Michelle Peeters

Consequent scherpe foto's in 3 stappen

maandag 15 januari 2018, 20:20 door | 15,135x gelezen | 72 reacties

Veel fotografen worstelen ermee: hoe maak je consequent scherpe foto's bij elke fotoshoot? Ikzelf ook. Soms kreeg ik een haarscherpe, perfecte foto en soms waren de foto's niet zo scherp als ik had verwacht of wilde.

Maar toen ik eenmaal wist wat ik moest doen om de scherpte te verbeteren ging het eigenlijk nooit meer fout.

In dit artikel zal ik proberen uit te leggen hoe eenvoudig het is om ervoor te zorgen dat je camera dusdanig is ingesteld dat iedere foto scherp is.

Jan van gent focus methode


Er zijn slechts drie belangrijke valkuilen die je beeldscherpte om zeep kunnen helpen. De volgende keer dat je een onscherpe foto maakt zou je deze problemen eens door kunnen nemen zodat je kunt vaststellen wat er mis is gegaan. Want zonder de oorzaak te weten, kun je het probleem niet oplossen.

Probleem 1: Sluitertijd te langzaam


Sluitertijd gebruik je om beweging te controleren. Een snelle sluiter gebruik je om de beweging te bevriezen en een lange sluitertijd om beweging te vervagen of om 'beweging te laten zien'.

Een langzame sluitertijd kan voor landschapsfotografen geweldige resultaten opleveren met de juiste apparatuur, zoals een bijvoorbeeld een statief en grijsfilters. De kleuren komen dan ook veel beter tot hun recht.

Maar als dat niet je doel is, heb je een sluitertijd nodig die snel genoeg is om camerabewegingen (bij handheld-opnamen) te voorkomen en ook om bewegende onderwerpen te 'bevriezen'.

Voorbeeld 1: tijdens een bruiloft wil je foto's maken van het paar. Je hebt alleen natuurlijk licht en gebruikt een 70-200 mm-objectief (op 70mm). Je onderwerp beweegt niet of nauwelijks, dus de enige beweging waarmee je rekening moet houden is de cameratrilling die veroorzaakt wordt door het uit de hand schieten zonder statief.

Je minimale sluitersnelheid zou dan volgens de regel 1/70 seconde moeten zijn: 1 / brandpuntsafstand. Deze regel is overigens alleen van toepassing op een full frame camera, als je een cropsensor gebruikt wordt de formule: 1,5 x brandpuntsafstand. In dat geval zou je op een sluitertijd van 1/100 uitkomen.

Als je beeldstabilisatie hebt (in objectief of body) scheelt dit wel een paar stoppen en krijg je een onderwerp dat geschoten is met een brandpuntsafstand van 200mm op 1/70 sluitertijd nog wel scherp. Mits je onderwerp niet beweegt!

Wedding stagnant


Voorbeeld 2: Dezelfde bruiloft als hierboven, hetzelfde 70-200 mm objectief (en nu op 200mm).

Het bruidspaar zal iets onverwachts gaan doen en zal gaan bewegen; in dit geval lieten ze zich achterover op de grond vallen. Nu is is de situatie lastiger omdat je moet raden hoe snel je sluitertijd moet zijn om hun beweging te bevriezen voor een scherpe foto.

Je kunt echter niet voorspellen hoe en hoe snel ze zullen gaan bewegen. Soms is 1/125 snel genoeg, soms heb je 1/1000 nodig als ze echt snel bewegen.

Ik raad dus aan om in deze situatie een zo snel mogelijke sluitertijd te gebruiken zonder al te veel afbreuk te doen aan andere belichtingselementen (idioot hoge ISO-waarde of te groot diafragma om alles scherp te krijgen wat scherp moet zijn).

De belangrijkste afweging bij bovenstaande voorbeelden is deze: wanneer je probeert vast te stellen hoe snel je sluitertijd moet zijn, moet je eerst beslissen of je onderwerp stilstaat of beweegt, en als het beweegt, hoe snel dan.

Wedding moving


Oplossing 1: Sluitertijd te langzaam


Redenen waarom waarom je sluitertijd mogelijk te laag is en hoe je dit op kunt lossen:

  • Te weinig licht / binnenshuis fotograferen - Vaak ben overgeleverd aan de locatie en beschikbare elementen waarbinnen je moet fotograferen. Als er niet voldoende natuurlijk licht is, is het gebruik van een flitser de beste oplossing.

    Lees hier alles over eenvoudige flitstechnieken op de camera;

  • Diafragma niet groot genoeg - Verlaag je f / stop om meer licht binnen te laten. Gebruik je nog steeds de kitlens? Dat is misschien het probleem - een lichtgevoelig objectief kan wonderen verrichten.

    Lees hier meer over schrijven met licht;

  • ISO te laag - Verhoog de ISO om een snellere sluitertijd te krijgen.

