Elja Trum

De eerste stapjes met Lightroom

zondag 5 oktober 2008, 17:42 door | 11,326x gelezen | 25 reacties

Ondanks eerdere pogingen met Lightroom te werken ben ik er toch nog toe nooit serieus aan begonnen. Gemist heb ik het ook niet echt, want zover als ik weet zijn de meeste dingen die je er mee kunt ook te doen met Adobe Bridge en Camera RAW. Ik hoor echter van steeds meer fotografen dat ze niet meer zonder Lightroom kunnen, dus ik moet me er toch echt eens wat meer in verdiepen.

De fotoshoot met Adriëtte van gisteren én de recent uitgebrachte versie 2.0 waren voor mij goede redenen er weer eens in te duiken. Ook heb ik recent het Lightroom 2 boek van Johan Elzenga gelezen. Ik nam mezelf voor om niet halverwege, zoals eerder, terug te schakelen naar Bridge omdat het me daar allemaal veel soepeler af gaat.

Importeren
Lightroom is workflow software. Het idee is dus dat je elke stap in het foto proces dat je uitvoert op je computer ermee kun stroomlijnen. Dat begint bij het kopieren van de bestanden vanaf je geheugenkaartjes. Persoonlijk vind ik het erg vervelend wanneer Lightroom elke keer op start zodra ik een geheugenkaart in de computer plaats. Dat is dus het eerste dat ik uitgeschakeld heb, want ik plaats ook vaak genoeg een geheugenkaart wanneer ik Lightroom helemaal niet nodig heb.

De foto's heb ik daarom op mijn eigen gebruikelijke manier gekopieerd naar de harddisk (gewoon met de Windows Verkenner). Deze foto's heb ik vervolgens via Lightroom geïmporteerd (Crtl-Shift-I). Bij het importeren kun je direct een aantal trefwoorden aan alle afbeeldingen toekennen. Een handige feature omdat je zo niet elke afbeelding apart van keywords hoeft te voorzien.

Selecteren
De volgende stap is het selecteren van de beste foto's uit de reeks. Ik had 139 foto's gemaakt gedurende de middag en ik probeer hier dan zo snel mogelijk een strenge selectie op uit te voeren zodat ik mijn aandacht aan de beste foto's kan besteden. Om de selectie te maken bekijk ik de foto's in de grid view (G) in de Library module.

Ik gebruik hierbij redelijk grote thumbnails van ongeveer 6 bij 9 centimeter. Een mooi formaat waarbij je de foto zelf goed kunt zien, maar ook voldoende opname binnen een scherm kunt plaatsen om gemakkelijk en snel door de collectie heen te bladeren. Zo scroll ik door de lijst heen en foto's die me aanspreken open ik kort even in de Loupe view (E) om ze wat beter te beoordelen. Foto's die me aanstaan geef ik een rating van één ster. Dat doe je door simpelweg op het cijfer 1 te drukken.

Selectie maken in Lightroom


Wat me overigens stoort in de Library, is dat de thumbnails blijkbaar niet gecached worden en ook niet vooruit berekend worden. Wanneer je door de lijst met foto's scrollt zie je daardoor steeds een slechte kwaliteit afbeelding die, als je even wacht, verandert in een betere kwaliteit. Hierdoor wordt de werksnelheid vertraagd. Het lijkt me dat hier ergens iets over in te stellen moet zijn, maar ik heb dit nog niet kunnen vinden.

Tijdens het bekijken van de foto's ga ik overigens af en toe ook al naar de Develop module om daar wat kleine bewerkingen op te proberen. Soms kan het verschil tussen een foto wel of niet selecteren zitten in bijvoorbeeld de belicting of witbalans. Bij twijfelgevallen kijk ik dus even snel of de foto met wat aanpassingen wellicht wel de moeite waard is.

Nadat ik al foto's bekeken heb en de betere van een rating van 1 heb voorzien is het tijd me te beperken tot deze selectie. Dat kan heel eenvoudig door rechtsboven in de Library module te kiezen voor de preset 'rated' van het filter. Er worden dan alleen nog maar foto's getoond die een rating hebben gekregen. Van de 139 foto's hield ik er in dit geval nog 8 over.

Bewerken
De acht foto's die ik overgehouden heb geef ik allemaal op zijn minst een minimale nabewerking. Dit doe ik uiteraard in de Develop module. Hier heb ik alleen de foto in beeld en de rechterbalk met de bewerkingsmogelijkheden. De aanpassingen hier komen grotendeels overeen zoals ik ze ook in Camera RAW zou doen. Wel ben ik erg blij met de Adjustment Brush waarmee je een selectie kunt maken waarin de instellingen afwijken van de rest van het beeld.

