werk en bij landschap waar je onderwerpen in de voorgrond aanwezig hebt. Toch handig om te weten. Om het mezelf makkelijker te maken gebruik ik ook oudere Nikon E serie objectieven. Ook die hebben de schaal er op staan even als sommige Fuji XF objectieven.

  7. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op donderdag 19 november 2015 om 15:13  | reageer

    @primefoto.nl
    Was een iets te snelle conclusie van mij, maar zo las ik je bericht. ISO3200 op Fuji is niet hetzelfde als iso3200 op een andere aps-c camera (vergelijk maar eens de sluitertijden in een rechtstreekse vergelijking. Fuji heeft flink gerommeld met de iso-waardes).

    In je stukje over DoF bij grotere brandpuntsafstanden vergeet je 1 heel belangrijk ding waardoor het niet klopt: kadering. Die is namelijk niet hetzelfde. Als dezelfde kadering gehanteerd wordt, is de DoF onafhankelijk van brandpuntsaftstand: Depth of field ("CLARIFICATION: FOCAL LENGTH AND DEPTH OF FIELD"knipoog.

  8. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 20 november 2015 om 16:17  | reageer

    Beste Paul, Wat maakt het uit dat ISO 3200 iets anders is op een Fuji dan op een andere camera. Het principe blijft de zelfde. Neem dan een voor jou acceptabele ISO, bump die en laat het daarbij. Probeer niet elk detail ter discussie te stellen. Dat kost veel werk en schiet voor het verhaal hyperfocale focus niets op. Dat is spijkers op laag water zoeken. Het onderwerp is hyperfocale afstand. De kadering heeft daar helemaal niets mee van doen hoe het werkingsprincipe van HYPERFOLCALE FOCUS in elkaar steekt, want daar hebben we het over. Pak je camera. Neem een 18mm objectief en een 100mm objectief mee. Stel beiden zo in dat je tot oneindig scherp hebt. Meet vanwaar de scherpte begint. Bij de 18mm f16 op 53cm en bij de 100mm f16 is dat op 15.7M. Dan spreek je over een verschil in DOF van ongeveer 14.5 meter meer DOF met de 18mm. Wil je mij gaan vertellen dat dit verschil niet bestaat en dat brandpunt er niets mee te maken heeft? Het codewoord is hier "hyperfocaal" dus niet gewoon met f2.8, maar met het diafragma waarmee je de grootst mogelijke DOF kunt halen, dat is wat hyperfocaal betekend!

    Even over die site. De eerste tabel is alles met diafragma f4 gemeten. Wat is er gemeten? Er is gemeten waar de DOF gelijk is aan elkaar. Er is gezocht naar gelijke DOF. Dat is heel iets anders dan zoeken naar een zo groot mogelijke DOF. Dat toont aan dat de gelijke DOF van ongeveer 40cm onder alle brandpunten, bij gelijk diafragma wel ergens te vinden is en meer niet. Daar gaat het bij hyperfocaal nu net niet om.

    Bij Hyperfocaal wil je juist zo veel mogelijk DOF en het liefst tot aan oneindig ver aan toe. En dan is er wel degelijk verschil in de DOF aanwezig in relatie tot het brandpunt.

  9. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op vrijdag 20 november 2015 om 16:38  | reageer

    De reden dat ik zo reageer (en spijkers op laag water zoek), is omdat jij bepaalde beweringen doet die of suggestief zijn of niet kloppen.
    Jij zegt: "Hoe meer groothoek hoe meer DOF je krijgt." En ik weerleg dat.
    Jij zegt: "Ik kan tot ISO 3200 straffeloos doorgaan en gebruik dat dan ook gerust met mijn Fuji X body's." Wat ik behoorlijk suggestief vind en nuanceer.

  10. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 20 november 2015 om 20:13  | reageer

    Paul, Dat zie je toch echt verkeert.

    Onderbouw je weerlegging dan met feiten want anders weerleg je helemaal niets. Dan ben je enkel aan het roeptoeteren en wind verplaatsen.

