Levenslang toegang tot al onze cursussen. Nu 100 euro korting én inclusief 1 jaar VIP toegang! Nu levenslang lid worden.
Photofacts Academy

Photofacts Academy; 100+ Fotografie Cursussen
Fotograferen wordt makkelijker en leuker

Boek

De Fotobijbels; Boeken over Fotografie
101 Praktische fotografietips voor betere foto's

Erik van Rosmalen

Adobe gaat volledig 'de cloud in'

dinsdag 7 mei 2013, 06:41 door | 8.687x gelezen | 59 reacties

Een jaar nadat Adobe het abonnement op zijn Creative Suite introduceerde, maakt de software-ontwikkelaar bekend dat dat de énige versie wordt om in de toekomst Photoshop, Illustrator en InDesign te gaan gebruiken. Na CS6 komen er geen traditionele softwarepakketten meer in de handel en zul je dus per maand voor je software gaan betalen.

Adobe Systems heeft dit plan maandag bekend gemaakt tijdens de MAX conferentie in Los Angeles. "We hebben op het moment geen plannen om weer een versie uit te brengen van de CS tools of Suites. De Creative Cloud is het enige waar we ons op gaan focussen in de toekomst", aldus Scott Morris, Senior Director Product Marketing Creative Cloud bij Adobe.

Morris had verwacht dat dit nog een aantal jaren zou duren, maar zegt verrast te zijn door het succes van Creative Cloud. "We weten dat dit voor sommige klanten een moeilijke overgang zal zijn, maar we denken dat het op de lange duur een goede zet is."

Adobe creative cloud logo

Kosten


Het pakket gaat 50 dollar per maand kosten voor wie voor een jaar het gebruik van Creative Suite afneemt. Heb je een eerdere versie (tot en met CS3), dan kan dat voor 30 dollar, terwijl bezitters van de nieuwste versie, CS6, 'slechts' 20 dollar gaan betalen. Heb je, zoals ik én veel fotografen met mij, geen behoefte aan het hele CS-pakket, dan zijn er ook individuele abonnementen mogelijk. Die gaan volgens Morris tarieven krijgen in de orde van grootte van 10 tot 20 dollar.

Voordelen?


Een logische stap van Adobe. Ik zie er ook zeker de voordelen van in: omdat je op deze manier maandelijks betaalt, ben je altijd direct verzekerd van de nieuwste versie van de software. Wel vraag ik me af, hoe de prijsontwikkeling zal zijn van Adobe en of die niet flink gaat stijgen na verloop van tijd.

Daar komt nog bij dat ik zelf voor 90% van mijn werk Lightroom gebruik en een heel enkele keer de uitstap maak naar Photoshop. Daarvoor heb ik dan ook echt niet de meest actuele versie nodig, iets wat nu wèl min of meer verplicht wordt, op den duur. We zullen zien hoe Adobe zich 'in de Cloud' stand gaat houden!

Bronnen: CNet en Adobe

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Erik van Rosmalen

Over de auteur

Erik werkt als content specialist. Daarnaast is hij freelance tekstschrijver en fotograaf. Mensen vormen daarbij het hoofdonderwerp: portret- en reportage-fotografie. Volg Erik ook op Instagram!

59 reacties

  1. Mieke
    Mieke schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 07:02  | reageer

    Het lijkt erop dat Adobe denkt dat de hele wereld een internet verbinding heeft, overal en nergens. Nu woon ik zelf op een plek waar internet verre van betrouwbaar is, ik kan er niet op rekenen. Alleen nog maar via de cloud beschikbaar? Ik blijf rustig de iets oudere versies gebruiken!

  2. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 07:57  | reageer

    @Mieke:
    Voor de goede orde: je moet de software downloaden en periodiek (1x per maand als ik het goed heb) controleert de software op updates en of je nog betaald hebt. In de tussentijd kun je dus gewoon offline werken! Je hoeft dus niet online aan de slag!

  3. martinphili
    Profiel martinphili schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 08:51  | reageer

    Het is iets dat je vaker zult gaan zien.Het nieuwe software pakket op m'n werk is op dezelfde leest geschoeid.
    Maakt niet uit, je HOEFT tenslotte niet! Ik gebruik al jaren Photoshop CS (1) en ik beperk me echt niet tot de eenvoudige dingetjes. Er is geen moment geweest dat ik de noodzaak voelde om te upgraden.
    Maar er zitten voordelen aan deze manier van werken, dat is zeker.

  4. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:08  | reageer

    Klopt martinphili, ik zie ook zeker voordelen. Steeds meer pakketten werken op die manier en dat is prima. Al zul je wel zien dat veel grotere bedrijven met software liever 'n versie 'achterlopen', om te voorkomen dat je risico loopt met bugs. Op deze manier kan dat straks bij Adobe niet, wat wel een risico meebrengt.

    En inderdaad, je hoeft helemaal niet 'mee'. Ik ben zelf ook van CS3 naar CS5 gegaan en ik had ook best tot 'CS9 of 10' kunnen wachten voor een volgende update. Lastig vind ik alleen dat je minder keus hebt. Het liefste blijf ik helemaal up-to-date met Lightroom en blijf ik wat achter met Photoshop, omdat ik dat minder intensief gebruik. Dat kan straks minder makkelijk natuurlijk. (Voorlopig kan ik dan nog 'vooruit' met een Lr-abo en mijn huidige Photoshop CS5, maar toch)

  5. martinphili
    Profiel martinphili schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:19  | reageer

    Het enige probleem waar ik tegenaan liep was het feit dat mijn versie niet meer om kon gaan met de RAW bestanden van mijn nieuwe (tweedehands) Canon 30D. Adobe was daarbij wel zo slim om alleen voor de meer actuele CS versies een conversion plug in beschikbaar te stellen maar niet voor mijn CS. Voor die RAW conversie alleen zou ik dus moeten upgraden.
    Maar waar een wil is, is een omweg vrolijk dus een alternatief was ook gevonden daarvoor.