Zo kun je bijvoorbeeld de omgeving een tikje donkerder maken en je hoofdonderwerp er beter uit laten springen door deze net iets op te lichten. Vroeger kon dit uiteraard ook, maar dan moest Photoshop eraan te pas komen. Overigens komen deze nieuwigheden straks ook in Camera RAW 5.

Prettig is de mogelijkheid om tijdens of na het bewerken ook nog eens terug te kijken naar het origineel. Door linksonder op het Y|Y icoon te klikken krijg je te zien hoe de foto er origineel uit ziet en hoe ie eruit ziet met de gemaakte aanpassingen. Handig wanneer je twijfelt of je de foto wel aan het verbeteren bent of juist niet.

Voor en na


Photoshop & Export
Met het nabewerken in Lightroom kom je een heel eind, maar toch zul je vaak nog de laatste aanpassingen willen doen in Photoshop zelf. Ik moet zeggen dat het me even duurde voordat ik gevonden had hoe ik een afbeelding over kon sturen naar Photoshop. Uiteindelijk blijkt dat vrij simpel te kunnen met de sneltoets Crtl-E, maar voordat ik het gevonden had was ik wel een paar minuten verder.

Overigens stuurt Lightroom de foto's standaard als 16 bits bestanden met ProPhotoRGB als kleurprofiel naar Photoshop. Theoretisch is dit de beste kwaliteit, maar in de praktijk zullen de meeste monitoren al moeite hebben om het hele AdobeRGB kleurspectrum te laten zien. Ik heb er dus maar voor gekozen om Lightroom de foto's in AdobeRGB te laten exporteren.

Ook over de 16 bits valt na te denken. Momenteel heb ik deze nog niet terug geschakeld naar 8 bits omdat camera's tegenwoordig 12 of 14 bits RAW bestanden leveren en de duurdere monitoren ook met 10 tot 12 bits kunnen werken. Het nadeel van 16 bits foto's bewerken is, naast de grotere bestanden, dat niet alle Photoshop opties beschikbaar zijn voor 16 bits. Ik twijfel er dus nog over om terug te schakelen naar de 8 bits export. Uiteindelijk sla ik het eindresultaat tenslotte toch op als 8 bits Jpeg bestand (bij gebrek aan een goed alternatief overigens).

Ik zet mijn foto's na het bewerken in Photoshop eigenlijk altijd standaard in een subfolder genaamd 'finals' in de map waar ook alle andere foto's staan. Zo heb ik bij een map met foto's ook altijd direct de uiteindelijke beelden bij de hand.

Deze bestanden sla ik dan op vanuit Photoshop als een Jpeg. De aangepaste foto verschijnt vervolgens als nieuwe extra foto in Lightroom. Dit is dus niet de juiste manier van werken, want de foto staat nu dubbel in Lightroom terwijl ik feitelijk het origineel niet langer nodig heb (maar wel wil bewaren).

In plaats van deze 'export' stap binnen Photoshop te maken moet ik dus eigenlijk terug naar Lightroom om de laatste stap (het opslaan van de uiteindelijke Jpeg bestanden) ook door Lightroom uit te laten voeren.

Hier loop ik echter een beetje vast. Lightroom komt nu namelijk met allerlei dubbele bestanden, terwijl ik -logischerwijs- wil dat de in Photoshop aangepaste foto in mijn collectie komt en het origineel hieruit gaat. Lightroom doet wel iets met 'stacks', maar volgens mij houdt je dan dus alsnog de twee versies als je exporteert. Een nadeel vind ik hierbij ook dat Lightroom dan uit gaat van Tiffs of PSD bestanden. Deze zijn me eigenlijk wat te groot om er veel van op mijn harddisk te laten staan.

Het ideaal
Idealiter zou ik dus eerst mijn -selectie van- foto's in RAW willen bewerken met Lightroom. Vervolgens een aantal daarvan in Photoshop, waarna ik terug ga naar Lightroom en alle aangepaste foto's (de RAW's en de in Photoshop bewerkte bestanden minus de originele RAWs daarvan) in één keer exportereer naar een map met bestanden die in principe zo naar een klant zou kunnen.

Ik ben er nog niet helemaal uit hoe ik dit handig aan moet pakken, maar waarschijnlijk zijn er hier veel gebruikers die al veel beter bekend zijn met Lightroom en mij wellicht wat suggesties kunnen doen in de reacties..