    100mm f16 vanaf ~15M pas scherp bij focus op ~31M
    18mm f16 vanaf ~51CM scherp bij focus op ~1.03M

    Dan lijkt het mij duidelijk dat je met een 18mm een ~14.5 meter groter gebied scherp hebt tot oneindig dan met een 100mm. Je kunt het zelf nameten. Mijn advies is om dat eens te gaan doen.

    Er is niets suggestief over de ISO. Jij vindt iets suggestief, zoekt er mogelijk iets achter, dat er niet is. Leg dan minstens uit wat ik volgens jou dan suggereer? Ik suggereer helemaal niets, maar ik geef aan dat je de ISO rustig omhoog kunt doen om een kortere sluitertijd te behouden en je dus rustig een f16 kunt gebruiken zonder in paniek te raken over een ruisje hier en daar. Dat is niet suggestief maar feitelijk. Ik benoem de Fuji omdat er anders weer kamer vragen komen over het merk en type camera. Men wil tegenwoordig alles weten.

    Maar goed. Lever het bewijs dan maar aan, in je eigen woorden, waarom jij denkt, dat het niet klopt, dat je bij meer groothoek meer DOF hebt. Het is een algemeen bekend feit. Al zolang als de groothoek objectieven er zijn.

  11. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op vrijdag 20 november 2015 om 20:33  | reageer

    Het punt wat ik maakte ging niet over mogelijke DoF met een telelens dan wel groothoek lens, maar over dat DoF niet afhangt van brandpuntsafstand.
    Jouw voorbeeld gaat over hyperfocaal focussen en ja, ik weet dat het artikel gaat over hyperfocaal focussen, maar aangezien je oorspronkelijke reactie ook niet helemaal over hyperfocaal focussen ging, nam ik ook niet aan dat je opmerking over DoF en groothoek over hyperfocaal focussen gaat. Daarnaast heb je met die 100mm lens op 31m afstand een totaal ander kader dan die 18mm lens op 1,03m afstand, wat dus afgezien van de beeldhoek ook een totaal andere foto oplevert.
    Dus nogmaals: mijn reactie ging puur en alleen over de opmerking dat DoF afhangt van brandpuntsafstand en niet over de maximale DoF.

    Wat betreft het Fuji verhaal: ik vond het suggestief overkomen omdat je Fuji noemde, aangezien veel Fuji fotografen zo lyrisch zijn over de ruisprestaties van hun camera, terwijl ze gewoon dubbele iso moeten gebruiken om aan dezelfde sluitertijden te komen. Maar als dat niet zo bedoeld is, dan neem ik mijn woorden terug en bied ik daarvoor mijn excuses aan.

  12. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op vrijdag 20 november 2015 om 23:16  | reageer

    En ik zeg juist dat DOF wel afhangt van het brandpunt omdat het per brandpunt op een andere plek ligt en tevens van diepte veranderd bij een gelijke ingestelde diafragma en focus afstand. Dat deel heb je helemaal goed begrepen. Wat je niet begrijpt is dat het klopt wat ik zeg.

    Mijn eerste reactie over dit onderwerp begon met :De hyperfocale afstand is breder inzetbaar dan enkel landschapsfotografie. Dus waar heb ik het dan over? Juist hyperfocale afstand. Aan het einde gaf ik de zonefocussing aan als een andere mogelijke techniek. Daarbij gebruik je geen hyperfocale afstand maar selecteer je het diafragma dat jou voldoende DOF geeft op een vooraf bepaalde afstand. Daarvoor gebruik je de zelfde DOF calculator of streepjes op je objectief, als het er genoeg zijn. Ook dan bepaald het brandpunt de DOF. Ook dan is de DOF groter als het objectief meer groothoekig is.
    Neem een 10mm groothoek objectief en zet het diafragma op f8. Stel op 20 meter scherp en zet de AF maar uit. Heb je niet meer nodig. Toch heb je bijna alles scherp.
    Doe het nu eens met een tele van zeg 105mm op f8.
    Dan heb je een DOF van 12.6 meter van 15.5 meter tot 28.1 meter. Dat is beduidend minder dan bij 10mm.

