Elja Trum

Werken met kleurruimten; sRGB, AdobeRGB en ProPhotoRGB

zaterdag 5 april 2008, 20:31 door | 74,004x gelezen | 29 reacties

Het begrip kleurruimte zal niet voor iedere fotograaf duidelijk zijn. Het is echter wel van belang wat te weten over kleurruimten wanneer je wat professioneler met je fotografie aan de slag wilt. Elk apparaat binnen je workflow beschikt over een bepaalde kleurruimte; je camera, de monitor waarop je de afbeelding bekijkt, het programma dat je daarvoor gebruikt en de printer (of afdrukcentrale) waarmee je het eindresultaat maakt. Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat op elk moment de juiste kleurruimte gebruikt wordt.

Kleurruimte


Voorlopig overtreft het bereik van het menselijk oog dat van alle apparaten nog. Je kunt zelf dus meer kleuren zien dan een apparaat weer kan geven. Elk apparaat werkt echter binnen zijn eigen kleurbereik, gamut genaamd. Als een apparaat een kleur moet weergeven die buiten zijn bereik valt gaat het fout. Om dit te voorkomen beschikt elk apparaat over zijn eigen kleurprofiel waarin aangegeven staat wat het kleurbereik is.

Standaard werken de meeste apparaten met een redelijk klein kleurbereik; sRGB. Een veilige standaard omdat bijna elk apparaat wel met deze kleuren om kan gaan.

AdobeRGB
AdobeRGB heeft een groter kleurbereik dan sRGB. Binnen de 16,7 miljoen kleuren die opslagen worden bij een Jpeg bestand worden de verschillende tinten daardoor beter verdeeld. Hierdoor heb je minder risico op het verlies van details.

Bij de meeste digitale spiegelreflex camera's kun je instellen in welke kleurruimte je wilt werken, sRGB of AdobeRGB. Het gebruik hiervan is echter alleen van belang wanneer je in Jpeg schiet. Als je in RAW werkt wordt de gebruikte kleurruimte bepaald door het programma waarmee je het RAW bestand opent.

In het beeld hieronder zie je het verschil in kleurruimte tussen sRGB (het gekleurde vlak) en AdobeRGB (het grijs vlak). Zoals je kunt zien omvat AdobeRGB duidelijk meer kleurtinten dan sRGB. Wanneer je een foto maakt waarbij deze kleurtinten aanwezig zijn gaan die dus verloren wanneer je in sRGB werkt. Een goede reden om niet langer in sRGB te werken dus!

sRGB versus ProPhotoRGB
AdobeRGB (grijs) vergeleken met sRGB (kleur)


ProPhoto RGB
Er is nog een derde kleurruimte die in opkomst is onder fotografen; ProPhoto RGB. Deze kleurruimte heeft een nog veel groter bereik dan AdobeRGB. Nadeel is dat je voor deze kleurruimte eigenlijk in 16 bit mode moet doen. Nog niet alle tools binnen Photoshop zijn in 16 bit beschikbaar (in CS3 echter wel al veel). Daarnaast vergt het extra processorkracht en geheugen van je computer.

ProPhotoRGB is ontwikkeld door Kodak, specifiek voor fotografie. De kleurruimte van ProPhotoRGB bevat opvallend genoeg zelfs 13% aan 'verzonnen' kleuren; kleuren die niet zichtbaar zijn.

Aangezien ProPhotoRGB nog niet door iedereen ondersteund wordt is het gebruik ervan doorgaans niet echt noodzakelijk. Wil je echter de hoogst mogelijke kwaliteit dan kun je het gebruik van deze kleurruimte overwegen. De meeste moderne camera's kunnen namelijk meer kleuren vastleggen dan passen binnen AdobeRGB, zodra je gaat werken in AdobeRGB ben je dus feitelijk al kleurtinten kwijtgeraakt.

In onderstaande beeld wordt de kleurruimte van ProPhotoRGB (weergeven in grijs) vergeleken met AdobeRGB (weergeven in kleur). Zoals je kunt zien is ProPhotoRGB aanzienlijk ruimer, het paste in deze weergave zelfs niet binnen de afbeelding.

