Nando Harmsen

Wat is beter, een fullframe beeld croppen, of een cropsensor gebruiken?

maandag 17 augustus 2020, 20:02 door | 6.909x gelezen | 54 reacties

De meeste fotografen weten dat bij het gebruik van een cropsensor het brandpunt langer lijkt te zijn. Dit komt omdat er maar een deel van het beeld vastgelegd wordt ten opzichte van een fullframe sensor.

Vooral fotografen die graag met hele lange brandpunten fotograferen, zoals vogelfotografen, hebben voordeel bij het gebruik van een cropsensor.

Je kunt echter hetzelfde bereiken door een foto die met een fullframe camera gemaakt is in de nabewerking te croppen. Ook dan ga je een kleiner deel van het beeld gebruiken dat door het objectief geprojecteerd wordt, en lijkt het alsof je een langer brandpunt hebt gebruikt.

Om dit nog even heel duidelijk te maken, een fullframe gebruikt een deel van de beeldcirkel dat 24x36 mm meet. Een 1,5 cropsensor gebruikt maar 15x23 mm van dezelfde beeldcirkel.

Door het fullframe beeld in de nabewerking zelf te 1,5 maal te croppen, hou je exact hetzelfde over als wat een 15x23mm sensor zou vastleggen. Bij het bekijken op je beeldscherm, of bij een afdruk, zal het lijken alsof er met een langer brandpunt is gefotografeerd.

Canon EOS 7D mark II en de Panasonic GX9

Een Canon 1,6 crop spiegelreflex naast een Panasonic 2x crop mirrorless camera. Beiden profiteren van de cropsensor bij lange brandpunten.

Op deze manier kun je voordeel trekken uit de vergrotende factor van een cropsensor. Een 24mm objectief zal een beeldhoek hebben van een 36mm objectief, een 50mm zal als een 75mm fucntioneren, en als je een 400mm objectief gebruikt zal het lijken alsof je met 600mm brandpunt fotografeert.

Bij Micro Four-Thrids camera's, die een cropfactor van 2 hebben, zal een 400mm de vergroting van een 800mm objectief hebben.

Gebruik een cropsensor wanneer je langere brandpunten gebruikt


Als je voornamelijk lange brandpunten gebruikt, dan zal een cropsensor een flink voordeel opleveren omdat het brandpunt met de cropfactor vermenigvuldigd moet worden, mits je de vergroting van je onderwerp vergelijkt met hetzelfde brandpunt op een fullframe.

Dit effect wordt pas echt duidelijk als je kijkt naar een camera als de Nikon Coolpix P1000, die een hele kleine sensor heeft waardoor het brandpunt van deze superzoom overeenkomt met 3000mm op fullframe.

Nikon Coolpix P1000

De Nikon Coolpix P1000 heeft een heel groot zoombereik, dat door de kleine sensor overeenkomt met 3000mm op fullframe.

Laten we echter de superzoom camera's even negeren, en het vergelijk tussen de camera's met verwisselbare objectieven, de spiegelreflex camera's en hun spiegelloze neefjes en nichtjes houden.

Op een 1,5x crop camera zal een 400mm objectief als een 600mm werken. Op een 2x crop camera zal dit zelfs 800mm zijn. Je bereikt dus 800mm met een objectief dat in je tas past. Vergelijk dat maar eens met een echt 800mm objectief.

Nando 800mm lens

Fotograferen met een 800mm objectief op een fullframe camera is niet iets wat je eventjes doet. Een statief is echt wel aan te bevelen

Gebruik het croppen van je full frame beeld om een cropsensor te imiteren.


Heb je een fullframe camera, dan kun je natuurlijk ook de foto met een 400mm maken, en die nadien in de nabewerking dusdanig uitsnijden dat je een beeldhoek overhoudt die overeenkomt met wat je met een 1,5x cropcamera, of een 2x cropcamera zou krijgen.

Het eindresultaat is hetzelfde, het onderwerp staat even groot in beeld.

Nando crop or not to crop

Je kunt je fullframe beeld eenvoudig in de nabewerking croppen. Je krijgt dat eenvoudig dezelfde beeldhoek en uitsnede als een cropcamera.

Hier komt de adder onder het gras uit. Door je fullframe beeld te croppen, gooi je een deel van je pixels weg. Met andere woorden, de resolutie van je beeld wordt minder.

Wanneer je een fullframe beeld 1,5x cropt, hou je ergens tussen de 30% en 40% van je beeld over. Een crop van 2x betekent dat je 75% van je resolutie weg gooit.

Met de huidige hoge resolutie sensor is dat op zich niet zo snel een probleem. Over het algemeen zal je nog steeds voldoende resolutie overhouden voor een groot formaat print.

Wat is beter? De cropsensor, of je fullframe beeld croppen?


De meeste cropsensors hebben een resolutie die ergens tussen de 18 en 24 miljoen pixels ligt (nu ik dit schrijf). Full frame sensors komen veelal tussen de 24 en 30 miljoen pixels uit. Met elke nieuwe camera gaan deze getallen natuurlijk omhoog, zowel bij crop als fullframe.

Laten we een kleine rekensom maken. Ik wil de 20 megapixel sensor uit de Canon EOS 7D mark II vergelijken met de 30 megapixel sensor van de Canon EOS 5D mark IV (ik ben nu eenmaal een Canon gebruiker).

De oppervlakte van de sensor uit de 7D mark II, met zijn 1,6x crop sensor, is 336 vierkante millimeter. Dit levert 59.500 pixels per vierkante millimeter op.

De oppervlakte van de full-frame sensor van de EOS 5D mark IV is 864 vierkante millimeter. Hier vinden we dan 34.800 pixels per vierkante millimeter. Met andere woorden, er zijn er minder per vierkante millimeter ten opzichte van de EOS 7D mark II.

Nando cuckoo full frame cropped.JPG

Een koekoek in de vlucht, gefotografeerd met 100mm bradnpunt op een fullframe, en flink gecropt in de nabewerking. Je krijgt niet meer details te zien door de foto op deze manier uit te vergroten. Had ik deze met 100mm op een M43 camera met 2x cropfactor gefotografeerd, dan had ik wel meer detail gekregen, terwijl ik dezelfde uitsnede had.

Gaan we een 400mm objectief op beide camera's gebruiken, en we croppen het beeld van de EOS 5D mark IV tot dezelfde vergroting als de EOS 7D mark II, dus 1,6x, dan zal de resolutie van de laatstgenoemde veel groter zijn.

Je houdt met dezelfde oppervlakte veel meer pixels over. Dit betekent dat je ook veel meer details kunt vastleggen.

Maar hoe zit het dan met betrekking tot beeld kwaliteit?


Wat resolutie betreft heb je dus verlies bij het croppen van een fullframe beeld. Dit komt heel eenvoudig omdat er minder pixels per oppervlakte aanwezig zijn. Wanneer er meer pixels op dezelfde oppervlakte aanwezig zijn, liggen ze dus dichter bij elkaar waardoor kleinere details zichtbaar kunnen worden.

Er is echter een groot nadeel aan veel pixels dicht bij elkaar. Al die pixels produceren kleine stroompjes als er licht op komt. Zitten die pixels te dicht bij elkaar, dan kunnen die stroompjes elkaar gaan be´nvloeden, ze storen elkaar. Wij zien dit terug als ruis in een foto.

Nando increased noise ISO6400 eos7dii

Ruisniveau's lopen eerder op met een cropsensor dan met een fullframe. Dit heeft onder andere te maken met de onderlinge afstand van de pixels.

Wordt het aantal pixels per oppervlakte groter, dan zal het ruisniveau ook hoger zijn. Zeker wanneer je de ISO verhoogd, waarbij je in feite die kleine stroompjes versterkt, versterk je ook de ruis. En een toename in ruis betekent een verlies in detail.

Dit betekent dat de toename in ruis de toename in detail tegen kan werken. Hierdoor zijn er situaties waarbij het ene voordeel wegvalt tegen het nadeel.

Wat is de beste keuze?


Wat moet je nu doen? Een fullframe gaan croppen, of direct een cropcamera kiezen? Voor ik daar een antwoord op probeer te geven, wil ik eerst benadrukken dat de enorme toename in resoluties van fullframe sensoren zeker iets is om rekening mee te houden.

Ik gebruikte als voorbeeld een Canon EOS 5D mark IV met 30 miljoen pixels. Nieuwe fullframe camera's zoals de Sony A7R IV, de Nikon Z 7, en de Canon EOS R5, hebben maar liefst 45 tot 50 miljoen pixels op de sensor zitten.

Hiermee wordt de afstand tussen de individuele pixels ook met fullframe sensoren steeds kleiner. Dit gaat zo snel, dat uiteindelijk de pixels bijna even ver van elkaar liggen als op een 1,6x cropsensor van de EOS 7D mark II.

Nando geen spiegel mirrorless

De Nikon Z 7 is een prachtige camera met een enorme resolutie. De consequentie is, dat de pixels heel dicht op elkaar zullen liggen.

Van de andere kant, de nieuwere cropcamera's zoals de Canon EOS 90D gaan ook weer in resolutie omhoog.

Vanuit dit perspectief zou ik zeker adviseren om een fullframe camera te gebruiken, en het beeld naar gelang de wens te croppen. Het geeft veel flexibiliteit, en je behoudt de mogelijkheid om extreme groothoek te blijven gebruiken, of hele kleine scherptediepte.

Panasonic Lumix DC G9 foto 13

Fotograferen met een 400mm objectief op een Panasonic G9 die een 2x cropsensor heeft. Het is relatief licht, klein, en dus makkelijk om mee te nemen. Het is ook eenvoudiger te hanteren dan een soortgelijk objectief op een fullframe.

Aan de andere kant is er het punt van afmeting, gewicht, en draagbaarheid. Een cropsensor maakt het mogelijk om kortere brandpunten als hele lange brandpunten te gebruiken. Hierdoor kun je een 800mm equivalent in je fototas doen, iets wat met een 800mm objectief voor een fullframe niet mogelijk is.