  6. Bjorn
    Bjorn schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:25  | reageer

    Adobe Photoshop 13 CS6 kost zeg maar 950 euro. Dat is voor 1 jaar 79 euro per maand. Dat is voor 2 jaar 40euro. Dus als je 2 jaar met dezelfde versie doet dan is het goedkoper maar anders is het duurder. Of zie ik iets over het hoofd?

  7. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:25  | reageer

    Er is ook een losstaande Adobe DNG Converter beschikbaar, dus dat is ook nog een optie. Waar je alleen tegenaan gaat lopen is dat je problemen krijgt als je rechtstreeks vanuit Lr wilt editen in Ps...

  8. Hans
    Profiel Hans schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:26  | reageer

    Tuurlijk heeft het voordelen, maar ik blijf het een uitermate nare manier van doen vinden. Adobe sluit de mazen rond zijn gebruikers en knijpt ze steeds meer uit. Het is monopolistengedrag. Je kunt het updaten inderdaad achterwegen laten. Maar als je een recent uitgekomen camera koopt, zit je toch aan een nieuwe raw-converter vast. En daarmee aan Adobe. Ik wil hier zelf keuze in hebben en wil niet door een softwareleverancier klemgezet worden.

  9. Hoo Gan Tan
    Hoo Gan Tan schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 09:49  | reageer

    @Erik: Een versie achterlopen (vanwege evt. bugs) zal in CC wel kunnen. Je kan zelf beslissen of je een upgrade doet of niet. De nieuwste versie staat dan wel altijd voor je beschikbaar.
    Adobe zal je stimuleren om het hele pakket af te nemen. Losse producten zijn wel verkrijgbaar, maar die zullen verhoudingsgewijs duur zijn. Voor Adobe heeft CC het grote voordeel dat er meer continue inkomsten zijn. Voor creatieven is het voordeel dat de kosten overzichtelijker zijn en dat ze altijd kunnen beschikken over de laatste ontwikkelingen.
    Ik zie de voordelen er ook wel in. Maar uiteindelijk heeft het er alles mee te maken wat Adobe voor prijs gaat vragen voor dit pakket in Nederland. Want (zoals gewoonlijk), zullen we waarschijnlijk meer betalen dan de prijzen in dollars....

  10. Robert
    Robert schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 10:08  | reageer

    De prijzen in euro's zijn hoger dan de dollarprijzen volgens deze site.
    En dat terwijl een euro al meer is dan 1 dollar..

    Hier een mooi overzicht en advies (kopen/maandelijks betalen).

  11. martinphili
    Profiel martinphili schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 10:18  | reageer

    @Hans:
    Je bent niet helemaal afhankelijk van Adobe hoor knipoog Er zijn meerdere converters verkrijgbaar (heeft al eens een stukje over gestaan hier) en bovendien heb jij bij je camera destijds ook vast en zeker een cd-tje gekregen waar zo'n programma op staat.
    Dus die keuze heb je vrolijk

  12. Cas van der Voorn
    Profiel Cas van der Voorn schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 10:35  | reageer

    Op de NL-site van Adobe zie ik dat een CC-abo voor alleen Photoshop 24,59 Euro per maand gaat kosten. Dat is evenveel als mijn huidige abo op CS6, dus iedereen die al een cloud-licentie huurde gaat er niet op achteruit. Per jaar betaal je dus ongeveer 300 Euro voor het gebruik van Photoshop. De mogelijkheid om het pakket te kopen was er formeel nooit, je kocht een licentie. Een behoorlijk verschil, in die zin verandert er niet zoveel. Maar die licentie-in-een-doos kostte wel wat meer, als je tenminste bij wilde blijven qua versies. Als je regelmatig haasje-over deed (logisch omdat nieuwe versies van Photoshop vaak niet zoveel echte verbeteringen bevatten) gaat het nieuwe prijsmodel je wel meer kosten.

    De grote klapper maakt Adobe natuurlijk bij de talloze mensen die het pakket illegaal gebruiken. Veel van hen zullen afhaken en boos worden. Maar een substantieel deel kiest eieren voor zijn geld en zal een Cloud-licentie huren. Om die boze afhakers zal Adobe zich niet zo druk maken, lijkt me.

    Zoals gezegd, je kunt altijd een oudere versie van CSx blijven gebruiken. De DNG-convertor zal onder die gebruikers mettertijd heel erg populair gaan worden. Voor die mensen is het te hopen dat Adobe dat ding niet de nek omdraait. DNG heeft zijn doel als universeel RAW-formaat nooit bereikt.

    De prijs vind ik ook aan de hoge kant, maar dat was altijd al zo. Je kunt je afvragen hoeveel omzet Adobe zou halen als ze de prijzen zouden halveren. Zouden er dan méér dan 2x zoveel legale gebruikers komen? Ik geloof sterk in het App-model van het iOS-platform: lage prijzen en hoge aantallen. Maar of dat bij een pakket als Photoshop ook werkt betwijfel ik. Daarvoor is het illegale gebruik teveel ingeburgerd.

  13. Hans
    Profiel Hans schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 10:43  | reageer

    @Martin: Nooit fijn om daarvoor je workflow te moeten aanpassen. Bottomline is dat het een substiantiele prijsverhoging is. Van eens per anderhalf à twee jaar ongeveer tweehonderd euro voor een update naar ruim 300 euro per jaar voor een abo. Uitzuigers.

  14. martinphili
    Profiel martinphili schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 10:52  | reageer

    @Hans:
    ik ben het met je eens over de houding van Adobe hoor! Ik was ook behoorlijk pissed-off toen ik ontdekte hoe ze om gingen met de updates voor die RAW converter plug-in. Sneaky vond ik het.
    Mijn insteek is alleen: je HOEFT niet, er is altijd een keuze. Voel je niet voor het blok gezet.
    Je workflow aanpassen kan ook een keuze zijn vrolijk

  15. Harry
    Harry schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 11:03  | reageer

    Daar ben ik helemaal niet blij mee.
    Betaalde dacht ik genoeg voor de pakketten, zo goedkoop zijn ze nu ook weer niet.
    En ik vind het geen doen om foto's via het internet te gaan bewerken, gezien ik daar regelmatig storingen op heb. Ik wil voor bewerking niet afhankelijk zijn van Internet !

