Elja Trum

Fotograferen op RAW of Jpeg formaat?

vrijdag 1 juni 2007, 00:10 door | 126,161x gelezen | 15 reacties

Elke digitale spiegelreflex camera kan bestanden in het zogenaamde RAW formaat wegschrijven. Deze bestanden zijn echter groter dan de gangbare Jpeg bestanden die de camera ook kan produceren. Daarnaast moeten RAW bestanden eerst omgezet worden in Jpeg bestanden voordat anderen de foto's kunnen bekijken of voordat ze bij een standaard fotodienst afgedrukt kunnen worden. Werken met RAW bestanden vergt dus een boel extra werk. Waarom zou je deze extra moeite nemen?

Wat zijn RAW bestanden
Een RAW bestand bevat de ruwe data die van de sensor komt. Wanneer je een Jpeg opslaat pakt je camera deze ruwe data en voert hier een aantal standaard bewerkingen op uit afhankelijk van de instellingen van je camera. De ingestelde (of automatische) witbalans wordt doorgevoerd, een bepaalde verscherping wordt uitgevoerd en het bestand wordt van (bijvoorbeeld) 12 bit omgezet naar de 8 bits die een Jpeg kan bevatten.

Wanneer je een foto echter in het RAW formaat opslaat worden al deze instellingen wel opgeslagen, maar deze zijn dan niet definitief. Achteraf kun je met gespecialiseerde software de instellingen nog naar wens aanpassen. Dit alles gebeurd zonder dat je het RAW bestand aantast; elke keer dat je de RAW afbeelding bekijkt worden de opgeslagen instellingen doorgevoerd voordat de foto getoond wordt. Bij Jpeg zijn al deze bewerkingen echter al doorgevoerd en de enige manier om ze te wijzigen is door het bron bestand aan te tasten. Hierbij gaat altijd informatie verloren.

Acht versus twaalf bit
Jpeg bestanden werken standaard met 8 bits kleurkanalen. Dit betekend dat per kleur (Rood, Groen en Blauw) slechts 256 variaties opgeslagen kunnen worden. De meeste sensoren van moderne camera's werken kunnen echter twaalf bits aan kleurinformatie opslaan (4.096 variaties per kleurkanaal).

Hoewel deze extra kleuren in de praktijk voor het menselijk oog niet zichtbaar zijn komt het er wel op neer dat er veel meer informatie opgeslagen is. Een schaduwpartij zal bijvoorbeeld meer informatie bevatten en deze is bij de nabewerking, indien gewenst, naar voren te halen.

Nieuwere camera's (zoals de Canon 1D Mark III) kunnen zelfs al 14 bit (16.384 variaties) per kleurkanaal vastleggen.

Nadelen van RAW bestanden
Doordat de ruwe data wordt opgeslagen met, zoals hierboven uitgelegd, meer informatie dan een Jpeg zijn RAW bestanden doorgaans aanmerkelijk groter dan Jpeg bestanden. Een 10 megapixel RAW bestand kan zo al gauw 10 megabyte groot zijn. Naast het gebruik van grote geheugenkaarten (gelukkig tegenwoordig erg betaalbaar) om voldoende foto's te kunnen nemen, kost ook de permanente opslag op harddisk en backup media de nodige ruimte.

Om RAW bestanden te bekijken is daarnaast een gespecialiseerd programma nodig, je kunt je foto's dus niet zo eenvoudig even bekijken op een willekeurige computer. Ook is er geen standaard voor RAW bestanden die huidige camera's ondersteunen. Elk merk heeft zijn eigen (of zelfs meerdere) RAW formaat. Uitwisselen is dus lastig; een bestand moet doorgaans eerst omgezet worden naar een meer gebruikt formaat.

Om optimaal gebruik te maken van een RAW bestand ben je bijna genoodzaakt elke foto afzonderlijk te optimaliseren. Dit is uiteraard erg tijdrovend. Wanneer je liever niet te veel tijd besteed aan programma's als Photoshop dan ben je simpelweg veel beter af met Jpeg.

Voordelen van RAW bestanden
Ondanks alle nadelen zijn er gelukkig ook nog een aantal belangrijke voordelen die het gebruik van RAW bestanden de moeite waard maken. De belangrijkste reden hierbij is dat er achteraf nog zoveel aanpassingen te maken zijn. Een van de meest gemaakte aanpassingen is waarschijnlijk het aanpassen van de witbalans. Hiermee kun je een kleurzeem eenvoudig corrigeren.

Doordat er meer kleurinformatie beschikbaar is kunnen (delen van) foto's verbeterd worden. Donkere delen kunnen, met minder ruis, oplicht worden en uit lichte delen kan nog detail gehaald worden. Overigens heeft ook RAW hierbij uiteraard zijn beperkingen. De vaak genoemde twee stops over- en onderbelichting kan ik de praktijk vaak niet gehaald worden.

Conclusie
De keuze voor het gebruik van RAW of Jpeg hangt af van het doel de foto's en de wensen van de fotograaf. Met RAW heb je de meeste controle over de uiteindelijke foto met behoud van de meeste details. In Jpeg heb je het voordeel van een snellere workflow, kleinere bestanden en in de praktijk zal kwaliteitsverschil (mits de camera goed ingesteld stond) zelfs op 20 bij 30 afdrukken niet zichtbaar zijn.