101 Tips voor Perfecte Portretfoto's


Wil jij graag weten hoe je perfecte portretfoto's kunt maken? In mijn boek De Portretbijbel geef ik je 101 tips om jouw portretfotografie naar een hoger niveau te helpen. Je ontdekt hierin de 101 beste tips die ik de afgelopen vijftien jaar als portretfotograaf heb opgedaan.
Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts, online fotografiecursussite Photofacts Academy en het blog Teslafacts. Hij schrijft sinds 2006 over fotografie. Elja is ook auteur van boeken over zwart-wit-, flits- en portretfotografie.

25 reacties

  1. Reinoud
    Profiel Reinoud schreef op zondag 5 oktober 2008 om 18:37

    Ik denk dat je je nog even moet verdiepen in stacks. Als je een foto in PS edit, wordt er een export gemaakt die je in PS bewerkt. En als je dan teruggaat in LR heb je inderdaad twee bestanden. Dat is essentieel, want het originele bestand wordt nooit veranderd (eventueel alleen de metadata).
    Als er nu meerdere bestanden in een stack zitten kun je de beste (dat zal dan vaak de in PS bewerkte versie zijn) 'bovenop' in de stack zetten en deze verder dichtklappen. Je ziet vervolgens dus alleen de foto die je wilt zien, maar je hebt altijd nog de beschikking over het onbewerkte origineel.

    vervolgens kun je een selectie maken (daarvoor is overigens de compare mode van LR erg handig als je een aantal foto's hebt die erg op elkaar lijken) en daarna die je een export.
    Vaak maak ik van een export die ik naar iemand toestuur ook nog een collectie, zodat ik later precies weet wat ik iemand heb gestuurd.

    Het werken met LR vergt even een gedachtensprong. Je exporteert alleen foto's op het moment dat je ze buiten LR nodig hebt. De rest zit er gewoon in en laat je erin staan. Dus een mapje met 'finals' is niet nodig; je kunt prima een selectie in LR bewaren door ratings, flags of een collectie (of combinaties daarvan). En soms maak je verschillende collecties uit een shoot, en dat kost dan in dit geval geen extra ruimte.

    Overigens mis ik in het begin van je verhaal nog iets belangrijks: bij het importeren van de fotos in LR kun je meteen de IPTC invullen, de bestanden renamen (dat wordt essentieel als je veel foto's maakt), en eventueel de bestanden meteen converteren naar DNG. (of je dat wel of niet wilt is een hele discussie met allerlei voors en tegens, maar LR kan het in ieder geval automatisch voor je doen "knipoog

  2. mreys
    Profiel mreys schreef op zondag 5 oktober 2008 om 18:47

    "dat de thumbnails blijkbaar niet gecached worden"... Huh? Misschien eens naar je instellingen kijken... maar dat is net wat LR goed doet!
    Voor de rest kan ik Reinoud hierboven helemaal bijtreden. Vooral het sorteren/catalogeren/taggen van foto's is onwijs cool in Lightroom. Het is een kwestie van organisatie, maar eens je (bijvoorbeeld) je keywords goed hebt uitgewerkt, vind je razendsnel foto's terug.
    De 'dynamische collecties' die nu bij LR 2 komen, maken het er nòg makkelijker op.

    Workflow en organisatie, daar draait het om. Eigenlijk is het een iPhoto op speed met de mogelijkheden van Camera Raw.

  3. Reinoud
    Profiel Reinoud schreef op zondag 5 oktober 2008 om 18:55

    ja consequent taggen (en bijvoorbeeld location gegevens invullen) levert achteraf veel op. En ook een goede organisatie van je keywords.
    Zo kun je bijvoorbeeld een hierarchie maken: dieren -> onderwaterdieren -> vissen -> snoek. En dan kun je als alias voor de snoek ook zijn latijnse naam opgeven. Als je dan opgeeft dat bij de export ook de hierarchie van de keywords wordt toegevoegd kun je de snoek dus automatisch op alles vinden...

  4. EdC
    Profiel EdC schreef op zondag 5 oktober 2008 om 19:56

    Dat automatisch opstarten was ook één van de zaken die ik aanpastte. Verder een prima programma, met veel automatische functies. Zoals de IPTC-code met gelijk copyright-beheer. Dat is, samen met de keywords, belangrijk op het moment dat jouw beelden in een beeldbank terecht komen. Altijd is te zien wie het beeld heeft geleverd.
    Elja slaat overigens de spijker op de kop over de workflow. Als je iets moet exporteren binnen eenzelfde familie (Photoshop), is eigenlijk geen sprake van integratie. En de workflow stroomt dan niet goed.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Persoonlijk

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.815 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.815 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.