    Dat er een ander beeld met de 100mm komt dan bij 18mm en een totaal andere foto oplevert is evident en totaal niet relevant in dit verhaal. We hebben het niet over vergelijkingen bij een gelijkblijvend beeld.
    Op die plek ga je de verkeerde kant op in je gedachtegang. Het gaat er enkel om hoeveel meters DOF je scherp kunt krijgen tijdens landschapsfotografie en eventueel straatfotografie. Bij welk beeld uitsnede, ISO e.d. dat gebeurd doet er niet eens zo zeer toe. Dat is ballast in de uitleg.
    Je maakt het je zelf moeilijk en ingewikkeld door er allerhande zaken bij te halen die er niet toe doen.
    Laat het weg en het wordt duidelijk dat het klopt wat ik zeg. Als jij je camera op statief zet en eerst hyperfocaal instelt met de 18mm en daarna met de 100mm dan kun je het ook gewoon nameten.

    [quote]Dus nogmaals: mijn reactie ging puur en alleen over de opmerking dat DoF afhangt van brandpuntsafstand en niet over de maximale DoF.[/quote]

    Nogmaals hangt DOF idd ook af van het brandpunt.
    Er zijn meer factoren, maar die spelen hier even geen rol.
    Hieronder is een scherpstelafstand van 1 meter gekozen en niet de hyperfocale afstand. Er zijn 3 brandpunten berekend bij gelijke scherpstelafstand, en gelijk diafragma.

    Neem een 50mm f2.8.FocusDis 1m Dan is de dof 4cm
    Neem een 18mm f2.8 FocusDis 1m dan is de dof 35cm
    Neem een 10mm f2.8 FocusDis 1m Dan is de dof 163cm

    Het enige dat hier verandert is het brandpunt.
    Daaruit kun je concluderen dat meer groothoek wel degelijk meer DOF betekend. Je kunt kleiner instellen maar dat is een keuze. Bij gelijk blijvend diafragma en scherpstelafstand werkt het principe zo. Zowel bij zonefocussing is dat het geval, evenals bij de hyperfocale afstanden.

    Leef je eens uit op die DOF calculator. Die laat het zo mooi en simpel zien. Stel de camera in voor de coc. Kies een diafragma en scherpstelafstand en verander telkens het brandpunt en kijk dan wat de DOF is en doet. Dat kan zo vanuit de luie stoel.

    Ga daarna eens kijken wat er gebeurd als je de coc veranderd of de scherpstelafstand. Heel leerzaam.

    Nogmaals laat ik wederom zien dat brandpunt bepalend is voor de grootte van de DOF. Dat is gewoon een feit dat ik hierboven laat zien. Jij blijft volhouden dat dit niet zo is.
    Dat mag je vinden, maar toon dan ook aan hoe dat dan, volgens jou, wel werkt. Het blijft anders enkel je mening en geen feit. Laten we het nu vooral bij feiten houden. Dat lijkt mij veel beter. Daar heeft iedereen iets aan. Enkel roepen dat ik verkeert zit schiet niemand iets mee op. Dus nogmaals vertel me en toon aan waar ik fout zit in mijn stelling: Meer groothoek=meer DOF.

  13. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op zaterdag 21 november 2015 om 00:00  | reageer

    Ik ga nu even heel selectief citeren, maar dat is met een reden. Je zegt: "Het enige dat hier verandert is het brandpunt." nadat je van 3 verschillende brandpuntsafstanden de DoF weergeeft. Wat namelijk nog meer verandert is het kader. En ja, daar val ik over. En waarom? Ik leg je de volgende situatie voor: stel je loopt over straat (we houden het even bij straatfotografie) en je wil een foto maken met een 24-105 f/4 zoomlens op een fullframe camera van een persoon. Je wil een half body portret maken (dat is je kader). Ik laat de berekening zien met 3 brandpuntsafstanden: 25mm, 50mm en 100mm. Het kader wat ik kies is 100x150cm (landscape of portrait maakt nu even niet uit). Waarom kies ik een vast kader? Omdat je zo foto's maakt, tenminste de meeste mensen denken in kaders. Dat is voor hen misschien wel het belangrijkste deel van de compositie.
    De getallen die ik bij iedere brandpuntsafstand schrijf, zijn de afstand tot aan de persoon en de grootte van de DoF bij een gekozen diafragma van f/4.