Hoe belangrijker de foto's, hoe groter het nut van fotograferen op RAW. Bij een bruiloft wil je het liefst elke mogelijke fout kunnen corrigeren (je kunt de foto niet nog eens maken tenslotte), terwijl je bij de familiefoto's wellicht minder belang hecht aan topkwaliteit.

Adobe Camera RAW
Adobe Camera RAW conversie


Zelf schiet ik overigens elke foto tegenwoordig op RAW. Je weet nooit wanneer je die ene topfoto gaat maken waar je werkelijk alles uit wil halen. Met een moderne computer is het gebruik van RAW en omzetten naar Jpeg bestanden ook geen dagtaak meer. Doorgaans bekijk ik de RAW bestanden in Photoshop Bridge, bewerk waar nodig een aantal bestanden en voer vervolgens een batch convert naar Jpeg uit.

Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts en auteur van een boek over zwart-wit fotografie. Hij is fulltime actief met Photofacts, Photofacts Academy en Teslafan. Elja's foto's vind je op Instagram, hij is getrouwd met Sara en vader van Mika en Vera.

15 reacties

  1. Peter van Veen
    Profiel  Peter van Veen schreef op vrijdag 1 juni 2007 om 06:51

    Tja, het is inderdaad erg lastig dat je RAW-foto's niet zomaar overal kunt bekijken. En je kaart is zeker sneller vol. Maar toch wil ik geen enkel risico lopen om net die ene sublieme foto te maken, terwijl je net in Jpeg fotografeert. Ik heb me laatst bij een familietripje naar Texel laten overhalen om maar in Jpeg te schieten. Door het prachtige weer waren alle foto's behoorlijk licht uitgevallen. Helaas, weinig meer om te corrigeren. In ieder geval niet zo gemakkelijk als bij RAW. Dus ook voor mij: alleen maar RAW!

    Als compromis gebruik ik tegenwoordig wel de RAW+Jpeg stand. Kost wel wat meer ruimte, maar je kunt dan wel snel zonder poespas overal even je foto's bekijken of laten zien.

  2. botter17
    Profiel botter17 schreef op vrijdag 1 juni 2007 om 07:29

    Ik gebruik vrijwel altijd RAW. Dit vanwege het feit dat je in de nabewerking veel meer vrijheid hebt. Zowel corrigerend als creatief. Al moet ik zeggen dat met de komst van Adobe Lightroom je aardig Jpeg foto's kunt corrigeren (witbalans etc).

    Ik ben zelf een fan van B/W foto's en daar moet je wel met RAW werken. Wanneer je dit in Jpeg doet, ga je dat zien op de afdruk. (RAW dus niet omzetten naar Jpeg, maar naar TIFF. De meeste afdrukcentrales kunnen dit gewoon verwerken.)

    BTW Camera RAW versie 4.1 is uit (photoshop CS3). Deze heeft nog meer verbeteringen ten aanzien van sharpening en noise reduction.

  3. Piet Osefius
    Piet Osefius schreef op vrijdag 1 juni 2007 om 09:53

    Ik ben het met bovenstaande reacties eens maar wil er nog wat aan toevoegen. Een digitale camera heeft geen kleurensensor, maar een lichtsensor. Deze sensor, ook wel beeldchip genoemd, is opgebouwd uit photonen (cellen) die licht meten voor één van de RGB kleuren. Eigenlijk ontstaat er een beeld met alleen grijswaarden per RGB kleur. Deze gegevens worden rechtstreeks op de geheugenkaart opgeslagen zonder dat de camera deze comprimeert en converteert naar een traditioneel kleurenbeeld zoals wij dat kennen. Bij een JPG opname gebeurt dit wel in de camera. RAW betekent dus geen verlies aan informatie en veel meer vrijheid in de nabewerking. Soms wordt de speelruimte van een RAW opname weleens vergeleken met een analoog negatief en die van een JPG opnamen met een dia.

  4. Brian dSLR.nl
    Brian (dSLR.nl) schreef op vrijdag 1 juni 2007 om 11:21

    Ik werk uit journalistieke overweging altijd in RAW + JPG. Daarbij kies ik een kleine JPG variant, namelijk een klein bestand met hoge compressie omdat dit voor de krant goed genoeg is en ik deze bestanden makkelijk met een GPRS verbinding kan versturen van waar ik ook maar ben. De RAW bestanden sla ik thuis ook gewoon als RAW bestanden op en converteer ik pas naar een gewenst output formaat als ik een doel heb. Voor een hoogwaardige afdruk zal dit dus een TIFF bestand worden maar voor een nabestelling op 10x15 wordt het een gecomprimeerde JPG.

    Ik ben trouwens voornemens om binnenkort helemaal over te stappen op DNG formaat, dus alle RAW foto's converteren naar DNG en dan zo opslaan. Dit heeft in de verdere workflow namelijk wel wat voordelen (o.a. compatibiliteit met meerdere platforms en cameramerken) Wel zal ik dan mijn hele archief (3 terrabyte) moeten converteren en daar zoek ik nog even een oplossing voor.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

47.900 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

47.900 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.