    Al jaren lang ben ik een echte Adobe-fan, maar voel me nu door hen in de kou gezet. Verder vind ik CS6 een geweldig pakket, maar dit zal op een bepaald moment worden ingehaald door de concurrent als er geen updates meer komen die ik op eigen systeem kan installeren en zo zal Adobe me dus dwingen naar de concurrent te gaan - slechte zaak !!
    Ik hoop dan ook dat ze op dit standpunt zullen terug komen.

  16. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 11:05  | reageer

    @Robert:
    Over de dollar versus de euro: vergeet niet dat het in Amerika niet ongebruikelijk is om prijzen (ook naar particulieren) ex BTW te communiceren, dus dat zou hier het verschil ook al deels kunnen verklaren.

    @Hoo Gan Tan:
    Ah, je hoeft dus niet 'verplicht' mee in elke update, dat is al wel prettig voor veel bedrijven denk ik. Dat had ik nog niet zo teruggelezen, dank.

    Alles staat of valt denk ik met de prijs, zeker voor de losse pakketten. We zullen zien wat bijvoorbeeld Lr + Ps straks gaat doen in prijs.

  17. leo
    Profiel leo schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 11:34  | reageer

    Ik vind het jammer, voornamelijk voor de rawconverter. En die wil je om de zoveel tijd wél upgraden, nieuwe lenzen en camera's worden dan meegenomen. Verder vind ik CS6 prettig, maar gebruik voornamelijk plug-ins. Dat wordt dan overstappen naar Ligtroom, die heb ik ook maar gebruik het zelden. DxO is overigens ook wel een aardig programma.

    Betalen ga ik zeker niet, ik betaal nooit voor software. Deel mijn eigen software ook gratis. Kan me ook niet voorstellen dat het overgrote deel van de gebruikers zo'n duur maandelijks abonnement zullen aanschaffen. Op een handvol professionele fotografen na. Wat je als particulier met een cloud moet is me een raadsel, of je moet in de trein en op vakantie bij je bestanden kunnen komen. Cloud of externe servers zijn voornamelijk voor grotere bedrijven met meerdere gebruikers zinvol.

    En och, ook dit systeem zal wel weer te omzeilen zijn. Uiteindelijk gaat het om een maandelijkse update, als je de functionaliteit van die Cloud of externe server niet wil gebruiken.

    Dat Adobe bestaat uit een stelletje oplichters is me allang bekend.

  18. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 11:41  | reageer

    @leo:
    Het feit dat je nooit wilt betalen voor software en dat je Adobe dan een stelletje oplichters noemt, is wel een beetje hypocriet natuurlijk. In feite ben je zelf met een gestolen product bezig. Kies dan voor software als GIMP, bijvoorbeeld, wat inderdaad echt gewoon gratis is.

    Sowieso iets wat ik raar vind: veel fotografen klagen over het ongevraagd en onbetaald gebruik van hun foto's, maar ik denk dat velen daarvan niet met legale software werken...

    Wat dat betreft is deze vorm wel een goede stap vooruit, om illegaal gebruik van de sofware tegen te gaan. Het zou Adobe dan wel sieren als ze daar met de prijs een stapje omlaag zouden doen. Economisch lijkt me dat best te verantwoorden, want lagere prijs > meer legale gebruikers > meer omzet, zou ik zeggen. Zeker omdat illegaal gebruik ongetwijfeld is ingecalculeerd in het business model.

    Cloud heeft de toekomst, dus ik denk dat we over een aantal jaar flink zullen fronsen als we deze discussie teruglezen. Ik hoop alleen, nogmaals, dat het qua prijs te verhapstukken blijft.

  19. ingrid-1950
    Profiel ingrid-1950 schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:12  | reageer

    als amateur fotograaf moet je tegenwoordig een universitaire opleiding in computerkunde hebben wil je nog mee kunnen doen. Ik ben verdorie al blij dat ik mijn camera onder de knie begin te krijgen, en dat ik via mijn gekregen cs5 kan bewerken. Wat ik overigens vooral met de raw versies doe, want de rest doe ik gewoon in elements. Hetr wordt voor een amateur wel heel erg moeilijk allemaal om dit bij te benen. Het is inmiddels zo dat je eerst een gevorderde computercursus moet volgen wil je nog leukm kunnen werken met je foto's..... grrrr, frustratie hier hoor.

  20. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:25  | reageer

    @Ingrid: qua manier van werken verandert er niet zoveel hoor. Vooral qua manier van afrekenen vrolijk

  21. Steven de Boer
    Profiel Steven de Boer schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:26  | reageer

    Er wordt veel te veel gebruik gemaakt van adobe produkten terwijl dat
    1 Eigenlijk niet nodig zou moeten zijn voor een goede fotograaf
    2 Er heel veel open source alternatieven zijn.

  22. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:40  | reageer

    @Steven:
    Met punt 1 ben ik het niet geheel eens. Je zult hoe dan ook iets nodig hebben om je foto's te optimaliseren, te 'ontwikkelen'. Dat veel fotografen er veel te veel op leunen, dat ben ik dan weer wel roerend met je eens.

    Punt 2 is een interessante link, daar zitten goede (en minder goede) alternatieven tussen, absoluut!

  23. Stefan Segers
    Stefan Segers schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:46  | reageer

    Ik baal dat ze nog steeds geen gebruik maken van de Mac App Store.. zooooo veel makkelijker ... nu ontwikkelen ze het wiel weer opnieuw om zo geld uit te sparen.