    25mm; 1,04m; 42cm
    50mm; 2,08m; 41cm
    100mm; 4,16m; 41cm

    Dus... we hebben nu 3 foto's met dezelfde uitsnede (half body portret) en...... dezelfde scherptediepte.


    Toch nog even een citaat.

    "Leef je eens uit op die DOF calculator. Die laat het zo mooi en simpel zien. Stel de camera in voor de coc. Kies een diafragma en scherpstelafstand en verander telkens het brandpunt en kijk dan wat de DOF is en doet. Dat kan zo vanuit de luie stoel.

    Ga daarna eens kijken wat er gebeurd als je de coc veranderd of de scherpstelafstand. Heel leerzaam."

    Been there, done that many times. Ik heb een behoorlijke natuurkunde achtergrond en werk nu 5 jaar als F&V moderator op tweakers, waar ik dus ook de nodige discussies over DoF, CoC, hyperfocaal focussen, equivalentie, lenzen, sensoren, etc. heb gevoerd. Dit even voor de beeldvorming dat ik niet zomaar wat roep en wel redelijk weet hoe de vork in de steel zit. Misschien had ik al eerder bovenstaand berekening moeten laten zien, maar mij leek de Cambridge in Colour pagina al duidelijk genoeg (is gemaakt door iemand met een wetenschappelijke achtergrond).

  14. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op zaterdag 21 november 2015 om 04:43  | reageer

    Beste Paul,

    Sla eens wat gaten in mijn verhaal i.p.v. een ander verhaal te deponeren om mijn verhaal en vragen te ontwijken. Volgens mij moet dat een makkie voor je zijn.

    Over kaders:

    Je schreef:
    Waarom kies ik een vast kader? Omdat je zo foto's maakt, tenminste de meeste mensen denken in kaders.

    Hoe kom je er bij.
    Wie denken er dan allemaal in kaders? Ik niet.
    Iedere fotograaf die ik ken ook niet.
    Kader staat in relatie tot compositie. Laat het daar dan ook maar blijven. Daar is het helemaal op z'n plek. Logisch?

    Als je met feiten kunt aantonen dat een groothoek objectief, bij gelijk ingesteld diafragma en gelijke scherp stel afstand, niet meer DOF geeft dan een tele objectief, dan zal je van mij je gelijk krijgen. Zolang je dat niet wilt of kunt bewijzen sta je toch echt alleen in je kader.

    Helaas beantwoord je dit niet. Ik vraag je er telkens weer om. Ik vraag je dan ook waarom je dit niet beantwoord?
    Ik krijg dan vaak het idee dat mensen het antwoord niet weten. Daar ben ik vast niet de enige in, denk ik.

    Ik wil mijn excuses aanbieden aan de TS.
    Dit gaat namelijk eigenlijk nergens meer over.
    Het topic was de hyperfocale afstand waaraan ik een toevoeging wilde doen om anderen een extra voordeeltje te kunnen bieden. Helaas loopt dat hier nu iets anders. Ik kan helaas iemand niet gelijk geven als de feiten en omstandigheden dit al niet doen. Uiteindelijk bepalen de feiten en niet de mens.



  15. Paul Oosterlaak
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op zaterdag 21 november 2015 om 13:11  | reageer

    Ik sla geen gaten in je verhaal over DoF op een bepaalde focusafstand om 2 redenen: 1. het is theoretisch kloppend en 2. het staat niet ter discussie.

    Wat wel ter discussie staat is de opmerking: "hoe meer groothoek hoe meer DOF je krijgt". Die klopt namelijk niet en dat heb ik je in ieder bericht proberen duidelijk te maken. Je kunt aantonen dat ie bepaalde situaties wel klopt (en dat doe je ook iedere keer), maar zolang ik nog steeds situaties kan noemen waarin het niet klopt, is de opmerking niet kloppend. Iets is alleen maar kloppend als er geen tegendeel bewezen kan worden.

    Je opmerking over dat iedere fotograaf die jij kent (en jij zelf ook) niet denkt in kaders, is onzin. Dat is een lompe uitspraak van mij, dus ik licht het toe met redenen waarom het niet waar is.