AdobeRGB versus ProPhotoRGB
ProPhotoRGB (grijs) vergeleken met AdobeRGB (kleur)

Gebruikers van Lightroom werken overigens standaard in ProPhotoRGB en volledig in 16 bit. Als je in het RAW formaat werkt hoef je op je camera in elk geval al geen kleurruimte te kiezen, alle kleuren die je camera kan vastleggen worden meegenomen in het RAW bestand.

Meer is beter?


Een grotere kleurruimte hoeft niet altijd een voordeel te zijn. Werken in AdobeRGB of ProPhotoRGB betekent namelijk dat je foto's altijd zult moeten nabewerken voordat je ze ergens voor kunt gebruiken.

Plaats je de gemaakte foto's bijvoorbeeld op internet dan zul je ze toch echt om moeten zetten naar sRGB. Momenteel ondersteunt namelijk alleen Safari andere kleurruimten dan sRGB. Op alle andere browser zal je in AdobeRGB opgeslagen foto er nu onbedoeld roder uit komen te zien.

Omzetten naar een andere kleurprofiel


Voordat je een foto op het internet zet moet je deze dus omzetten naar sRGB. Het omzetten naar een andere kleurruimte binnen Photoshop is erg eenvoudig. Ga naar Edit -> Convert to profile... In het scherm dat verschijnt kies je bij convert to de optie Working RGB - sRGB IEC61966-2.1.

Omzetten naar sRGB IEC61966-2.1


Overigens is het handig om van deze handeling een Action te maken. Dat scheelt een hoop geklik.

Elja Trum

Over de auteur

Elja Trum is oprichter van Photofacts en auteur van een boek over zwart-wit fotografie. Hij is fulltime actief met Photofacts en Photofacts Academy. Elja's foto's vind je op Instagram, hij is getrouwd met Sara en vader van Mika en Vera.

29 reacties

  1. Henri
    Henri schreef op zaterdag 5 april 2008 om 21:32

    Goede uitleg. Al wel eens bij stilgestaan. Maar ga nu zeker letten dat ik AdobeRGB ga schieten. Voor nog meer info over kleuren kwam ik laatst deze website tegen. Brucelindbloom.com is een bezoekje waard wanneer je een echt pro wilt worden. Want ik snap er weinig van.

  2. Michael
    Profiel  Michael schreef op zaterdag 5 april 2008 om 21:50

    Mooi artikel. Volgens mij iets wat nog niet bij veel mensen (spiegel-reflex camera gebruikers) bekend is.
    Duidelijk beschreven.

  3. Ronald
    Ronald schreef op zaterdag 5 april 2008 om 23:44

    Goede uitleg.
    Alleen is het misschien handig om te vermelden dat als je in 16 bits werkt, de bestanden veel groter zijn. Ongeveer twee keer zo groot.
    Mijn ervaring is dat als je foto niet veel kleurcorrectie nodig heeft,ik geen verschil kan waarnemen in 16 of 8 bits.
    Maar als je zoals ik alles in raw schiet en je veel foto's maakt, loopt je harde schijf snel vol in 16 bits.
    Mijn advies is dan ook, alleen omzetten in 16 bits als je veel kleurcorrectie moet doen.

  4. botter17
    Profiel botter17 schreef op zondag 6 april 2008 om 08:59

    Ikzelf schiet altijd in AdobeRGB. In de Raw Converter van Photoshop zet ik het de kleurruimte op ProPhoto. Hierdoor heb ik het grootste bereik in mijn foto's voor de bewerking. De foto's die door mij genomineerd zijn om afgedrukt te worden, sla ik op als TIFF. de rest zet ik weer naar SRGB en sla deze op als JPG. Deze foto's gebruik ik toch alleen maar voor het web.

    Vooral voor zwart-wit is een zo groot mogelijk kleurenruimte van belang. Hierdoor is het verloop van de grijstinten veel mooier. Met een kleinere kleurenruimte ga je snel de overgang van de ene grijswaarde naar de andere zien op de afdruk.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Tutorials

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door

CameraTools

Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

40.403 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

40.403 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.