  24. aradilon
    Profiel  aradilon schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 12:49  | reageer

    T'is eigenlijk wel een logische stap, heel veel van hun software werd illegaal gebruikt en ook logisch eigenlijk want het was veel te duur voor bijvoorbeeld studenten. En nu kunnen die mensen het ook goedkoop(er) gebruiken win-win voor beide partijen. En voor mezelf, ik zal nog lange tijd Lightroom+CS6 gebruiken want meer heb ik eigenlijk niet nodig.

  25. Cas van der Voorn
    Profiel Cas van der Voorn schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 13:24  | reageer

    @Stefan: Vergeet niet dat MAC-gebruikers ook bij Adobe flink in de minderheid zijn. In de MS-wereld is een Appstore nog lang niet volwassen (als dat al ooit gebeurt, juist in de Windowswereld wordt het meest illegaal gebruikt en is men niet snel bereid te betalen voor software). Adobe zal bovendien geen percentage van zijn omzet via de Appstore aan Apple gunnen. Het zijn al jaren geen goeie vriendjes meer. En het prijsmodel van de Appstore is gebaseerd op eenmalig betalen en daar wil Adobe nu juist vanaf.

  26. ArjanL
    Profiel ArjanL schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 15:35  | reageer

    Ik gebruik de Suites al heel lang via een onderwijslicentie. Dat kost dan € 28 o.i.d. Per complete Suite! Ik heb dan geen recht op ondersteuning.
    Denk dus niet dat ik nu voor een abonnementsvorm ga (weet niets van onderwijslicenties in het nieuwe verdienmodel).
    Daarbij krijg ik de laatste tijd steeds meer oprispingen van hard-(Apple) en softwarefabrikanten die maar gaan bepalen wat ik met mijn software en data kan/mag doen.
    Gimp vind ik geen alternatief voor Photoshop. Waarschijnlijk zet ik maar meer in op Lightroom i.c.m. Photoshop Elements als dat niet ook in de Cloud verdwijnt.

  27. Willy van Dreumel
    Profiel Willy van Dreumel schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 16:50  | reageer

    Ik snap niet zo goed waarom sommige mensen zo panisch reageren op deze strategie van Adobe (zo veel mogelijk programmatuur via Cloud services aanbieden). Zijn ze soms vergeten dat die hele suite vroeger duizenden euro's kostte? Dat was nauwelijks te betalen voor een startende professional. Om maar eens een voorbeeld te noemen: Twee jaar geleden mocht ik dik 800 euro ophoesten voor een pakketje Photoshop CS5 (niet eens extended, gewoon de standaard versie en dan nog een upgrade vanaf Elements). Je kunt je voorstellen dat ik 6 maanden later niet zo'n zin had om weer eens 300 euro voor een upgrade naar CS6 te betalen.

    Dat heb ik dan ook maar niet gedaan, het merendeel van mijn bewerkingen doe ik toch in Lightroom. Alleen verliep de integratie van LR4 en CS5 niet 100% (incompatible ACR versies).
    Dat wou ik toch graag opgelost zien, ik heb een maand met CS6 op proef gewerkt en ik was er uitermate tevreden over. Ik heb net even met de telefonische sales afdeling van Adobe gebeld, ik heb nu een Cloud-versie van CS6, helemaal up-to-date, voor een jaar, voor het bedrag van.... € 12,29 / maand. Omgerekend en afgerond is dat dus 148 euro per jaar, of 296 euro per 2 jaar. En daarmee is het volgens mij lood om oud ijzer, of je nou een "oude" licentie had die eens in de twee jaar ge-upgrade moest worden, of dat je een cloud-abonnement neemt. De hier genoemde bedragen zijn overigens inclusief BTW, diegenen met een BTW nummer kunnen uiteraard nog de BTW terugvragen. De EU-prijzen verschillen daarmee nauwelijks van de amerikaanse prijzen, een klein koersverschilletje daargelaten. Bovendien mag ik zo'n cloud-versie op twee pc's (desgewenst MAC of WIN of beide, whatever you like...) installeren. Was voorheen ook allemaal lastig en moeilijk. Op mijn oude laptop heb ik nu een legale Windows-versie, daar hoefde je met de oude CS-modellen niet om te komen!

    O ja, en als ik voor een opdracht twee maanden naar een tropisch eiland zonder internet moet, installeer ik met een brede glimlach wel weer Photoshop CS5 op mijn laptop. Dat mag ik namelijk nog steeds gebruiken! Wie o wie heeft die opdracht voor mij??

    Natuurlijk, alles heeft voor- en nadelen, het zal ook hiermee niets anders zijn. Maar voor mij zitten er meer voor- dan nadelen aan dit nieuwe verkoopmodel. Ik persoonlijk vind het een gigantische vooruitgang!

  28. jeroenidema
    Profiel jeroenidema schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 18:21  | reageer

    Je berekening gaat niet helemaal op Willy, Adobe geeft bezitters van (redelijk) recente versies van PS een korting voor 12 maanden. Daarna gaat het maandelijks bedrag omhoog naar het normale tarief van 24,59 per maand. Wees in elk geval zuinig op je installatiebestand van CS5. Of je dat kan blijven downloaden weet ik niet en dan kan je altijd nog terug als je niet meer maandelijks wil betalen.

  29. leo
    Profiel leo schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 19:10  | reageer

    Nou ErikvanRosmalen, over hypocrisie gesproken, ik ben er eerlijk in. Denk je nu werkelijk dat ik een uitzondering ben? Ik ken echt niemand die er het volle pond voor betaalt. Jij noemt het stelen, ik noem het delen. En de oplichting van Adobe komt hier ook aan de orde. 800 euro betalen voor CS5 en dan 6 maanden later nog eens 300 euro voor CS6. Dat noem ik oplichting. Als je een stofzuiger koopt verwacht je toch ook dat de stofzakken leverbaar blijven?