    Als je een foto van iets of iemand maakt, doe je dat met een kader. Voorbeelden:
    -bij een landschap wil je een berg er van onder tot boven ophebben en wil je niet dat die storende auto in je foto terecht komt. Dat is je kader.
    -bij een portret wil je dat de persoon er vanaf de heupen op staat en dat je boven het hoofd nog een beetje ruimte overhoudt. Dat is je kader.

    Jouw berekeningen gaan over een variërend kader met vaste focusafstand. Maar welke fotograaf hanteert een vaste focusafstand als ie of kan lopen of de brandpuntsafstand kan veranderen? Stel dat je met een 24mm lens rondloopt en een foto wil maken van iemand, dan maakt het toch wel degelijk uit hoeveel er nog meer op de foto komt dan alleen die persoon? Of blijf je stoïcijns op een vaste afstand staan en fotografeer je gewoon alle storende elementen die in de foto staan ook mee? Nee, dat doe je niet (tenzij je simpelweg niet anders kan). Je verandert je kader door dichterbij of verder weg te gaan staan. Of als je de mogelijkheid hebt, verander je de brandpuntsafstand (andere lens op je camera zetten).

    Als je de discussie nog verder wil voeren, maar niet hier (wat ik wel begrijp), dan kun je me een dm via tweakers.net sturen (Universal Creations).

  16. primefoto.nl
    Profiel primefoto.nl schreef op zaterdag 21 november 2015 om 21:58  | reageer

    [quote]
    Profiel Paul Oosterlaak schreef op woensdag 18 november 2015 om 18:26

    Je opmerking over "hoe meer groothoek hoe meer DOF je krijgt" klopt niet.[/quote]

    Je ego speelt je parten. Zoals gezegd bepaal ik niet wie of wat er gelijk heeft. En jij dus ook niet.

    Kader staat in relatie tot compositie maken, voor een fotograaf en verder niet. Fotografie is geen string theory of kwantummechanica Sheldon.

    [quote]Je opmerking over dat iedere fotograaf die jij kent (en jij zelf ook) niet denkt in kaders, is onzin. Dat is een lompe uitspraak van mij, dus ik licht het toe met redenen waarom het niet waar is.[/quote]

    Werkelijk? En wij kennen elkaar?

    [quote]
    Profiel Paul Oosterlaak schreef vandaag om 13:11

    Ik sla geen gaten in je verhaal over DoF op een bepaalde focusafstand om 2 redenen: 1. het is theoretisch kloppend en 2. het staat niet ter discussie.[/quote]

    Punt 1 moet je aanvullen. Het klopt theoretisch en in de praktijk. Ik heb voldoende gebruikservaring en sta daar garant voor, mits gedaan zoals ik aangaf.
    Punt 2. Het staat ter discussie vanaf het moment dat jij schreef dat het niet klopte.

    De consequentie daarvan is dat je dat dan hoort aan te tonen of te rectificeren. Dat is ook wetenschappelijke de norm.

    Helaas probeer je daar nu met draaikonten onder uit te komen. Dat zegt iets over jou.

    Je blijft maar doordrammen over je kader. Het gaat hier over de hyperfocale focus. Niet over compositie. Zodra je over het onderwerp kunt gaan schrijven kom ik misschien wel weer terug. Verder wens ik je een plezierig leven toe.

  17. PixelDude Raoul
    Profiel PixelDude Raoul schreef op vrijdag 29 juli 2022 om 14:57  | reageer

    Heeft er nu echt niemand in de gaten dat de getoonde formule tot ongekend hoge afstanden leidt, een duizend keer te groot? Er zit duidelijk een grote fout in de gebruikte eenheden.
    Ik denk dat je de circle of confusion met 1000 moet vermenigvuldigen. Zo wordt 0.02 '20' en 0.015 '15'.
    Of vergis ik me ??

  18. PixelDude Raoul
    Profiel PixelDude Raoul schreef op vrijdag 29 juli 2022 om 15:01  | reageer

    Je krijgt met de formule de uitkomst in mm en niet in meter !

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Creatieve Technieken met Bart Siebelink
Portretfoto's Bewerken in Lightroom Classic
Toon alle artikelen binnen Basiskennis

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

45.049 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord