5 Dagen Deal: Word lid met korting + gratis Fotobijbel! Meer info of direct aanmelden
Liesbeth van Asselt

De 10 meest gestelde vragen over macrofotografie

dinsdag 24 mei 2011, 20:16 door | 17.676x gelezen | 17 reacties

Mei en juni zijn bij uitstek de maanden voor macrofotografie. Bloemen en insecten in overvloed. Ik heb deze maand dan ook al heel wat workshops macrofotografie gegeven en er zullen er nog een aantal volgen. Hieronder het antwoord op de 10 meest gestelde vragen tijdens deze workshops.

1. Belichting


Controleer alle kanalen van het histogram: rood is eerder overbelicht dan groen en blauw. Dat is gelijk ook de grootste valkuil bij het fotograferen van klaprozen! In de overbelichte rode bloemblaadjes is dan geen doortekening meer te zien.

Het zwart-wit histogram op je LCD-scherm laat een gemiddelde van de drie kanalen zien en dat kan er dus goed uit zien, ook al is het rode kanaal overbelicht. Overigens is één stop overbelichting meestal nog wel te corrigeren in de RAW-converter (meer dan één stop wordt een probleem).

Maar beter is het natuurlijk om al tijdens de opname het zekere voor het onzekere nemen als het rode histogram tegen de rechterkant aan zit: iets minder belichten door een kleiner diafragma, een kortere sluitertijd of een lagere ISO-waarde te kiezen.

Rood is snel overbelicht


2. Kleurruimte


Adobe RGB zorgt voor meer verzadigde kleuren dan sRGB. Kies bij macrofotografie dus voor AdobeRGB. Je kunt dit instellen op je camera, of -als je in RAW werkt, tijdens de nabewerking.

3. Scherptediepte


Scherptediepte is een probleem bij macrofotografie door de korte instelafstand (hoe dichter het te fotograferen onderwerp bij de lens zit, hoe minder scherptediepte) en het gebruik van een (matige) tele. Een telelens geeft immers altijd minder scherptediepte dan een groothoek- of een standaardlens.

Om het probleem met scherptediepte op te lossen, kies je meestal een wat kleiner diafragma (tenzij de achtergrond daardoor te druk wordt). Maar let op voor diffractie: hoe kleiner het diafragma, hoe sterker de buiging van de lichtstralen om het diafragma-gaatje en hoe onscherper het totale beeld omdat de lichtstralen nu schuin op de sensor vallen. Om deze reden werk ik ook bij macrofotografie nooit met een diafragma kleiner dan f/16.

Paardebloem

5. Sensor


Een kleine sensor staat dichter bij de lens dan een grotere sensor. Waardoor kleinere verstrooiingscirkels ontstaan; alles voor of achter het punt waar je op scherpgesteld hebt, zal op de sensor een onscherpe circel vormen in plaats van een punt. Zie ook Wikipedia. Dat is de reden waarom kleinere sensoren meer scherptediepte bieden dan grote sensoren. Een compactcamera biedt dus goede diensten bij macrofotografie!

6. Sluitertijd


Ook al lijkt het windstil, bloemen zullen altijd wat heen en weer bewegen door de wind. Zeker bloemen op dunne tere steeltjes. Kies daarom voor een korte sluitertijd (of gebruik een invulflitsje) om de beweging van de bloem te 'bevriezen'.

Salomonszegel

7. Lichtgevoeligheid


Zet je ISO natuurlijk liefst zo laag mogelijk (100). Maar ik doe liever consessies aan de ISO-waarde dan aan sluitertijd of diafragma! Test tevoren bij welke ISO je met jouw camera nog ruisvrije foto's kunt maken. Met de Nikon D3 zijn de foto's bij ISO 800 bijvoorbeeld nog echt ruisvrij, en dat geeft dus de nodige speelruimte.

8. Scherpstellen


Stel handmatig scherp, anders blijft de autofocus pendelen. Zeker als je, zoals bij onderstaande foto, door iets heen fotografeert.

Handmatig scherpstellen

9. Attributen


Ik neem altijd een bloemensproeier en een zaklamp mee. Onderstaande foto werd gemaakt op het Hulshorsterzand bij zonsopkomst met de dauwdruppels nog hangend aan het stugge gras. Soortgelijke resultaten zijn te behalen met bloemensproeier en zaklamp. Dan hoef je niet zo vroeg je bed uit.

Waterdruppels

Een macrolens is niet persé noodzakelijk: met tussenringen zijn verbluffend goede resultaten te behalen, al verlies je er wel een stop licht mee. Ook een close-up filter biedt veel mogelijkheden.

10. Rijstzak of statief


Persoonlijk vind ik een statief erg onhandig bij het fotograferen van bloemen in bijvoorbeeld een weiland, op de grond dus. Ik gebruik dan ook liever een rijstzak. Met eventueel een hoekzoeker.

Hopelijk helpen deze tips jullie op weg om de komende maand nog betere macrofoto's te maken!

Liesbeth van Asselt

Over de auteur

Voor bedrijven richt ik me op reclamefotografie (website, social media en drukwerk). Voor particulieren verzorg ik al 15 jaar fotografiecursussen voor beginners en gevorderden. En workshops fotografie zoals portretfotografie, lightpainting, compositie, hondenfotografie, je flitser leren kennen, etc. Zie stapfoto.nl.

17 reacties

  1. Ole
    Ole schreef op dinsdag 24 mei 2011 om 22:43

    Leuk artikel, die rijstzak blijf ik toch altijd maar tegenkomen. Ik begrijp het bezwaar tegen het gebruik van een statief maar voel je je niet gelimiteerd met hoogte wanneer je een rijstzak gebruikt? (overigens ga ik er vanuit dat het hier om een gewone 1 kilo rijstzak van de appie gaat?)

    Mijn complimenten voor de de foto's: "Salomonszegel" en "Waterdruppels".

  2. Peter van Veen
    Profiel  Peter van Veen schreef op woensdag 25 mei 2011 om 07:19

    Handig lijstje. Bekende zaken meestal, maar toch wel goed om ze nog eens een keer te lezen. De tip over de kleurruimte is overigens nieuw voor me. Persoonlijk zal ik zo'n instelling ook niet per gelegenheid in de camera veranderen. Dan liever later in Lightroom.

  3. tonv
    Profiel tonv schreef op woensdag 25 mei 2011 om 07:35

    Met deze nuttige, bruikbare tips kunnen we weer het macroseizoen in. De bijgaande foto's voldoen prima als voorbeeld maar ik had graag sterkere gezien; de laatste foto met de waterdruppels steelt wel de show.

    De geringe scherptediepte van full frame body's is een heikel punt bij macrofotografie. Focus stacking kan soelaas bieden maar dan mag je onderwerp niet bewegen. Punt 3: Persoonlijk ga ik nooit verder dan f/11 waar de meeste objectieven nog een redelijke performance geven.

  4. gast schreef op woensdag 25 mei 2011 om 14:55

    Tip 9: vrolijk erg leuke tip !

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Natuurfotografie

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.373 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord