Rotatie van de Aarde en beeldstabilisatie

dinsdag 10 februari 2026, 16:32 door Nando Harmsen | 100x gelezen | 0 reacties

Beeldstabilisatie zorgt ervoor dat de bewegingen die je maakt gecompenseerd worden. Zo kan je zelfs met langere sluitertijden de camera stil houden. Maar er zit een limiet op. De rotatie van de Aarde speelt er een rol in.

Beeldstabilisatie is fantastisch. Het stelt je in staat om de oeroude regel één gedeeld door de brandpuntsafstand te doorbreken. Deze regel gaf aan tot welke sluitertijd je de camera nog uit de hand kan gebruiken.

Steadyshot bij Sony. Het helpt om de camera stil te houden.
Moderne IBIS-systemen (In-Body Image Stabilization) zorgt ervoor dat er beweging in vijf assen wordt gecompenseerd. Links en rechts, op en neer, rotatie rond de centrale as, rotatie rond de verticale as, en rotatie rond de horizontale as.

Hierdoor wordt het eenvoudiger om met lange sluitertijden te fotograferen, zonder dat je een statief nodig hebt of moet uitwijken naar hogere ISO-waarden.

Het begon simpel met twee of drie stops correctie, maar dan werd al snel meer en meer. Tot het moment dat Olympus de OM-D E-M1 mark II op de markt bracht met 6,5 stops beeldstabilisatie. Daarbij werd vertelt dat meer niet mogelijk was.

De Olympus OM-D E-M1 mark II had de grens bereikt: 6,5 stops beeldstabilisatie.
Om dit te begrijpen moet je weten dat beeldstabilisatie onder andere gebruik maakt van gyroscopen. Die meten de beweging en stellen de elektronica in staat om dit te corrigeren. Hoe nauwkeuriger de gyroscopen, hoe meer stabilisatie mogelijk is.

Echter, de Aarde draait elke dag 360 graden rond. Dat is 15 graden per uur. Je kan dit meten met... een gyroscoop. Dit betekent dat de rotatie van de Aarde de beeldstabilisatie uiteindelijk de beeldstabilisatie gaat beïnvloeden. Die grens ligt op 6,5 stop.

De rotatie van de Aarde wordt zichtbaar met sterrensporen. Elk uur draait de Aarde 15 graden rond.
Toch zijn er tegenwoordig camera's die meer dan 6,5 stops kunnen corrigeren. De Hasselblad X2D II heeft zelfs 10 stops beeldstabilisatie. Hoe kan dat dan? In het geval van de Hasselblad heb je GPS-informatie nodig.

Wanneer je de exacte positie op Aarde kent, kan de software in de camera de beeldstabilisatie rekening houden met rotatie van de Aarde. Je moet bij de Hasselblad dan ook via de smartphone GPS-data laden. Minimaal één keer per vier uur, of als je sinds de laatste meeting een grote afstand hebt afgelegd.


Toch zijn er camera's die beweren meer dan 6,5 stops te stabiliseren. Canon zegt bijvoorbeeld tot 8,5 stops te bereiken. Hier worden geen GPS-data gebruikt. Waarschijnlijk is er dan een ander systeem dat in staat is om de rotatie van de Aarde te compenseren.

Beelstabilisatie bij Canon. Er wordt 8+ stops beloofd.
We nemen beeldstabilisatie als heel vanzelfsprekend. Maar zo zie je dat er meer bij komt kijken dan je verwacht. Het is verbazingwekkend hoe complex een camera is geworden en hoe de techniek in dat kleine doosje past.

Wil je meer lezen, bekijk dan het artikel op PetaPixel dat ik deels als bron heb gebruikt.

Beeldstabilisatie is mooi, maar snel bewegende onderwerpen worden niet gecorrigeerd. Daar is beeldstabilisatie niet voor bestemd.
Hou er wel altijd rekening mee dat beeldstabilisatie alleen de beweging van de camera corrigeert. Beweegt je onderwerp, dan zal dat toch bewogen in beeld komen. Het maakt dan niet uit hoeveel stops er gecorrigeerd kan worden.

Meer over de zin en onzin van beeldstabilisatie lees je in een artikel dat ik eerder daarover geschreven heb.

Wil jij ook gave foto's maken?

Probeer twee weken gratis onze online cursussen over fotografie. Je krijgt direct toegang tot meer dan 100 cursussen. Na twee weken vervalt je proeflidmaatschap automatisch. Je zit dus nergens aan vast.

14 dagen gratis fotografiecursussen kijken

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 40 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

0 reacties

Deel jouw mening

login of geef je gegevens op

onthoud mijn gegevens

Onjuiste combinatie e-mailadres en wachtwoord.

blijf ingelogd

annuleren

Stuur mij een e-mail bij vervolg reacties

Bekijk ons reactiebeleid.

Ook interessant

• 

  De zonsverduistering van 2026

  door Nando Harmsen

• 

  Nieuwe cursus: Je negatieven en dia's digitaliseren

  door Elja Trum

• 

  5 Tips voor Portretfotografie in de Studio

  door Elja Trum

• 

  Godox AD100Pro II flitsers uitgebracht

  door Elja Trum

• 

  Is een foto een registratie of expressie?

  door Nando Harmsen

Toon alle artikelen binnen Opmerkelijk