    Vraag me trouwens af hoe Adobe ineens met een maandelijkse update wil. Maak een goed programma van het begin af aan. Updates, gooi maar snel op de markt, de fouten halen de gebruikers er wel uit. Dat je zo nu en dan update maakt om nieuwe producten beter te kunnen corrigeren, dat doen ze nu ook al. (Maar wel op de nieuwere versies, zo wordt je schreeuwend dure oudere versie een stuk minder waard) Ik wordt nu al gek van de irritante updates van al die MAC georiënteerde programma's.

  30. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 20:31  | reageer

    @Leo
    Ik weet wel zeker dat je géén uitzondering bent. Maar dat maakt het natuurlijk niet minder hypocriet. Ben benieuwd of je dat in de Albert Heijn ook zo uitlegt als je daar een pond gehakt meeneemt zonder afrekenen. Dat het 'delen' is, omdat je de prijs van AH te hoog vindt.

    Ik ken meer dan voldoende professionele en amateurfotografen die gewoon netjes betalen voor hun software. Een zichzelf respecterende ondernemer kan ook eigenlijk niet anders dan legale software gebruiken.

    De prijsstelling van Adobe vind ik daar los van staan. Ik vind het ook niet goedkoop. En nee, dat wordt er zeker niet beter op, ben ik bang, met deze abonnementsoplossing. En nee, die actie met de CS6-upgrade was ook niet bepaald sjiek van Adobe.

    Maar je bent niet verplicht om mee te doen. Er zijn, zoals hier al eerder aangegeven, genoeg goedkopere en zelfs gratis oplossingen. Die bedoeld zijn om te delen en zo zelfs ontwikkeld. Dat jij dan het betaalde pakket 'deelt', tja, dat blijf ik hypocriet vinden.

  31. Piet van Kroonenburg
    Piet van Kroonenburg schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 21:05  | reageer

    Het valt mij in deze discussie op dat er (beroeps)fotografen zijn die gebruik maken van een 'gekregen'-versie van de grote photoshop. Zeker voor beroeps is dit zonder meer kwalijk te noemen. De kosten voor je software zijn bedrijfskosten en dus aftrekbaar van de bedrijfswinst, of vergis ik mij dan! Je gebruikt toch ook geen 'gekregen' camera en geef je je reportage ook wel eens weg aan je klant! Ik weet het... het is geen vetpot in de fotobusiness en de grote Photoshop is pittig geprijsd maar om dan maar meteen een vorm van diefstal te plegen is weer heel iets anders. Mijn advies aan al die beroeps met 'gekregen' software is, zoek een goedkoper of gratis alternatief of zoek een ander vak! Je brengt je beroepsgroep in diskrediet. Zelf maak ik gebruik van legale versies van Lightroom en Elements en ik ben bereid, als hobby-fotograaf, regelmatig een update aan te schaffen. En mijn fotovakhandelaar is daar blij mee. Ik sla overigens wel vaak een versie over en zo beperk ik mijn kosten op een eerlijke en open manier want ja... ik kan mijn kosten niet aftrekken van de belasting. En mochten Elements en Lightroom ook 'on-line' gaan dan zie ik dat als een abonnement en hangt het helemaal van de abo-prijs af of ik met die pakketten doorga of op zoek ga naar een alternatief.

  32. dutchgal
    Profiel dutchgal schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 21:49  | reageer

    Persoonlijk ben ik er niet zo blij mee. Tot nu toe heb ik gebruik kunnen maken van het volledige Masterpakket voor een redelijke prijs omdat wij verbonden zijn aan een universiteit.
    (In dit pakket zit overigens geen Lightroom.)
    Ik vraag me af wat de scholen en andere onderwijsinstellingen hiervan vinden.

  33. leo
    Profiel leo schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 22:52  | reageer

    ErikvanRosmalen, als je mij als dief wilt afschilderen, dan zegt dat meer over jou dan over mij.

  34. Marcel
    Marcel schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 22:58  | reageer

    Ik zou wel interesse hebben in een abonnement voor updates van Adobe RAW Converter voor de bestaande versies van Photoshop.

  35. Marc Wijngaarde
    Profiel Marc Wijngaarde schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 23:17  | reageer

    Waarom mag ik mijn auto moreel gezien wel aan mijn buurman uitlenen maar mijn photoshop cd en key niet? Geen verkapte mening ten faveure voor illegaal downloaden maar een oprechte vraag waar ik weleens op zit te broeden.

  36. gast schreef op dinsdag 7 mei 2013 om 23:49  | reageer

    @Leo:
    Niet druk om maken. Durf te wedden dat ze vroeger ook wel eens een cd-tje gekopieerd hebben of met een cassetterecorder een liedje van de radio hebben opgenomen en dan opeens de moraalridder beginnen uit te hangen!

  37. Marc
    Marc schreef op woensdag 8 mei 2013 om 08:40  | reageer

    http://fstoppers.com/why-you-should-hate-adobes-creative-cloud

    Beter samengevat dan ik het kan.

  38. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op woensdag 8 mei 2013 om 09:04  | reageer

    @Piet: Je hebt helemaal gelijk! En ik ga daarom verder ook niet in op die discussie. Legaal gebruik is zeker voor professionele gebruikers de enige logische route.

    @dutchgal: Een abonnementsysteem maakt het natuurlijk alleen maar makkelijker om onderwijs- of studentlicensies uit te geven: je krijgt gewoon een ander maandbedrag dan een ander. Ik heb even gekeken op de site en er is ook een Student & Teacher Edition, zie hier.

    @Marcel: Ik ben benieuwd of ze dat gaan doen, ik betwijfel het eerlijk gezegd vrolijk

    @Marc Wijngaarde: Goeie vraag inderdaad. Wellicht omdat je auto een fysiek iets is; als je buurman erin rijdt, kun jij er niet in rijden. Dat is met software, muziek of foto's natuurlijk niet het geval. Daarnaast is je auto aan slijtage onderhevig: leen je 'm uit en rijdt je buurman er 100.000km mee, dan hou je toch minder auto over dan wanneer je buurman 100Tb aan foto's bewerkt met jouw software. Dat maakt het ook anders lijkt me.