    Lees dit artikel om alles te leren over ISO.


Weinig natuurlijk licht


Probleem 2: Geen optimale autofocus


Een tijdje terug schreef ik een heel gedetailleerd overzicht van verschillende camera-instellingen voor beginners, waaronder autofocus en welke je moet kiezen, afhankelijk van wat je specifiek fotografeert.

Vertrouw nooit op het autofocussysteem van de camera om te bepalen waarop je wilt scherpstellen. De camera kan niet weten waarop je wilt scherpstellen in je foto. Selecteer handmatig één AF-punt in de zoeker (liefst in het midden) of stel handmatig scherp om te voorkomen dat je de focus mist.

Bij bewegende onderwerpen kun je het best de "continue" focusinstelling van je camera gebruiken. Op Nikon: AF-C en op Canon is dat: AI Servo.

Autofocus modes


Probleem 3: Diafragma te groot


Dit is technisch gezien geen "probleem", maar eerder een beperking van objectieven in het algemeen. Maar, ongeacht het objectief dat je gebruikt, is de scherpte van je objectief altijd het beste als je het diafragma twee tot drie f/stops verder dichtschroeft dan de maximale opening.

Dus als je een 50 mm f/1.4-objectief hebt, begint dit pas het best te presteren (in termen van scherpte), bij een opening f/2.8 of f/4 of hoger.

Canon 70 200 28 l

Hoe je altijd scherpe foto's kunt maken


Hoewel het onmogelijk is om 100% van je foto's "perfect" te maken in termen van scherpte en focus, deze algemene valkuilen je wel helpen om consistenter scherpe foto's te maken.

Ze kunnen er ook aan bijdragen dat je een onscherpe foto snel kunt diagnosticeren, waarop je maatregelen kunt treffen voor de volgende opnames. Ik hoop dat deze ideeën je hierbij op weg helpen.

Mocht je meer/andere maatregelen weten om onscherpe foto's te voorkomen, dan laat het vooral weten in de reacties!

Michelle Peeters

Over de auteur

Michelle Peeters is fotografe en oprichter van DeuxBleus Fotografie. Michelle herkent het bijzondere in het gewone en het gewone in het bijzondere. Ze heeft zich nooit willen specialiseren en is daardoor van alle markten thuis.

72 reacties

  1. Arthur Wittendorp
    Profiel Arthur Wittendorp schreef op dinsdag 16 januari 2018 om 07:42

    @Michelle,

    Een kleine correctie op je verhaal. Je stelling in voorbeeld 1 klopt niet. Je minimale sluitertijd (beeldstabilisatie even buiten beschouwing gelaten) met 70mm op een cropsensor (1,5 bij Nikon en 1,6 bij Canon) is nog steeds 1/70. Een cropsensor is geen extra tele het is 'slechts' een uitsnede van fullframe.

  2. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op dinsdag 16 januari 2018 om 09:17

    @Arthur: de cropfactor heeft inderdaad geen invloed op de werkelijke brandpuntsafstand, wel op de vergrotingsfactor. Een 70mm objectief op een cropcamera heeft immers een beeldhoek die overeenkomt met de brandpuntsafstand vermenigvuldigd met de cropfactor; een 70mm objectief op een 1,6 cropcamera levert dus een beelduitsnede op die overeenkomt met 113mm (als de afstand tot het onderwerp gelijk blijft, natuurlijk). Het lijkt dus of je met een langer brandpunt aan het fotograferen bent waardoor de bewegingen op afstand dus ook evenredig toenemen! Dat is de reden waarom je toch rekening moet houden met de cropfactor om de minimale sluitertijd uit te rekenen.

  3. RAWshooter
    RAWshooter schreef op dinsdag 16 januari 2018 om 10:00

    Die vuistregel gold lang geleden, toen een objectief de fysieke lengte had die met de brandpuntsafstand overeen kwam. Een 70mm objectief had dus een frontlens die (ongeveer) 7 cm van je film af zat. Het gaat namelijk om de beweging die je zelf veroorzaakt en de frontlens beweegt dan het meest.
    Tegenwoordig hebben fysieke lengte en brandpuntsafstand allang geen relatie meer. Dat zie je meest bij groothoekobjectieven, maar ook bij telezooms.
    Meet dus de afstand van de frontlens tot de sensor en je weet welke minimale sluitertijd je nodig hebt om bewegingsonscherpte door je eigen trillende handjes op te heffen. De grootte van de sensor heeft er dus ook helemaal NIETS mee te maken!

  4. Michelle Peeters
    Profiel Michelle Peeters schreef op dinsdag 16 januari 2018 om 11:19

    @RAWshooter: is tegenwoordig de afstand van je frontlens tot je sensor dan niet gelijk aan de afstand van je frontlens tot je film (vroeger)?

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.

Ook interessant

Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

50.237 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

50.237 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.