Nando Harmsen

Sfeervolle foto's van paddenstoelen maken

zondag 3 november 2013, 23:39 door | 9,482x gelezen | 12 reacties

Paddenstoelen fotograferen is leuk om te doen. Het is een geduldig onderwerp waar in eerste instantie geen specialistische apparatuur voor nodig is. De vormen en kleuren zijn schier eindeloos en daarom dankbaar om op de foto te zetten.

Menig foto wordt echter van een hoog standpunt genomen met weinig aandacht voor de omgeving. En juist die omgeving is belangrijk om de foto dat kleine beetje meer te geven zodat het boven de middelmaat uitspringt. De omgeving Ťn natuurlijk het licht. Deze elementen bepalen de sfeer van de foto.

Enorme Parasolzwam in het ochtendlicht
Enorme Parasolzwam in het ochtendlicht
Canon 5D mark III, 135mm, f/2,5, 1/2500s, ISO 200

De omgeving van een paddenstoel is vaak druk. Takjes, blaadjes, mos, dennenappels of eikels, gras.. allemaal elementen die we tussen of bij paddenstoelen aan kunnen treffen en storend kunnen werken. Soms kunnen we tuinieren en de omgeving schoon maken van storende elementen.

Dat maakt de foto rustiger en het legt meer nadruk op ons onderwerp. Het is ook belangrijk om op 'ooghoogte' te gaan. Dat betekent door de knieŽn of liggend op de grond. Als dit natte of vuile kleding geeft is dat jammer maar helaas.

Voor- en achtergrond


Allereerst even iets over brandpunten en scherptediepte. Voor veel gevallen is een langer brandpunt de beste keuze. Denk daarbij aan 100mm of meer. Het effect van een langer brandpunt uit zich direct in een mooie onscherpe achtergrond waardoor storende elementen niet meer zo storend worden.

Sterker nog, de patronen die ontstaan kunnen het beeld versterken. Een mooi voorbeeld is de volgende foto; een laag standpunt, tele objectief, kleine scherptediepte waardoor de achtergrond (bomen) niet langer storen en tegelijkertijd een mooi lijnenspel oplevert. Door een juiste positie te kiezen is de plaats van licht en donker goed te plaatsen zodat alle nadruk op de paddenstoel valt.

Sized 5D311229
Canon 5D mark III, 135mm, f/2, 1/320s, ISO 800

Door een langer brandpunt te kiezen wordt er gebruik gemaakt van de karakteristieken van een telelens; het comprimeren van afstanden waardoor de scherptediepte ogenschijnlijk kleiner is geworden dan bij een standaard objectief. Bovendien levert het een mooi beeldvullend beeld op.

Eventueel kan er nog gebruik gemaakt worden van een tussenring om een grotere vergroting te krijgen. Natuurlijk is een macro-objectief ook mogelijk, mits het brandpunt maar lang genoeg is.

Behalve achtergrond kan er ook gebruik gemaakt worden van voorgrond. Door een voorgrond in een foto mee te nemen is het mogelijk om meer diepte te creŽren. Denk dan aan een soort doorkijkje, een omlijsting van een foto.

Opnieuw wordt er dan gebruik gemaakt van een kleine scherptediepte waardoor de voorgrond als een waas over de foto komt te liggen. En dat moet het ook zijn, een waas. Want als de voorgrond volledig herkenbaar wordt leidt dit af. Kijk naar de volgende foto van een franjehoedje in een bed van mos.

Sized 5D313967
Canon 5D mark III, 135mm + 25mm tussenring, f/2, 1/50s, ISO 800

Opnieuw is hier gebruik gemaakt van een telelens, maar dan met een tussenring om een grotere vergroting te krijgen. De achtergrond is een egaal bed van mis dat nooit onscherp is te krijgen omdat het op dezelfde afstand van de paddenstoel is. Maar hier is gebruik gemaakt van de bladeren van een varen.

Door daar dwars doorheen te fotograferen wordt die 'harde' gedetailleerde achtergrond verzacht. De foto oogt hierdoor plotseling heel anders. Zo ook in de volgende foto van een Amethistzwam waarbij gebruik gemaakt is van bladeren als voorgrond.

Amethistzwam
Canon 5D mark III, 135mm + 25mm tussenring, f/2, 1/20s, ISO 200

Zowel voor als achtergrond is volledig onscherp door de minimale scherptediepte. Als ik de bladeren op de voorgrond had weggehaald zou de foto de diepte verliezen die deze nu heeft. Het vult de foto op, geeft een omlijsting van dit kleine paarse paddenstoeltje.

Licht


Een ander belangrijk element bij het fotograferen van paddenstoelen is licht. Natuurlijk, want zonder licht geen foto. In de foto van de Parasolzwam in het begin van dit artikel is het effect van een laagstaande zon goed te zien. Fotograferen met tegenlicht, waarbij gewaakt moet worden voor de vorming van flares, werkt altijd.