Bovendien zullen de kosten een heel stuk lager uitvallen. Dat alles kan voldoende zijn om het mogelijk nadeel van hogere ruisniveau's op de koop toe te nemen.

Wat zou jij kiezen? Cropsensor of fullframe en croppen?


De keuze die je hierin maakt is natuurlijk een heel persoonlijke, die afhangt van veel keuzes en beslissingen. Wanneer jij met lange brandpunten fotografeert, waar gaat dan de keuze naar uit?

Wat vind jij belangrijker en waarom?
Laat het weten in een reactie onder dit artikel.

Nando Harmsen

Over de auteur

Nando Harmsen fotografeert al meer dan 35 jaar. Zijn specialisme ligt bij bruidsreportages en landschapsfotografie. Daarnaast geeft Nando lezingen, workshops, masterclasses, fotoreizen, en maakt regelmatig reviews van nieuwe en leuke apparatuur.

54 reacties

  1. Mac
    Mac schreef op dinsdag 18 augustus 2020 om 07:41

    Mijn voorkeur gaat uit naar APS-C (ik heb een hekel aan de term crop, want je cropt in feite niks op een APS-C sensor, want de hele sensor wordt belicht). Want dat is wat ik heb, en waarmee ik fotografeer.

  2. Carla de Haan
    Carla de Haan schreef op dinsdag 18 augustus 2020 om 10:50

    Ik doe regelmatig aan vogelfotografie. Met een 100-400 lens op mijn Canon 6D mII. En dan croppen. Geeft onder bepaalde lichtomstandigheden een beter resultaat dan gebruikmaken van de cropfactor op mijn 70D om in te zoomen. Het is dus afhankelijk van je camera, je lens, de lichtomstandigheden en het onderwerp. Zelf ben ik zeer tevreden over deze manier van weken, maar het is geen zwart-wit gegeven dat het een altijd beter is dan het ander.

  3. A H M Kerkhoff
    A H M Kerkhoff schreef op dinsdag 18 augustus 2020 om 10:59

    Als Nando evengoed kan fotograferen als uitleggen, moet hij wel een sterfotograaf zijn. ik vond het stukje zeer verhelderend - een eyeopener. De theorie is niet zo moeilijk, maar ik heb me nooit gerealiseerd dat de verschillen tussen het aantal 'pixels' per m2 zó groot is. Zo'n kort artikel doet meer goed dan drie fotoblaadjes vol met al te oppervlakkige stukjes. Hulde!
    Een enigszins verwant hangijzer betreft de vraag of en in hoeverre de scherptediepte met het formaat van de sensor, de brandpuntsafstand en het diafragma varieert. Om een voorbeeld te noemen: Stel ik maak een formaatvullende foto met een 50 mm standaardlens op een 35 mm formaat en dezelfde foto met een 80 mm standaard op een 4,5 x 6 sensor. Kan of moet ik nu met het diafragma werken om op KB hetzelfde effect in het scherpteverloop te krijgen als op MF?
    Als Nando een keer tijd en zin heeft (het regent of de bruidegom is niet komen opdagen) dan houd ik mij aanbevolen voor zijn ongetwijfeld voortreffelijke uitleg.

  4. Nando
    Profiel  Nando schreef op dinsdag 18 augustus 2020 om 11:02

    @Mac:
    Ik ben het met je eens. Je cropt niet met een APS-C sensor. Je hebt alleen een kleiner beeldoppervlak vergeleken met een fullframe sensor.
    Maar ja, alles wordt nu eenmaal vergeleken met fullframe, en je moet een fullframe croppen om dezelfde sensormaat als de APS-C te krijgen, met de bijbehorende vergroting bij een brandpunt. Eigenlijk is dat een betere benadering, als ik er zo over nadenk.

Deel jouw mening

Let op: Op een artikel ouder dan een week kan alleen gereageerd worden door geregistreerde bezoekers.
Wil je toch reageren, log in of registreer je dan gratis.
Toon alle artikelen binnen Wetenschap

Photofacts wordt mede mogelijk gemaakt door


Ontvang wekelijks fotografietips in je inbox

52.738 fotografie enthousiastelingen ontvangen de tips al!
Meer over de wekelijkse mail. Of blijf op de hoogte via Twitter of Facebook.


Elja Trum

Photofacts; alles wat met fotografie te maken heeft!

Wil je graag mooiere foto's maken en op de hoogte blijven van ontwikkelingen binnen de fotografie? Photofacts plaatst leerzame artikelen die gerelateerd zijn aan fotografie. Variërend van product-aankondiging tot praktische fotografietips of de bespreking van een website. Photofacts bericht dagelijks over fotografie en is een uit de hand gelopen hobby project van Elja Trum. De artikelen worden geschreven door een team van vrijwillige bloggers. Mocht je het leuk vinden om een of meerdere artikelen te schrijven op Photofacts, neem dan contact op.Meer over Photofacts
Om Photofacts.nl goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Bekijk ons cookiebeleid. akkoord
sluiten

Mis het gratis fotografie eBook niet!

52.738 fotografen ontvangen onze wekelijkse fototips al. Schrijf je in en ontvang gratis het eBook '25 Tips voor het Fotograferen van Kinderen'.