    @Marc: Goeie link!

  39. leo
    Profiel leo schreef op woensdag 8 mei 2013 om 13:58  | reageer

    Niet professionele gebruikers mogen wel gehakt stelen bij AH, tjonge wat een slap gelul zeg. Dat noem je een discussie, ik noem het een schandalige persoonlijke aanval.

  40. Marcel
    Marcel schreef op woensdag 8 mei 2013 om 14:43  | reageer

    Leo tel eens tot tien en adem diep door.

    99,9% Van de gebruikers van Adobe producten krabben zich achter de oren als Adobe weer wat nieuws bedacht heeft, en met verschillende maten meet.

    Niemand kan er een touw aan vastknopen waarom er zulke prijsverschillen zijn en dan juist ook weer geen prijsverschillen.

    Ja, zo duidelijk is Adobe ook.

    @ErikvanRosmalen: Photoshop heeft zeker beperkte levensduur die een-op-een gekoppeld is aan de leeftijd van de camera in bezit. Komt er een nieuwe dan camera moet je meestal ook een nieuwe versie van Photoshop nemen. In de huur versie van Photoshop wordt dat wel ondervangen maar dan heb je weer te doen met wat ik hierboven schreef.

  41. Piet van Kroonenburg
    Profiel  Piet van Kroonenburg schreef op woensdag 8 mei 2013 om 20:24  | reageer

    @Marcel/Erik
    Ook ik denk niet dat Adobe de 'motor' van Photoshop CS# en Photoshop Elements op die manier in de markt zal gaan zetten. Maar wat volgens mij wel mogelijk is, is om Adobe DNG converter te gebruiken. Dat pakket is gratis (tot nu toe) en wordt regelmatig bijgewerkt met updates van nieuwe RAW-formaten/codecs. Je moet er dan wel voor kiezen om je fotoarchief om te zetten naar DNG-format (het bestaande RAW-format kan wel worden behouden), maar dat is een andere kwestie. Ik denk zomaar dat je dan wel een DNG-bestand op oudere versies van PS of PSE kunt bewerken die de oorspronkelijke RAW-bestanden (niet) meer ondersteunen.
    Ik heb hier overigens (nog) geen eigen ervaringen mee, maar misschien de moeite van het proberen waard.

    @brondiscussie
    Volgens mij kunnen de gebruikers van PS die niet op deze nieuwe manier willen werken ook overstappen naar het aanzienlijk goedkopere PSE. Dat is de laatste jaren behoorlijk volwassener geworden en is naar ik begrepen heb in feite een, softwarematig, geknepen versie van de grote Photoshop. Kortom, alternatieven genoeg.

  42. Marcel
    Marcel schreef op woensdag 8 mei 2013 om 21:06  | reageer

    Misschien toch een beetje hoop.

    Adobe Camera Raw 8 support for Photoshop CC and Photoshop CS6

    Today’s Photoshop CC announcement requires a modest change in our camera raw support policy. Because Adobe is still selling Photoshop CS6, those customers will continue to receive updated camera raw file format compatibility via Adobe Camera Raw 8. When we update ACR8 with new camera support, Photoshop CS6 customers can work with the new version of the Camera Raw plug-in. No new features or functionality will be available in ACR to Photoshop CS6 customers as part of those updates. (No Upright, advanced healing brush or radial filter, etc.) I don’t have a timeline for how long this camera raw support will continue for Photoshop CS6 but I want to be consistent with our past policy of providing raw support for currently shipping products.

    Bron: http://blogs.adobe.com/lightroomjournal/2013/05/adobe-camera-raw-8-support-for-photoshop-cc-and-photoshop-cs6.html

  43. Cas van der Voorn
    Profiel Cas van der Voorn schreef op woensdag 8 mei 2013 om 22:33  | reageer

    De moraal van sommige reageerders zullen we maar niet verder bespreken. Iemand die zegt dat hij weigert te betalen voor software en vervolgens Adobe een stel oplichters noemt is niet serieus te nemen. Zeker als zo iemand dan vervolgens terechte repliek krijgt en dat kwalificeert als een "schandalige persoonlijke aanval". Het maakt me wel benieuwd naar de software die deze persoon meent zelf te maken en met iedereen gratis te delen. Waar kan ik die producten bewonderen en downloaden?

    De optelsom van de overige reacties lijkt er overigens wel op te duiden dat Adobe met deze "nieuwe" policy een goede weg inslaat. Zoals ik eerder aangaf wordt Photoshop niet duurder voor al geregistreerde gebruikers en zijn het vooral de illegale gebruikers die het hardst protesteren. Maar ook die kunnen vrolijk verder met hun CS6-kopietje, eventueel op termijn met DNG-convertor.
    Ik heb in de nu aangekondigde Photoshop CC overigens tot nu toe geen grote vernieuwingen kunnen ontdekken.

  44. aradilon
    Profiel  aradilon schreef op donderdag 9 mei 2013 om 01:46  | reageer

    Een goede weg zou ik het niet noemen, maar wel een logische stap. Ik hoop vooral dat het ooit goedkoper wordt en vooral niet duurder want dat ga ik niet kunnen betalen!
    Maar eigenlijk hoop ik eigenlijk dat deze trend ooit stopt en dat ze ooit terug krabbelen (net zoals andere bedrijven overgens), want het is eigenlijk wel klote dat je moet blijven betalen en het product nooit echt van jouw is. Want Creative Cloud is dan eigenlijk een soort wurggreep, want niet betalen= geen product.
    Als je erover nadenkt is dat toch heel erg, als ik mijn camera koop is die tenminste van mij, net zoals mijn pc en noem zo maar op. Stel je voor dat Nikon zegt: "Vanaf nu moet je €50 per maand betalen voor je camera of we nemen de camera terug!".
    Maar misschien ben ik nog van de oude stempel en heb ik nog liefst iets van mezelf dan weet ik tenminste dat ik het volgende maand ook kan gebruiken want ik heb het product al betaald.
    Zoals je ziet ben ik eigenlijk volledig gedraaid van mening en dat is eigenlijk door mijn vader die echt niet begreep dat bedrijven dit konden doen zonder een alternatief aan te bieden. Dus Adobe antwoord mij hierop waarom mag ik niet in 1 keer voor mijn product betalen, zijn jullie bang dat jullie het geld zelf ook in 1 keer opsoeperen?