Maar in een bos kan het moeilijk zijn om met zonlicht te spelen. Vaak verschuift het licht zo snel dat de paddenstoel al uit het licht is voordat alles goed is ingesteld en afgesteld. Maar als je het red kan het zonlicht voor een prachtige uitlichting van die paddenstoel zorgen, net als in de volgende foto van Eekhoorntjesbrood.

Eekhoorntjesbrood
Canon 5D mark III, 135mm, f/2, 1/200s, ISO 100, -1EV

Ook hier is wederom gebruik gemaakt van de omlijsting door de begroeiing op de voorgrond. De grote diafragma opening zorgt voor een mooie scherptediepte. Omdat het straaltje zonlicht veel helderder is dan de omgeving heb ik een hele stop onderbelicht, wetende dat de belichtingsmeter teveel beÔnvloed wordt door de (donkere) omgeving.

Soms is er geen zonlicht. Dan moeten we het doen met egaal neutraal grijs daglicht. En dat is ook niet erg want dit leent zich ook uitstekend voor het fotograferen van paddenstoelen. Vooral details zoals lamellen zijn perfect te fotograferen in grijs weer. Wil je toch wat interessanter licht? Dan is strobist fotografie een mooie manier om je eigen licht te creŽren. Het vereist wel enige investering want het zal noodzakelijk zijn om de flitser los van de camera te gebruiken.

Gebruik bij strobist fotografie de flitser alsof het de zon is. En gebruik die 'kunstzon' ook als dusdanig; niet met de richting van het licht mee fotograferen, maar met het licht van voren of van de zijkant. Gebruik eventueel een diffusor om een groter lichtoppervlak te maken en dus zachter licht te creŽren. Of gebruik hard en gericht licht om alleen de paddenstoel te belichten. Gebruik daarvoor de middelen die je om je heen vindt: bijvoorbeeld bladeren om de flitskop af te dekken.

Ik sluit dit artikel af met een foto die met een losse flitser is gemaakt, samen met een situatiefoto waarin de 'opstelling' te zien is. Ik heb gebruik gemaakt van een 1/2 CTO filter om de flitser warmer licht te laten geven, en bladeren om het licht van de flitser niet aan de zijkanten weg te laten lekken. De flitser is handmatig op 1/64 van zijn vermogen gezet en de belichting is maar liefst 1 2/3 stop onderbelicht.

Sized 5D313752
Canon 5D mark III, 135mm + 25mm tussenring, f/4, 1/20s, ISO 100, -1 2/3 EV

De camera heb ik op de diafragma keuze stand gehouden om het omgevingslicht niet volledig weg te flitsen. Op die manier hou ik een mooie balans tussen het bestaande licht en het flitslicht waardoor de foto er niet 'geflitst' uitziet.

Opstelling paddo met flits

Tot slot nog ťťn ding over de gebruikte apparatuur. Zoals wellicht opgemerkt heb ik bij de bovenstaande foto's alleen gebruik gemaakt van een 135mm. De reden is heel simpel; het is een prachtig brandpunt afstand, ideaal voor paddenstoelen te fotograferen. Het levert een mooie gebruiksafstand op, ook met tussenringen.

De grote lensopening (maximaal f/2 met dit exemplaar) zorgt voor een prachtige scherptediepte. Een macrolens is voor dit soort fotografie met voorgrond vaak niet nodig omdat je moet zorgen voor afstand. Macrolenzen zijn echter onmisbaar bij het vastleggen van de details. Maar dat is een andere manier van paddenstoelen fotograferen.

Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 30 jaar. Zijn specialisme ligt bij concertfotografie, landschapsfotografie en bruiloftreportages. De laatste jaren exposeert Nando veel met zijn landschapsfoto's van de Groote Peel. Nando houdt een blog bij waarop zijn werk te zien is, en waar met regelmaat tips verschijnen.

12 reacties

  1. Anton
    Anton schreef op maandag 4 november 2013 om 10:06

    Interessant artikel.
    Wat de foto's betreft: persoonlijk zou ik zelf een aantal opnames hebben gecropt of in elk geval wat meer hebben gecropt. Met name nr. 2 en 5.
    En de compositie van foto 2 is natuurlijk niet héél spannend.

  2. ErikvanRosmalen
    Profiel  ErikvanRosmalen schreef op maandag 4 november 2013 om 11:00

    @Anton:
    Zo zie je maar dat smaken (gelukkig) verschillen. De extra ruimte geeft naar mijn smaak juist sfeer. En de paddestoel in het midden bij nr 2, dat heeft Nando (hopelijk) bewust gedaan. Dat maakt 'm juist anders en daardoor spannend, vind ik. Prachtige nadruk en regels zijn er om ook van af te wijken.

  3. Wim Maas
    Wim Maas schreef op maandag 4 november 2013 om 11:33

    Hm, juist mínder nadruk wat mij betreft.
    Meer een zoekplaatje hier en daar.
    Zeker geen slechte foto's hoor, begrijp me niet verkeerd.

  4. Johannes Klapwijk
    Profiel  Johannes Klapwijk schreef op maandag 4 november 2013 om 16:11

    Ik vind vooral de laatste mooi uitgevoerd!

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tips en Truuks

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

48.661 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

48.661 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.