  45. Piet van Kroonenburg
    Profiel  Piet van Kroonenburg schreef op donderdag 9 mei 2013 om 10:21  | reageer

    @aradilon
    Het verschil tussen een auto, camera of wat voor fysiek product kopen ten opzichte van software is de juridische aard van het product. Een auto koop je en je wordt juridisch eigenaar. Volgens het Burgerlijk Wetboek mag je daar mee doen wat je wilt zolang het maar niet in strijd is met de wet, de goede zeden enz. Software daarentegen is net als muziek, boeken en foto's auteursrechtelijk beschermt werk. Wat je fysiek koopt is een cd/dvd-schijfje van enkele dubbeltjes met daarop énen en nullen. Van het schijfje wordt je eigenaar maar niet van die énen en nullen. Dat is het auteursrechtelijk beschermde werk. Vergelijk het met een fotoafdruk, fysiek koop ik een stukje papier/drager met daarop wat inkt. De afbeelding daarop is het geestesproduct (dus auteursrechtelijk beschermt) van de maker (fotograaf). De fotograaf brengt ook niet alleen de kosten van het materiaal in rekening maar ook een vergoeding voor zijn idee. In geval van software betaal je voor het recht om het programma te mogen gebruiken en kop je een stukje plastic. En dat is juridisch iets heel anders dan eigenaar ervan worden. Het is net als een huis huren, je betaalt om er te mogen wonen maar wordt nooit eigenaar ervan, tenzij je het koopt. Eigenlijk zo simpel als wat.

  46. Piet van Kroonenburg
    Profiel  Piet van Kroonenburg schreef op donderdag 9 mei 2013 om 10:38  | reageer

    Aanvulling op vorig bericht:
    Een 'gedeelde/geleende/grijze' versie van software gebruiken is juridisch geen diefstal (artikel 310 van het Wb van Strafrecht) maar schending van het auteursrecht (ik meen artikel 25 v/d Auteurswet).

  47. aradilon
    Profiel  aradilon schreef op donderdag 9 mei 2013 om 12:20  | reageer

    Kan allemaal wel zijn, maar het is en blijft smerig! Of het nu 1 en 0'tjes zijn ik heb er voor betaald en dus zijn ze van mij. Akkoord dat ik ze dan niet mag kopiëren. Maar ze zijn al enorm duur die software pakketten dan wil ik tenminste dat ze voor mij zijn en dat ik ze niet kan kwijt raken. En eigenlijk ben je NOOIT eigenaar van een product op Creative Cloud, want geen geld die maand is geen product en als ze hun product duurder maken kunnen ze dat. En je kan nooit eigenaar worden niet dus zoals je huis huren dus want dat kan je wel kopen.
    En denk hier eens aan, hoeveel producten kunnen wat Photoshop kan, ze zijn eigenlijk een monopoly en dus kunnen ze doen wat ze willen want fotografen gaan blijven betalen tot er een product op de markt zou komen die hetzelfde kan voor een betere prijs.

  48. Marc Wijngaarde
    Profiel Marc Wijngaarde schreef op donderdag 9 mei 2013 om 14:02  | reageer

    Ik volg Aradilon een heel eind. En het juridisch verschil vanwege auteursrechten is leuk, aardig en helaas waar maar als je er even over nadenkt een compleet gekunsteld en ondertussen dus door de (software) industrie misbruikt (juridisch) argument en wapen. Als je het idee doortrekt dat er op een idee etc auteursrecht ligt kan je dat zelfde verhaal ook doortrekken naar een auto, camera, huis etc. Ook daar kan je de constructie opzetten dat het allemaal onder auteursrecht valt want tenslotte zit er altijd iets van design/ontwerp/menselijke creativiteit bij. Dan kan de auto industrie, de camera industrie eigenlijk iedereen die zelfde lijn volgen: Alles onder licentie met auteursrecht, dan is die auto niet van jou, die camera niet, dat huis niet, die stofzuiger niet. Alles mag je enkel en alleen voor eigen gebruik aanschaffen/leasen want het auteurs recht ligt bij de onderneming/fabrikant. Waarom is dat nooit gedaan? omdat het in de praktijk niet af te dwingen was. Met de industrieën die in verleden wel met auteurs rechten werken en daar op business models bouwden was door de toenmalige fysieke condities van het product makkelijk dat af te dwingen: denk aan de negatieven die bij de fotograaf bleven. Ongeacht of het nu auteursrechtelijk beschermd wordt ( en dat wordt steeds meer opgerekt omdat dat echt ideaal is voor bedrijven) waar het om gaat is dat in het bedrijfsleven men graag heeft dat je aan een abo vast zit wat zich tot einde der dagen verlengd ipv een eenmalige aanschaf. Hele bedrijfstakken hebben die overstap gemaakt: Senseo units gaan relatief goedkoop weg maar het business model is gebaseerd op continue aanschaf van patches, moet ik nog uitleggen dat de kostprijs van mobieltjkes jarenlang echt hoger lag dan de 0 euro waarvoor je ze voor niks meekreeg bij een abo? In veel industrieën zijn de verdien modellen gebaseerd op de service contracten en niet zozeer op de initiële investeringen. Bottomline: deze hele kwestie is geen auteursrechtenkwestie (alles is hackbaar dus binnenkort kan je ongetwijfeld proletarich shoppen in de cloud) maar een puur nieuw bedrijfsmodel van Adobe waarbij de klant minder keuze heeft. Maar Adolf H. weet het beter uit te leggen:"I don't lease my F&^%ING Panzers " vrolijk :
    http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=67Iw9q2X9cU

  49. Marcel
    Marcel schreef op donderdag 9 mei 2013 om 14:54  | reageer

    Het is en blijft een onderwerp wat de mensen doen op spreken en op een andere site is het aantal reacties op dit onderwerp al tegen de 4500.

    Hoe Adobe denkt over de prijzen rond de wereld een video op Youtube van de bestuursvoorzitter van Adobe die juist, niet uitlegt waarom die verschillen er zijn.

    Link naar de video: https://www.youtube.com/watch?v=juM46ny1WhM

  50. Marcel
    Marcel schreef op vrijdag 10 mei 2013 om 16:37  | reageer

    Er is zelfs een What The Duck over dit Adobe Cloud twee dagen geleden.

  51. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op zondag 12 mei 2013 om 20:52  | reageer

    Tjonge, een paar dagen weg voor een internetloos weekend en flink weer wat reacties - hier en elders inderdaad. Een interessante discussie.

    Piet: dank voor de zorgvuldige uiteenzetting. Helder verhaal. En als het sommigen fijn stemt, zal ik hen dus niet meer als dief aanspreken, excuus, maar als schender van het auteursrecht. 't Is maar wat je liever hebt, als je jezelf fotograaf noemt.

    Maar even serieus, dit blijft een lastige discussie. En ik ben er voor mezelf ook nog steeds niet blij mee, zoals eerder al aangegeven. Maar de logica van de stap zie ik wel, voor Adobe, juist in de strijd tegen het 'onbetaald gebruik'. En wie weet kijken we over tien, vijftien jaar wel heel bijzonder terug op deze discussie, als we feitelijk voor alle software op deze manier betalen.

  52. gast schreef op zondag 12 mei 2013 om 23:13  | reageer

    Erik, wat jammer weer dat je toch weer met zo'n trieste reactie moet komen over degene die met een gekraakte versie. Wat heeft dit nou te maken met de fotografische kwaliteiten van een fotograaf???

  53. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op zondag 12 mei 2013 om 23:19  | reageer

    @gast: Dit heeft niks te maken met fotografische kwaliteiten? Ik wil er alleen maar mee zeggen dat juist iemand die fotograaf is, zich niet schuldig zou moeten maken aan schending van het auteursrecht, ook niet op software. Maar dat zijn de meeste reageerders met me eens volgens mij. Dat doet niks af aan iemands fotografische kwaliteiten, maar wel aan diens moreel besef.

  54. duko
    duko schreef op maandag 13 mei 2013 om 18:49  | reageer

    hoe je het ook went of keert... je zult duurder uit zijn want je blijft betalen voor eenzelfde pakket waarvoor je eerder eenmalig een bedrag neertelde en het oneindig lang kon gebruiken.

    50 dollar per maand klinkt nog redelijk, maar adobe hanteert voor europa de volgende prijzen:

    een jaartje het hele pakket kost je 61,50 E per maand, zit je dus een jaar aan vast.
    wil je er elk moment vanaf kunnen kost hetzelfde pakket je 92,25 E per maand.

    nadelen te over!
    adobe's ondergang.

  55. Marcel
    Marcel schreef op maandag 13 mei 2013 om 23:24  | reageer

    Vandaag een mailing gehad van Adobe dat zij nu een desktop-app hebben met de naam Photoshop CC. knipoog

    De laatste zin van de toelichting bij de prijs is, "Mogelijk worden aanvullende kosten in rekening gebracht." zonder verdere uitleg. Dat is nu wel een nadeel van het huren van software.

    Ga je niet akkoord met in rekening gebrachte aanvullende kosten dan zit je binnen 30 dagen zonder werkende software op jouw computer.

  56. Crowdedhousenl
    Profiel Crowdedhousenl schreef op woensdag 15 mei 2013 om 06:03  | reageer

    De tijd zal het leren of 'De Cloud' nu al de juiste keuze is.

    Indenbeginne waren er de HW-keys remeber, die moest dan in een RS232 poort of zo anders deed je software het niet. Werd losgelaten en uiteindelijk kon je een pakket op meer dan 1 of 2 PC's/MAc draaien, zodat je het niet 3 x hoefde te kopen.

    Uiteindelijk gingen de prijzen substantieel omlaag, denk aan PS, FCP etc en nu
    komt er dan het model in de nieuwe traditie van Software as a Service (SaaS) ook wel cafetaria model. Negatief zou je kunnen zeggen de verslaafden bedienen, positief voor 20 euro per maand ben je klaar (als je dan op je 3 PC's/MAc's e.e.a. kan gebruiken tegen 1 licentie!

    Is het niet het juiste model, nu, dan keren de klanten zich om en kijken naar alternatieven.
    Niks mis mee, niets is voor de eeuwigheid, dus ook Adobe niet

  57. Marc Wijngaarde
    Profiel Marc Wijngaarde schreef op woensdag 15 mei 2013 om 09:26  | reageer

    "een jaartje het hele pakket kost je 61,50 E per maand, zit je dus een jaar aan vast.
    wil je er elk moment vanaf kunnen kost hetzelfde pakket je 92,25 E per maand." klantenbinding heet dat vrolijk

  58. leo
    Profiel leo schreef op donderdag 1 augustus 2013 om 08:04  | reageer

    Pond gehakt inmiddels 13 keer gedeeld...

  59. leo
    Profiel leo schreef op dinsdag 3 september 2013 om 03:55  | reageer

    24 keer inmiddels. Goh, daar zullen de koeien blij mee zijn..

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Cursus Luminar AI met Nando Harmsen
Creatieve Technieken met Bart Siebelink
Toon alle artikelen binnen Nieuws

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

45.122 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Facebook. Aanmelding beveiligd met Google reCaptcha.

Elja Trum

Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord